KYC Fraud च्या जाळ्यात अडकलात तर Bank Account होईल रिकामे! Cyber Crime चे प्रकार ओळखा आणि सुरक्षित राहा

KYC Fraud Awareness Protect Bank Account : डिजिटल व्यवहारांच्या वाढत्या वापरासोबतच KYC फसवणूक आणि सायबर गुन्ह्यांचे प्रमाण झपाट्याने वाढले आहे. खाते ब्लॉक होण्याची भीती दाखवून किंवा पैशांचे आमिष देऊन Identity Theft आणि फिशिंग लिंक्सच्या माध्यमातून नागरिकांची कोट्यवधी रुपयांची फसवणूक केली जात आहे.

• KYC Fraud च्या जाळ्यात अडकलात
• Bank Account होईल रिकामे!
• Cyber Crime चे प्रकार ओळखा आणि सुरक्षित राहा

KYC Fraud Awareness Protect Bank Account : भारतात डिजिटल आर्थिक व्यवहारांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे आणि त्याचबरोबर सायबर गुन्ह्यांचा धोकाही वाढला आहे. भारतात डिजिटल फ्रॉडच्या दरात 7.1% वाढ नोंदवली गेली आहे, जी जागतिक सरासरीच्या जवळपास दुप्पट आहे. नोंदवलेल्या एकूण सायबर गुन्ह्यांपैकी 60% पेक्षा जास्त तक्रारी या आर्थिक फसवणुकीच्या आहेत; ज्यामध्ये ओळख चोरी आणि बनावट “re-KYC” अलर्ट हे सर्वात मोठे धोके म्हणून समोर येत आहेत. ( KYC Fraud Awareness Protect Bank Account ) 

Sugar Import : सणासुदीला गोडवा वाढणार! साखरेच्या दरांवर नियंत्रणासाठी शुल्कमुक्त आयातीची मुदत 31 डिसेंबरपर्यंत वाढली

KYC का महत्त्वाचे आहे आणि फ्रॉड कसा होतो

‘नो युवर कस्टमर’ म्हणजेच KYC पडताळणीद्वारे बँका आणि फिनटेक प्लॅटफॉर्म्स अधिकृत कागदपत्रांचा (जसे की PAN कार्ड किंवा सरकारी ओळखपत्रे) वापर करून ओळख प्रमाणित करतात. डिजिटल KYC मध्ये झटपट ऑनबोर्डिंगसाठी थेट फोटो आणि व्हिडिओ कॉलद्वारे कागदपत्रे पडताळली जातात.

KYC पूर्ण झाल्याने खात्याचे संपूर्ण नियंत्रण मिळते, म्हणूनच फसवणूक करणारे या पडताळणी प्रक्रियेचा गैरफायदा घेण्यासाठी प्रामुख्याने दोन पद्धती वापरतात:

आयडेंटिटी थेफ्ट (ओळख चोरी): स्कॅमर्स गोपनीय माहिती चोरतात किंवा फसव्या पद्धतीने KYC पूर्ण करण्यासाठी बनावट ओळख तयार करतात; ज्यामुळे तुमच्या नावावर नवीन खाती उघडणे, लोन घेणे किंवा क्रेडिट कार्ड जारी करणे यासारखे प्रकार घडतात.
अकाउंट सस्पेंशन स्कॅम्स: तुमचे खाते किंवा डिजिटल वॉलेट तातडीने KYC अपडेट न केल्यास काही तासांत कायमचे ब्लॉक केले जाईल, असा दावा करणारे SMS अलर्ट पाठवून फसवणूक करणारे लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण तयार करतात.

5 सामान्य फसवणुकीचे प्रकार

1.KYC पूर्ण करण्यासाठी पैशांचे आमिष दाखवणे: फसवणूक करणारे लोकांना त्यांच्या खात्यांवर पूर्ण KYC पडताळणी करण्यासाठी पैशांचे आमिष दाखवून आगाऊ रक्कम देतात आणि नंतर बेकायदेशीर व्यवहार करण्यासाठी त्या खात्यांचे संपूर्ण नियंत्रण स्वतःकडे घेतात.
2. बनावट Re-KYC लिंकद्वारे फिशिंग: फ्रॉडस्टर्स तातडीने ओळख पडताळणी करण्याचे मेसेज पाठवतात आणि KYC अपडेट करण्याच्या बहाण्याने युजर्सना गोपनीय अधिकृत कागदपत्रे व OTP सबमिट करण्यास भाग पाडतात, ज्याचा वापर करून खाती हायजॅक केली जातात.

3. फेक लोन प्रोसेस आणि बनावट ऑनबोर्डिंग: स्कॅमर्स कर्ज मंजूर करण्याचे आमिष दाखवून लोकांना आकर्षित करतात आणि फसवणूक करणाऱ्यांच्या नियंत्रणात असलेल्या खात्यांवर डिजिटल व्हिडिओ-KYC पूर्ण करण्यास भाग पाडतात; यामुळे सर्व जबाबदारी संबंधित व्यक्तीवर येते, तर खात्याचे संपूर्ण नियंत्रण स्कॅमरकडेच राहते.
4. SMS अलर्ट आणि फिशिंग KYC पोर्टल्स: युजर्सनी “अनिवार्य re-KYC” पूर्ण करण्यासाठी बाहेरील लिंकवर क्लिक न केल्यास त्यांचे खाते किंवा वॉलेट कायमचे बंद केले जाईल अशा धमक्या देणारे SMS पाठवले जातात, ज्याद्वारे लोकांची ओळख आणि वैयक्तिक डेटा थेट चोरला जातो.
5. रिमोट ॲक्सेसचा गैरवापर: बँकेचे अधिकारी असल्याचे भासवून कॉलर व्यक्तींना “प्रलंबित KYC पडताळणी पूर्ण करण्यासाठी” स्क्रीन-शेअरिंग ॲप्स डाउनलोड करण्यास सांगतात, ज्यामुळे फ्रॉडस्टर्सना त्या डिव्हाइसचा रिमोट ॲक्सेस मिळतो आणि ते बेकायदेशीर व्यवहार अधिकृत करतात.

फोनपे तुमचे संरक्षण कसे करते

फोनपे मध्ये ‘फोनपे डिव्हाइस गार्ड’ सारखे इन-बिल्ट सुरक्षा फीचर्स आहेत, जे चालू असलेले स्क्रीन-मिररिंग ओळखून आपोआप संवेदनशील डेटा लपवतात आणि सेशन तिथेच थांबवतात. तसेच, ‘फोनपे प्रोटेक्ट’ सारखे सिक्युरिटी इंजिन डिव्हाइस बदलणे आणि संशयास्पद लोकेशन जंप ओळखतात व अनोळखी लॉगिनचे प्रयत्न रिअल-टाइममध्ये ब्लॉक करतात.

धोक्याचे संकेत आणि संरक्षणाचे नियम

घाईगडबड किंवा भीती निर्माण करणाऱ्या संदेशांपासून सावध राहा: खाते त्वरित बंद करण्याची धमकी देणारे अनपेक्षित कॉल्स, ईमेल किंवा मेसेज यांपासून सावध राहा.
गोपनीय माहिती सुरक्षित ठेवा: फोनवर किंवा मेसेजिंग ॲप्सवर तुमचा OTP, UPI पिन किंवा पासवर्ड कधीही कोणाशीही शेअर करू नका.
केवळ इन-ॲप चॅनेल्सचाच वापर करा: खरी आणि अधिकृत वित्तीय संस्था KYC अपडेट्स केवळ त्यांच्या अधिकृत ॲपमध्येच पूर्ण करतात, कधीही बाहेरील SMS लिंक्सद्वारे करत नाहीत.
स्क्रीन-शेअरिंग ॲप्स नाकारा: कस्टमर सपोर्ट कधीही तुम्हाला अनोळखी रिमोट डेस्कटॉप किंवा स्क्रीन-शेअरिंग सॉफ्टवेअर इन्स्टॉल करण्यास सांगत नाही.
सपोर्ट नंबरची खात्री करा: केवळ अधिकृत ॲपमध्ये दिलेल्या अधिकृत नंबरवरूनच कस्टमर सर्व्हिसशी संपर्क साधा.

संशयास्पद हालचालींची तक्रार कशी करावी

PhonePe सपोर्ट: अशा घटनांची तक्रार करण्यासाठी 080-68727374 किंवा 022-68727374 वर कॉल करा. अधिकृत ट्विटर (@PhonePeSupport) किंवा फेसबुक हँडल्सद्वारे संपर्क साधा किंवा grievance.phonepe.com वर ओपन तिकीट एस्केलेट करा.
नॅशनल सायबर क्राईम सेल: त्वरित 1930 वर डायल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवा.
DoT संचार साथी: sancharsaathi.gov.in वरील चक्षू पोर्टलद्वारे फसव्या कॉल्स किंवा मेसेजची तक्रार करा.

SBI Money Security Update : SBI ग्राहकांसाठी Alert! खात्यांच्या सुरक्षिततेबाबत बँकेकडून मोठा अपडेट