गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य-AI एआय)
इथेनॉलवर चालणाऱ्या वाहनांच्या दिशेने महत्त्वाची पाऊले सरकारकडून उचलली जात आहेत. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने सेंट्रल मोटर व्हेईकल्स रुल्स, 1989 मध्ये बदल करून E85 आणि E100 फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांच्या प्रमाणपत्रासाठी नियमावलीत जागा दिली आहे. या बदलामुळे जास्त इथेनॉल असलेल्या फ्युलवर चालणाऱ्या वाहनांना भारतात मान्यता मिळवण्याचा स्वतंत्र मार्ग तयार झाला आहे. त्यामुळे अशा वाहनांच्या लाँचसाठी आवश्यक असलेल्या प्रक्रियेला गतीने चालना मिळू शकते. पण नियम बदलले म्हणजे वाहनांची विक्री लगेच सुरू होईल, असे म्हणता येत नाही.
E85 आणि E100 फ्युल म्हणजे नेमके काय?
E85 फ्युलमध्ये कमाल 85% इथेनॉल असू शकते, तर E100 हे जवळपास ‘शुद्ध इथेनॉल’ असलेले फ्युल आहे. त्याच्या लागू इंधन मानकानुसार त्यात साधारण 93 ते 95% इथेनॉल आणि थोडे पेट्रोल असू शकते. हे फ्युल वापरण्यासाठी इंजिन आणि फ्युल सिस्टीम त्या प्रमाणात इथेनॉल सहन करू शकतील, अशी रचना असणे खूप आवश्यक असते. त्यामुळे सामान्य पेट्रोल कारमध्ये पेट्रोल भरल्याप्रमाणे E85 किंवा E100 वापरता येईलच असे नाही.
सामान्य पेट्रोल कारमध्ये हे फ्युल वापरता येईल का?
सध्या E10 किंवा E20 इंधनासाठी प्रमाणित असलेली प्रत्येक कार आपोआप E85 किंवा E100 साठी योग्य ठरत नाही. फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांमध्ये इंधनातील इथेनॉलचे प्रमाण ओळखून इंजिनचे सेटिंग बदलणारी सिस्टीम असू शकते. फ्युलच्या संपर्कात येणारे भागही जास्त इथेनॉलला तोंड देणाऱ्या साहित्यापासून बनवावे लागतात. त्यामुळे प्रत्येक मॉडेलसाठी कंपनीने कोणत्या फ्युलला मान्यता दिली आहे, हे स्पष्टपणे नमूद करणे आवश्यक आहे. वाहनावरही त्यासंबंधी ओळख दर्शवावी लागेल.
E20 पेट्रोलविरोधातील आंदोलन ‘पेड कॅम्पेन’ असल्याचा नितीन गडकरींचा दावा! E100 इंधनाचा मार्गही मोकळा
प्रदूषण तपासणी आणि टेक्नोलॉजीमध्ये काय बदल होतील?
नव्या नियमावलीत उत्सर्जन प्रमाणपत्रासाठी आवश्यक चाचण्यांचाही समावेश आहे. यात वायुरूप प्रदूषक, इंजिन सुरू असताना निष्क्रिय स्थितीतील उत्सर्जन आणि ऑनबोर्ड डायग्नोस्टिक्स यांचा विचार केला जातो. इथेनॉलचे प्रमाण बदलल्यावर इंजिनच्या ज्वलन प्रक्रियेतही बदल होऊ शकतो. म्हणूनच वाहनाची इंजिन मॅनेजमेंट सिस्टीम, इंधनाचे भाग आणि उत्सर्जन नियंत्रण यंत्रणा त्या फ्युलनुसार तयार करणे महत्त्वाचे आहे.
भारतात E100 वाहनांचे लाँच कधी होणार?
नियमांमधील बदलामुळे E100 वाहनांचे प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी नियामक मार्ग मिळाला आहे. पण प्रत्यक्ष लाँचची तारीख किंवा देशभर E100 फ्युल उपलब्ध होण्याचे वेळापत्रक याबाबत स्पष्ट माहिती नाही. फ्युल कंपन्यांना पंपांवर हे इंधन उपलब्ध करण्यासाठी स्वतंत्र तयारी करावी लागेल. इथेनॉलचा वापर वाढल्यास कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यास मदत होऊ शकते. तरीही पर्यावरणावरील एकूण परिणाम इथेनॉल कोणत्या कच्च्या मालापासून आणि कशा पद्धतीने तयार केले जाते, हाही ऐरणीवरचा प्रश्न आहे.
💡 Frequently Asked Questions
प्रश्न 1: E100 फ्लेक्स-फ्युएल वाहन म्हणजे काय?
उत्तर: E100 फ्लेक्स-फ्युएल वाहन हे जास्त इथेनॉल असलेले इंधन वापरण्यासाठी तयार केलेले वाहन आहे. लागू इंधन मानकानुसार E100 मध्ये साधारण 93 ते 95% इथेनॉल असू शकते.
प्रश्न 2: सामान्य पेट्रोल कारमध्ये E100 इंधन वापरता येईल का?
उत्तर: नाही. E10 किंवा E20 साठी प्रमाणित असलेली कार आपोआप E100 साठी योग्य ठरत नाही. वाहनाचे इंजिन, फ्युल सिस्टीम आणि संबंधित भाग E100 साठी तयार व प्रमाणित असणे आवश्यक आहे.
प्रश्न 3: भारतात E100 फ्लेक्स-फ्युएल कार कधी लाँच होणार?
उत्तर: नियमांमधील बदलामुळे अशा वाहनांना प्रमाणपत्र मिळवण्याचा मार्ग तयार झाला आहे. पण प्रत्यक्ष लाँचची तारीख आणि देशभर E100 इंधन उपलब्ध होण्याचे वेळापत्रक स्पष्ट झालेले नाही.
