(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
आयकर विभागाने ITR-1, ITR-2, ITR-4 आणि ITR-6 यांसारखे फॉर्म यापूर्वीच नोटिफाई केले आहेत. त्यानंतर काहीच काळात, टैक्सपेयर्स रिटर्न फाइलसाठी मदत करण्यासाठी आवश्यक ‘युटिलिटीज’ पहिल्यांदा ऑफलाइन आणि त्यानंतर ऑनलाइन स्वरूपात सुरु केली जातील. ITR फॉर्म आता नोटीफाई करण्यात आले असल्याने, संबंधित युटिलिटीज लवकरच कार्यान्वित होतील अशी अपेक्षा आहे.
एका वृत्तसंस्थेच्या अहवालानुसार, एका Income Tax Practitioner ने, आपले नाव उघड न करण्याच्या अटीवर सांगितले की: “साधारणपणे, ITR भरण्याची प्रक्रिया एप्रिल महिन्यात सुरू होते. गेल्या वर्षी, आयकर नियमांमध्ये झालेल्या महत्त्वपूर्ण सुधारणांमुळ ज्यामध्ये LTCG म्हणजेच दीर्घकालीन भांडवली नफा, STCG म्हणजे अल्पकालीन भांडवली नफा आणि इंडेक्सेशनशी संबंधित बदलांचा समावेश होता. ही प्रक्रिया उशिरा सुरू झाली होती. पण या वेळी आयकर विभागाने टॅक्स रिटर्न फॉर्म आधीच नोटिफाई केल्यामुळे, ITR भरण्याची प्रक्रिया याच महिन्यात सुरू होईल अशी अपेक्षा आहे. तरीही, वेतनभोगी व्यक्तींनी मूल्यांकन वर्ष (AY) २०२६-२७ चे ITR भरण्यापूर्वी, त्यांना ‘फॉर्म १६’ मिळण्याची वाट पाहणे उचित ठरेल.”
हे लक्षात ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे की, जरी १९६१ च्या कायद्याची जागा घेणारा ‘आयकर कायदा, २०२५’ हा १ एप्रिल रोजी अंमलात आला आहे. पण तरी आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी लागू होणारे नियमच तुमची करदायित्व म्हणजे tax liability निश्चित करतील; कारण तुम्ही त्या विशिष्ट वर्षात कमावलेल्या उत्पन्नावर कर भरत आहात. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, या विवरणपत्रांचे filing हे ‘आयकर कायदा, १९६१’ च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसारच सुरू राहील. नवीन ‘२०२५ चा कायदा’ हा केवळ १ एप्रिल २०२६ रोजी किंवा त्यानंतर कमावलेल्या उत्पन्नालाच लागू होणार आहे. त्यामुळे, करदात्यांना ‘मागील वर्ष’ म्हणजेच Previous Year आणि ‘मूल्यांकन वर्ष’ म्हणजे Assessment Year यांसारख्या शब्दांच वापर यापुढेही पाहायला मिळेल; कारण या संज्ञा अनेक दशकांपासून या करप्रणालीचे अविभाज्य घटक राहिल्या आहेत. प्रस्तावित नवीन Tax Year या संज्ञेऐवजी, याच जुन्या संज्ञांचा वापर यापुढेही केला जाईल. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, या वर्षी ITR दाखल करण्याची अंतिम मुदत ३१ जुलैच राहणार आहे.
