
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
Mutual Fund SIP : आजच्या काळात,प्रत्येकजण म्युच्युअल फंडमध्ये फक्त एक छोटीशी ‘SIP’ सुरू करा असा सल्ला देताना आढळतात. आणि त्यानंतर त्याबद्दल विसरून जा; काहीच वर्षांत त्यातून लाखो किंवा करोडो रुपयांचा मोठा निधी उभा राहील, अशी खात्रीही ते तुम्हाला देतात. दूरचित्रवाणीवरील जाहिरातींपासून ते सोशल मीडियावरील ‘इन्फ्लुएन्सर्स’पर्यंत प्रत्येकजण असाच दावा करतो की, म्युच्युअल फंड हाच गुंतवणुकीसाठी योग्य पर्याय आहे आणि ‘SIP’ हा गुंतवणुकीचा सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे. पण, हे खरोखरच तितके खरे आहे का? वस्तुस्थिती अशी आहे की, मार्केटिंगच्या झगमगाटात आपण अनेकदा ‘SIP’शी निगडित असलेले खरे धोके आणि त्यातील काही बारकावे यांकडे दुर्लक्ष करतो.
बऱ्याच लोकांना असे वाटते की एकदा त्यांनी SIP सुरू केली की, बाजारातील मंदी किंवा आर्थिक घसरणीच्या प्रतिकूल परिणामांपासून त्यांचे पैसे सुरक्षित राहतात; तथापि, एसआयपी गुंतवणूकदारही इतरांप्रमाणेच आर्थिक घसरणीच्या त्रासाला बळी पडू शकतात. जर शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली आणि तुम्हाला त्या घटनेनंतर दोन ते पाच वर्षांच्या आत तुमच्या निधीची गरज भासली, तर एसआयपी तुम्हाला मोठे नुकसान होण्यापासून वाचवू शकत नाही. जपानच्या निक्केई शेअर बाजाराचे उदाहरण एक जागतिक धडा आहे; तेथील गुंतवणूकदारांना बाजारातील घसरणीनंतर आपले भांडवल परत मिळवण्यासाठी अनेक दशके वाट पाहावी लागली. जर तुमची गुंतवणुकीची मुदत कमी असेल, तर आर्थिक मंदीमुळे तुमचा पोर्टफोलिओ मोठ्या तोट्यात जाऊ शकतो.
आजकाल तरुण गुंतवणूकदार करत असलेल्या सर्वात मोठ्या चुकांपैकी एक म्हणजे ऑटोमेशनलाच आपली संपूर्ण गुंतवणूक योजना समजणे. ते आपल्या बँक खात्यातून ऑटो-डेबिट सेट करतात आणि मग वर्षानुवर्षे त्या पैशांचे काय होत आहे हे तपासण्याची तसदीही घेत नाहीत. ही ‘सेट करा आणि विसरून जा’ वृत्ती अत्यंत महागडी ठरू शकते, कारण त्यामुळे निष्काळजीपणा वाढतो.
जाहिरातींमध्ये जेव्हा आपण १२% किंवा १५% इतके ‘CAGR’ परतावे पाहतो, तेव्हा आपण कर आणि महागाई यांच्या परिणामाकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करतो. प्रत्यक्षात, कागदोपत्री दिसणाऱ्या परताव्यांच्या तुलनेत, आपल्या हाती पडणारी प्रत्यक्ष रक्कम ही खूपच कमी असते. असे गृहीत धरूया की, महागाईचा दर वार्षिक ६% ने वाढत आहे; शिवाय नवीन सरकारी नियमांनुसार कमावलेल्या नफ्यावर १२.५% इतका ‘दीर्घकालीन भांडवली नफा कर’ भरणे देखील आवश्यक आहे.
आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा असा की, ‘SIP’ ही प्रत्येकासाठी किंवा प्रत्येक परिस्थितीसाठी योग्य असतेच असे नाही. जर तुमचा दृष्टिकोन अल्पकालीन असेलम्हणजेच तुम्हाला एका-दोन वर्षांच्या आतच पैशांची आवश्यकता असेल तर तुम्ही या पर्यायाचा अवलंब करू नये. त्याचप्रमाणे, ज्या व्यक्तींवर कर्जाचा किंवा ऋणाचा मोठा बोजा आहे, अथवा ज्यांचे मासिक उत्पन्न अनियमित असून त्यात चढ-उतार होत असतात, अशा व्यक्तींसाठी दरमहा एका निश्चित आर्थिक जबाबदारीचा स्वीकार करणे हा शहाणपणाचा निर्णय ठरत नाही.
जरी ‘SIP’ हा पैसे गुंतवण्याचा निःसंशयपणे एक उत्कृष्ट आणि शिस्तबद्ध मार्ग असला, तरी तो स्वतःमध्येच एक परिपूर्ण गुंतवणूक धोरण ठरत नाही. ही केवळ एक अशी यंत्रणा आहे, ज्याद्वारे तुम्ही तुमच्या बँक खात्यातील निधी एखाद्या ‘फंड हाउस’कडे वळवता. ही गुंतवणूक खरोखरच फायदेशीर ठरण्यासाठी, तुम्ही तिला तुमच्या आयुष्यातील ध्येयांशी जोडून घेतले पाहिजे; तसेच एखाद्या भक्कम आणि सातत्याने उत्तम कामगिरी करणाऱ्या फंडाची निवड केली पाहिजे आणि वेळोवेळी विशेषतः वार्षिक आधारावर त्याच्या कामगिरीचा आढावा घेतला पाहिजे.