RBI Report : आता चहा-भाजीसाठीही UPI चा धडाकेबाज वापर; RBI च्या अहवालातून मोठा खुलासा

भारतात छोट्या-मोठ्या व्यवहारांसाठीही UPIचा वापर झपाट्याने वाढत असल्याचे RBI च्या अहवालातून समोर आले आहे. चहा, भाजीपाला यांसारख्या दैनंदिन खरेदीसाठीही नागरिक मोठ्या प्रमाणावर डिजिटल पेमेंटला पसंती देत असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे.

• छोट्या खरेदीतही UPIचा बोलबाला!
• चहा-भाजीसाठी डिजिटल पेमेंट वाढल्याचे RBI चे निरीक्षण
• चहा, भाजीपाला खरेदीतही डिजिटल व्यवहारांना पसंती

Digital Payments India : यूपीआय (UPI – Unified Payments Interface) ही मोबाईलद्वारे त्वरित पैसे पाठवण्याची आणि स्वीकारण्याची एक अत्यंत सुरक्षित डिजिटल पद्धत आहे。 याच्या मदतीने तुम्ही बँक खात्यातून थेट दुसऱ्या बँक खात्यात २४ तास कधीही पैसे ट्रान्सफर करू शकता. मात्र आजच्या युगात युपीआयचा वापर अगदी छोट्या खरेदीसाठी ही केला जातो. जसे की, चहाच्या टपरीवर, भाजी मार्केट किंवा अन्य ठीकाणी युपीआय पेमेंटचा वापर मोठ्या प्रमाणात केला जातो. दरम्यान देशातील सर्वात लोकप्रिय डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म, यूपीआयने (UPI), मे महिन्यात एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाने (NPCI) प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, नागरिकांनी मे महिन्यात यूपीआयद्वारे एकूण २९.९० लाख कोटी रुपयांचे व्यवहार केले. व्यवहारांच्या संख्येनुसार, या कालावधीत यूपीआयचा वापर एकूण २,३२० कोटी वेळा करण्यात आला.

IRCTC vs RailOne: का होते आहे दोन्ही App ची तुलना? तिकिट बुकिंगसाठी कोणते आहे उत्तम

एनपीसीआयच्या आकडेवारीनुसार, डिजिटल व्यवहारांसाठी मे महिना मागील महिन्यांपेक्षा चांगला ठरला. यापूर्वी, एप्रिल २०२६ मध्ये, यूपीआयद्वारे २९.०३ लाख कोटी रुपयांचे व्यवहार झाले होते. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत, यूपीआय व्यवहारांच्या एकूण मूल्यात वार्षिक १९ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. इतकेच नाही, तर व्यवहारांच्या संख्येचाही एक नवीन विक्रम प्रस्थापित झाला आहे. एप्रिल २०२६ मध्ये एकूण २,२३५ कोटी व्यवहारांची नोंद झाली, तर मे महिन्यात हा आकडा २,३२० कोटींवर पोहोचला, ज्यात २४ टक्के वार्षिक वाढ दिसून येते. तज्ज्ञांच्या मते, या वाढीमध्ये उन्हाळी प्रवास, आयपीएल आणि हंगामी खरेदीने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

यूपीआयच्या ‘ॲव्हरेज तिकीट साईज’मध्ये घट

तज्ज्ञांच्या मते, हे आकडे देशातील डिजिटल पेमेंटची मजबूत स्थिती दर्शवतात. आरबीआयच्या एका अहवालानुसार, यूपीआयचा ‘ॲव्हरेज तिकीट साईज’ (म्हणजेच, प्रति व्यवहार खर्च केलेली सरासरी रक्कम) २०२१ मधील ₹१,८४८ वरून २०२५ मध्ये ₹१,३१३ पर्यंत घसरला आहे. ही घट स्पष्टपणे दर्शवते की, लोक आता चहा आणि भाजीपाला यांसारख्या लहान वस्तूंसाठीही यूपीआयचा वापर करत आहेत. भविष्यात, यूपीआयद्वारे कर्ज आणि पत सुविधांची उपलब्धता आणि परदेशात त्याची वाढती उपस्थिती डिजिटल पेमेंटच्या गतीला आणखी वेग देईल.

या ७ देशांमध्ये UPI चा वापर

RBI आणि इंडियन बँक्स असोसिएशन (IBA) यांच्या पुढाकाराने कार्यरत असलेली NPCI ही संस्था देशातील संपूर्ण रिटेल पेमेंट प्रणालीचे व्यवस्थापन करते. तिच्या देखरेखीखाली, UPI प्रणाली केवळ भारतातच नव्हे तर जगभरात लोकप्रियता मिळवत आहे. सध्या, भारताची UPI प्रणाली UAE, सिंगापूर, भूतान, नेपाळ आणि मॉरिशससह सातपेक्षा जास्त देशांमध्ये कार्यरत आहे. तिचा विस्तार सातत्याने नवीन देशांमध्ये होत आहे. यामुळे भारतीय नागरिकांसाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पैशांचे व्यवहार करणे सोपे झाले आहे.

Share Market Today: गुंतवणूकदारांनो सावधान! लाल रंगात होणार बाजाराची सुरुवात… तज्ज्ञांनी दिले संकेत