बुधवार, 28 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य-AI एआय)
वाहनांमधून होणारे प्रदूषण कमी करण्यासाठी केंद्र सरकार BS-VII उत्सर्जन नियम आणण्याच्या तयारीत आहे. पण या नियमांची अंमलबजावणी कधी आणि कशी करावी, याबाबत ऑटोमोबाईल कंपन्यांनी काही बदलांची मागणी केली आहे. मारुती सुझुकी इंडियाचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि CEO हिसाशी ताकेउची यांनी सांगितलेय की, सोसायटी ऑफ इंडियन ऑटोमोबाईल मॅन्युफॅक्चरर्स (SIAM) या संघटनेतील सदस्य कंपन्या या मागणीबाबत एकमताने पुढे जात आहेत.
BS-VII नियमांच्या वेळापत्रकात बदल का हवा?
SIAM ने सरकारकडे ब्रेक आणि टायरसंबंधी नियमांची अंमलबजावणी एप्रिल 2031 ऐवजी एप्रिल 2035 पासून करण्याची मागणी केली आहे. वाहन उत्पादक आणि संबंधित भाग तयार करणाऱ्या कंपन्यांकडून मिळालेल्या प्रतिक्रियांनंतर हा मुद्दा पुढे आला. नव्या नियमांसाठी योग्य तयारी, टेक्नोलॉजीमधील बदल आणि अंमलबजावणीसाठी पुरेसा वेळ मिळावा, हा या चर्चेचा महत्त्वाचा भाग आहे.
नव्या नियमांचा कारच्या किमतींवर परिणाम होणार?
हिसाशी ताकेउची यांनी स्पष्ट केले की, BS-VII नियम लागू झाल्यानंतर वाहनांच्या किमतींवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. पण हा परिणाम नेमका किती असेल, याबाबत सध्या चर्चा सुरू आहे. त्यामुळे मारुती सुझुकीच्या कारच्या किमती किती वाढतील, याचा ठोस आकडा त्यांनी दिलेला नाही. वाहन तयार करण्याचा खर्च वाढल्यास त्याचा काही भार कस्टमरवर पडू शकतो. त्यामुळे नियमांची अंमलबजावणी आणि कार परवडणाऱ्या किमतीत ठेवणे, या दोन्ही गोष्टींचा समतोल साधणे कंपन्यांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
BS-VII नियमांमध्ये काय बदल अपेक्षित आहेत?
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या मसुद्यानुसार, M1 प्रकारातील प्रवासी वाहनांसाठी BS-VII उत्सर्जन नियमांचा पहिला टप्पा 1 एप्रिल 2029 पासून लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे. त्यानंतर 2031 आणि 2035 मध्ये पुढील टप्पे राबवण्याची योजना आहे. या नियमांमध्ये वाहनांच्या एक्झॉस्टमधून होणारे उत्सर्जन, इलेक्ट्रिक कार आणि प्लग-इन हायब्रिड वाहनांच्या बॅटरीची किमान वर्किंग, तसेच ब्रेक आणि टायरच्या झिजेमुळे निर्माण होणाऱ्या पार्टिकलवर कंट्रोल ठेवण्याच्या बाबींचा समावेश आहे. हे नियम सध्या मसुद्याच्या टप्प्यात आहेत.
पर्यावरण आणि कार विक्री यांचा समतोल महत्त्वाचा
ताकेउची यांच्या मते, वाहन उद्योगाने प्रदूषण कमी करण्याच्या उद्दिष्टासोबतच सध्या सुरू असलेली विक्रीची गती टिकवणेही गरजेचे आहे. सप्टेंबर 2025 मधील जीएसटी सुधारणांनंतर मागच्या वर्षातील विक्रीचा आधार मोठा असूनही मारुती सुझुकीची विक्री मागच्या वर्षापेक्षा जास्त असल्याचे त्यांनी सांगितले. SIAM मार्फत सरकारसोबत चर्चा सुरू असून, पर्यावरण आणि उद्योग या दोघांसाठी टिकाऊ ठरणारा मार्ग शोधण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. नियमांबाबत सरकारचा पुढील निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे.
💡 Frequently Asked Questions
प्रश्न 1: BS-VII नियम भारतात कधी लागू होणार आहेत?
उत्तर: सध्याच्या मसुद्यानुसार, प्रवासी वाहनांसाठी पहिला टप्पा 1 एप्रिल 2029 पासून लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे. पुढील टप्पे 2031 आणि 2035 मध्ये प्रस्तावित आहेत.
प्रश्न 2: SIAM ने सरकारकडे नेमकी कोणती मागणी केली आहे?
उत्तर: ब्रेक आणि टायरसंबंधी नियम एप्रिल 2031 ऐवजी एप्रिल 2035 पासून लागू करण्याची मागणी SIAM ने केल्याचे वृत्त आहे.
प्रश्न 3: BS-VII नियमांमुळे कारच्या किमती वाढतील का?
उत्तर: मारुती सुझुकीचे सीईओ हिसाशी ताकेउची यांनी किमतींवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. पण किती वाढ होईल, हे सध्या स्पष्ट झालेले नाही. सरकारचा निर्णय आणि नियमांची अंतिम रचना यावर त्याचा परिणाम अवलंबून असेल.
