बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
धान्यापासून दूध आणि चिकनही महागलं ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
India Fruit Export : भारतीय डाळिंब अन् किवीला दुबईची बाजारपेठ; शेतकऱ्यांना मिळाला 50 टक्के अधिक भाव
शेतीवर पडणारा प्रभाव थेट महागाईशी जोडलेला असतो. त्यामुळे अन्नपुरवठ्यापर्यंत सर्वच गोष्टींवर दबाव वाढला आहे. अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे की आता अन्नधान्यांच्या महागाईतून तात्काळ दिलासा मिळणं तर कठीण होणार असल्याचं तज्ज्ञांचं मत आहे.
ऑक्टोबर ते डिसेंबर २०२६ दरम्यान अन्नधान्य महागाई सुमारे १० टक्क्यांपर्यंत पोहोचू शकते. सप्टेंबरमध्ये किरकोळ अन्नधान्य महागाई ७.७४ टक्क्यांपर्यंत वाढली आहे, तर एकूण किरकोळ महागाई ५.५४ टक्के इतकी होती. वाढत्या महागाईमुळे भारतीय रिझर्व्ह बँकेवरही दबाव येऊ शकतो. तज्ज्ञांच्या मते, किमती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी मध्यवर्ती बँक पुन्हा व्याजदरात अतिरिक्त ५० ते ७५ बेसिस पॉईंट्सची वाढ करण्याची शक्यता आहे.
भारताच्या अनेक भागांमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाला. याचा परिणाम आता रब्बी हंगामाच्या पेरणीवर दिसून आला. महाराष्ट्रासह दक्षिण आणि पश्चिम भारतातील अनेक भागांतील शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतात पुरेसा ओलावा आणि सिंचनाच्या पाण्याची कमतरता जाणवत आहे. त्यामुळे पिकांना फटका बसला. शेतीमधून उत्पादन तर नाही पण शेतकऱ्याला वर्षभर पूरेल इतकंही धान्य मिळणं कठीण झालं आहे. त्यामुळे देशाची वर्षभर धान्याची गरज भागवण्यासाठी साठा उपलब्ध नाही.
या हवामानाचा गहू आणि हरभरा यांसारख्या पिकांच्या पेरणीवर परिणाम होऊ शकतो. जर पिकांचे उत्पादन अपेक्षेपेक्षा कमी झाले, तर बाजारातील उपलब्धता कमी होईल, ज्यामुळे किमतींवर दबाव वाढण्याची शक्यता आहे. याव्यतिरिक्त, साखर, कडधान्ये, तांदूळ आणि कांद्याच्या किमतीही वाढत आहेत.
देशातील साखर उत्पादन सलग दुसऱ्या वर्षी देशांतर्गत मागणीपेक्षा कमी पडण्याची शक्यता आहे. गेल्या वर्षभरात साखरेच्या किमती जवळपास ३० टक्क्यांनी वाढल्या आहेत. ही तूट भरून काढण्यासाठी सरकारने १० लाख टन साखरेच्या आयातीला शुल्कमुक्त परवानगी दिली आहे. मात्र, वाढलेल्या आंतरराष्ट्रीय किमती, रुपयाचे अवमूल्यन आणि महागडी वाहतूक यामुळे आयात आणखी महाग होत आहे. परिणामी, येत्या काही महिन्यांतील अन्नधान्य महागाई हिवाळी पिकांच्या काढणीवर आणि पावसाच्या प्रमाणावर अवलंबून असणार आहे.
अन्नधान्य महागाईचा परिणाम आता प्रथिनयुक्त उत्पादनांवर जाणवत आहे. पशुखाद्याचा वाढता खर्च, वाहतूक, पॅकेजिंग आणि ऊर्जेचा खर्च यांचा दुग्ध आणि कुक्कुटपालन उद्योगांवर परिणाम झाला आहे. कुक्कुटपालनात वापरल्या जाणाऱ्या मका आणि सोयाबीनसारख्या पशुखाद्याचा खर्च एकूण उत्पादन खर्चाच्या ६० ते ७० टक्के असतो. परिणामी, चिकन आणि अंड्यांच्या किमतीही वाढत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, जानेवारी २०२७ पासून चिकनच्या दरात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे.
Ans: देशांतर्गत बाजारात साखरेच्या दरात तब्बल ३० टक्क्यांची मोठी वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
Ans: साखरेसोबतच विविध प्रकारची तृणधान्ये, डाळी, दूध आणि चिकन यांसारख्या अत्यावश्यक अन्नपदार्थांचे दर वाढले आहेत.
Ans: रोजच्या जेवणातील आणि आहारातील मुख्य वस्तू महाग झाल्यामुळे मासिक कौटुंबिक बजेटवर आणि गृहिणींच्या नियोजनावर मोठा ताण येणार आहे.
