Sugar Price Hike: इथेनॉलमुळे वाढतेय साखरेची किंमत? सरकारने अखेर सांगितलं कारण, सामन्यांना माहीत हवेच

Sugar Price Hike: सणासुदीच्या काळात साखरे प्रचंड महाग होते आहे. सरकारच्या म्हणण्यानुसार यामागे अनेक कारणं आहेत. केवळ इथेनॉलचे कारण नसून संपूर्ण यादीच सरकारने दिली आहे.

• देशात सणासुदीच्या आधी साखरेच्या किंमतीमध्ये प्रचंड वाढ 

• सध्या साखरेचे उत्पादन ३०६ लाख टनामध्ये असण्याची शक्यता 

• राज्याच्या सुरूवातीच्या तुलनेतील ३४३ लाख टनापेक्षा तब्बल ११ टक्के कमी 

• सरकारने साखरेच्या किमती वाढण्याची दिली कारणं 

Sugar Price Hike: देशात सणासुदीच्या दिवसांपूर्वी साखरेच्या किमती विक्रमी उच्चांकावर पोहोचल्या आहेत. दरम्यान, सरकारने म्हटले आहे की चालू हंगामासाठी (ऑक्टोबर-सप्टेंबर) साखरेचे उत्पादन अंदाजे ३०.६ दशलक्ष टन राहण्याचा अंदाज आहे. हे ३४.३ दशलक्ष टनांच्या सुरुवातीच्या अंदाजापेक्षा तब्बल ११% कमी आहे. इथेनॉल उत्पादनासाठी साखरेच्या वापरामुळे उपलब्धतेवर परिणाम होत आहे आणि त्यामुळे किमती वाढत आहेत, हे आरोपही सरकारने फेटाळून लावले आहेत. सरकारने म्हटले आहे की, काही वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत आता इथेनॉल उत्पादनासाठी कमी साखर वापरली जाते.

कमी उत्पादनामुळे, १ ऑक्टोबर रोजी साखरेचा सुरुवातीचा साठा गेल्या वर्षीच्या ५ दशलक्ष टनांवरून कमी होऊन अंदाजे ३.३-३.४ दशलक्ष टनांपर्यंत येण्याची शक्यता आहे. याचा अर्थ, या वर्षी साखरेचा सुरुवातीचा साठा गेल्या वर्षीच्या पातळीच्या अंदाजे दोन-तृतीयांश राहण्याचा अंदाज आहे. टीओआयच्या वृत्तानुसार, अधिकाऱ्यांनी सांगितले की नवीन पुरवठा येईपर्यंत मागणी पूर्ण करण्यासाठी उर्वरित साठा पुरेसा असेल.

Sugar Prices Hike: साखरेच्या दराने गाठला नवा उच्चांक! सणासुदीत गोडवा महागणार?

किंमतवाढ नक्की का?

पुरवठ्याच्या चिंतेवर तोडगा काढण्यासाठी सरकारने गुरुवारी १० लाख टन कच्च्या साखरेच्या शुल्कमुक्त आयातीला परवानगी दिली. शुक्रवारी साखरेचे किरकोळ दर प्रति किलो ५८.२ रुपयांपर्यंत वाढले, जे महिन्याभरापूर्वीच्या तुलनेत २०% आणि वर्षभरापूर्वीच्या तुलनेत जवळपास २६% नी अधिक आहेत.

अन्न मंत्रालयाने म्हटले आहे की, साखरेच्या दरातील ही वाढ अनेक कारणांमुळे झाली आहे, ज्यात अपेक्षेपेक्षा कमी देशांतर्गत उत्पादन, सणासुदीच्या हंगामापूर्वी वाढलेली मागणी, हवामानामुळे पिकांचे झालेले नुकसान, जागतिक पुरवठ्यातील कमतरता आणि काहींकडून होणारी सट्टेबाजी व साठेबाजी यांचा समावेश आहे.

इथेनॉल उत्पादनात किती साखर वापरली जाते?

इथेनॉल उत्पादनासाठी साखरेच्या वापराचा दरांवर परिणाम होण्याची शक्यता फेटाळून लावत, मंत्रालयाने म्हटले आहे की, या उत्पादनात वापरल्या जाणाऱ्या साखरेचा वाटा २०२२-२३ मधील अंदाजे १२% वरून २०२५-२६ मध्ये अंदाजे ९% पर्यंत कमी झाला आहे. त्यांनी नमूद केले की, देशात उत्पादित होणाऱ्या इथेनॉलपैकी सुमारे तीन-चतुर्थांश इथेनॉल आता धान्यापासून तयार होते.

राज्यांनी चालू हंगामासाठी (ऑक्टोबर-सप्टेंबर २०२५-२६) साखर उत्पादन ३४.३ दशलक्ष टन राहील असा अंदाज वर्तवला आहे, तर उद्योग संघटना ‘इस्मा’ने (ISMA) हा अंदाज सुमारे ३४.८ दशलक्ष टन वर्तवला आहे. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये महाराष्ट्रात अतिवृष्टी झाली होती आणि उत्तर प्रदेश व महाराष्ट्रातील उसाच्या पिकावर लाल कुजवा आणि शेंडा पोखरणी यांसारख्या रोगांचा परिणाम झाला होता.

Modi Government: आधी आमची जनता, मग जग! केंद्र सरकारने साखरेची निर्यात केली ‘बॅन’; 15 लाख टन निर्यातीचा परवाना रद्द?

निर्यातीवर बंदी

अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, जानेवारी महिन्यात उत्पादनात घट होण्याची सुरुवातीची चिन्हे दिसू लागली होती, परंतु कारखान्यांनी उसाचे गाळप सुरूच ठेवले. एका सूत्राने सांगितले की, मार्चमध्ये निर्यात सुरू झाली आणि उत्पादनात घट होण्याची चिन्हे दिसू लागताच मे महिन्याच्या सुरुवातीला निर्यातीवर बंदी घालण्यात आली. साखरेच्या पुरवठ्याची कमतरता ही एक जागतिक समस्या आहे, असे सरकारचे म्हणणे आहे आणि २०२६-२७ साठी ३.३ दशलक्ष टन साखरेची जागतिक कमतरता भासेल असा अंदाज वर्तवला आहे.