(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
जिथे एखादी हायब्रिड कार ‘अंतर्गत ज्वलन इंजिन’ (Internal Combustion Engine) आणि बॅटरी या दोघांच्या संयोगाने चालते, तिथे ‘रेंज एक्स्टेंडर’ वाहन मात्र पूर्णपणे बॅटरीच्या ऊर्जेवर चालते. तुम्ही याला एका विशिष्ट प्रकारची इलेक्ट्रिक कार समजू शकता, ज्यामध्ये केवळ बॅटरी रिचार्ज करण्याच्या उद्देशानेच एक इंजिन बसवलेले असते. हे इंजिन वाहनाला थेट गती देत नाही; त्याऐवजी, ते एका जनरेटरला ऊर्जा पुरवते आणि तो जनरेटर पुढे बॅटरी चार्ज करण्याचे काम करतो. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, REEV किंवा रेंज एक्स्टेंडर इलेक्ट्रिक वाहन हे मुळात एक इलेक्ट्रिक वाहनच असते. यामध्ये पेट्रोल इंजिन बसवलेले असते; परंतु, या इंजिनचा उपयोग केवळ गाडीमध्येच बसवलेल्या जनरेटरला चालना देण्यासाठी केला जातो. हेच जनरेटर वाहनाची बॅटरी रिचार्ज करण्यासाठी आवश्यक असलेली वीज निर्माण करते. परिणामी, ही कार पूर्णपणे बॅटरीच्या ऊर्जेवरच धावते; जेव्हा बॅटरीची पातळी एका विशिष्ट कालावधीनंतर एका ठराविक मर्यादेखाली येते, तेव्हा ती पुन्हा चार्ज करण्यासाठी इंजिन आपोआप सुरू होते. तुम्ही ही कार अगदी एखाद्या सामान्य इलेक्ट्रिक वाहनाप्रमाणेच (EV) घरीही चार्ज करू शकता.
या प्रकारची कार चालवतानाचा अनुभव अगदी एखाद्या पूर्णपणे इलेक्ट्रिक वाहनाप्रमाणेच असतो. रस्त्यावर असताना, जेव्हा जेव्हा बॅटरीला पुन्हा चार्ज करण्याची आवश्यकता भासते, तेव्हा कारचे इंजिन आपोआप सुरू होते. ‘रेंज एक्स्टेंडर’मुळे (range extender) कार चार्ज करण्यासाठी चार्जिंग स्टेशनवर थांबण्याची आवश्यकता उरत नाही; परिणामी, बॅटरी संपून कार बंद पडेल की काय ही चिंताच उरत नाही.
या वाहनामध्ये बॅटरी चार्ज करण्यासाठी एक पर्यायी बॅकअप यंत्रणा बसवलेली असल्यामुळे, ते लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते. शिवाय, हे इंजिन केवळ बॅटरी चार्ज करण्याच्या उद्देशानेच आणि तेही अत्यंत optimal वेगाने चालत असल्यामुळे, त्याची efficiency अधिक असते. हे तंत्रज्ञान ‘बॅटरी-मोटार-इंजिन’ या त्रिसूत्रीवर आधारित असते.
भारतासारख्या देशामध्ये, जिथे इलेक्ट्रिक वाहनांसाठीची पायाभूत सुविधा (EV infrastructure) अद्याप पूर्णपणे विकसित झालेली नाही, तिथे हे तंत्रज्ञान अत्यंत प्रभावी ठरू शकते. ज्या व्यक्तींनी यापूर्वी ‘ड्रायव्हिंग रेंज’बाबतच्या (एका चार्जमध्ये कार किती अंतर कापेल याविषयीच्या) चिंतेमुळे इलेक्ट्रिक वाहने खरेदी करण्यास तातकळतात अशा व्यक्तींना इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळण्यासाठी प्रोत्साहित करण्याची क्षमता या तंत्रज्ञानामध्ये आहे. हे तंत्रज्ञान सध्या जगातील अनेक देशांमध्ये वापरले जात आहे.
जर्मनी, युरोप आणि चीन यांसारख्या प्रदेशांमध्ये, सध्या अनेक वाहने याच तंत्रज्ञानावर कार्यरत आहेत. ‘BMW i3 REX’ हे याचेच एक उत्तम उदाहरण असून, यामध्ये ६४७ सीसीचे (cc) एक छोटेखानी इंजिन बसवण्यात आले आहे. हे इंजिन कारची ड्रायव्हिंग रेंज वाढवून ती ३०० किलोमीटरपर्यंत नेण्यास मदत करते. चीनमध्येही या तंत्रज्ञानाच्या विकासाच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण प्रगती होत आहे.
‘Leapmotor’ ही कंपनी देखील या प्रकारची एक कार उपलब्ध करून देत असून, ती लवकरच भारतीय बाजारपेठेत दाखल होण्याची शक्यता आहे. या कंपनीच्या उत्पादनांच्या यादीमध्ये ‘C10 REEV’ या मॉडेलचा समावेश आहे; यामध्ये १.५-लिटरचे इंजिन आणि २८.४ kWh क्षमतेची बॅटरी बसवण्यात आली आहे. कंपनीचा दावा आहे की, या कारमधील दोन्ही ऊर्जा स्रोतांचा (इंजिन आणि बॅटरी) एकत्रित वापर केल्यास, ही कार एकूण १,१५० किलोमीटरची ड्रायव्हिंग रेंज देऊ शकते. सध्या ‘Stellantis Group’ या समूहाकडे या कंपनीची मालकी आहे.
.png "Videos"){kind=small}
