शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Rashtrapati Bhavan Recruitment 2026 Process : देशातील सर्वात प्रतिष्ठित सरकारी नोकरीपैकी एक असलेली नोकरी म्हणजे राष्ट्रपती भवनातील नोकरी मानली जाते. मात्र, राष्ट्रपती भवनात थेट भरती होते की नोकरी मिळवण्यासाठी कोणती वेगळी प्रक्रिया राबवली जाते, असा प्रश्न अनेकांच्या मनात असतो.
वास्तविक पाहता, राष्ट्रपती भवनातील भरतीची पद्धत ही पदानुसार वेगवेगळी असते. काही पदांवर थेट भरती केली जाते, तर अनेक पदे ही डेप्युटेशन, कंत्राटी पद्धत किंवा पदोन्नतीद्वारे (Promotion) भरली जातात. त्यामुळे कोणत्याही पदासाठी अर्ज करण्यापूर्वी त्याची भरती प्रक्रिया समजून घेणे आवश्यक आहे. चला तर मग जाणून घेऊया राष्ट्रपती भवनात नोकरी कशी मिळते आणि तिथे थेट भरतीचे काय नियम आहेत.
राष्ट्रपती भवनातील काही एंट्री लेव्हलच्या (सुरुवातीच्या) पदांवर थेट भरती केली जाते. अशा पदांसाठीची भरती केंद्र सरकारच्या निश्चित निवड प्रक्रियेअंतर्गत होते. उदाहरणार्थ, लोअर डिव्हिजन क्लर्क (LDC) पदांसाठीची भरती कर्मचारी निवड आयोगाच्या (SSC) ‘कंबाईंड हायर सेकंडरी लेव्हल’ (CHSL) परीक्षेच्या माध्यमातून केली जाते.
राष्ट्रपती भवन वेळोवेळी काही विशेष आणि व्यावसायिक पदांसाठी देखील भरती काढते. यामध्ये सल्लागार, गाईड, मीडिया प्रोफेशनल आणि वैद्यकीय कर्मचारी (Medical Staff) यांसारख्या पदांचा समावेश असू शकतो. ही पदे कंत्राटी तत्त्वावर भरली जातात. याची निवड प्रक्रिया राष्ट्रपती सचिवालयाकडून ठरवली जाते, ज्यामध्ये गरजेनुसार लेखी परीक्षा, मुलाखत किंवा दोन्हीचा समावेश असू शकतो.
राष्ट्रपती भवनातील अनेक स्थायी, वरिष्ठ आणि तांत्रिक पदांवर थेट भरती केली जात नाही. अशा पदांवर इतर केंद्रीय सरकारी विभागांमध्ये आधीपासूनच कार्यरत असलेल्या कर्मचाऱ्यांची डेप्युटेशनवर (प्रतिनियुक्तीवर) नेमणूक केली जाते. त्याचप्रमाणे, काही वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकाऱ्यांची नियुक्ती राष्ट्रपती सचिवालयाच्या सचिव स्तरावर ठरवली जाते. राष्ट्रपती भवनात निघणाऱ्या सर्व रिक्त जागा आणि भरतीशी संबंधित अधिसूचना (Notification) राष्ट्रपती सचिवालयाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जारी केल्या जातात.
जर एखाद्या पदासाठी थेट भरती किंवा कंत्राटी तत्त्वावर अर्ज मागवले गेले, तर उमेदवारांना अधिकृत अधिसूचनेनुसार अर्ज करावा लागतो. हे अर्ज ऑनलाईन किंवा दिलेल्या पत्त्यावर ऑफलाइन पद्धतीने पाठवून जमा करता येतात.
राष्ट्रपती भवनातील प्रत्येक पदासाठी शैक्षणिक पात्रता आणि कामाचा अनुभव वेगवेगळा असतो. काही पदांसाठी १० वी, १२ वी किंवा पदवी (Graduation) आवश्यक असते, तर तांत्रिक पदांसाठी संबंधित क्षेत्रातील अनुभवाची गरज असते. निवड प्रक्रिया देखील पदानुसार बदलते. अनेक ‘ग्रुप सी’ (Group C) आणि तांत्रिक पदांसाठी लेखी परीक्षा तसेच स्कील किंवा ट्रेड टेस्ट घेतली जाते; तर काही व्यावसायिक पदांवर केवळ मुलाखतीद्वारे निवड केली जाऊ शकते. म्हणूनच, उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत जाहिरात काळजीपूर्वक वाचणे गरजेचे आहे.
