फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Visually Impaired Judge: केरळच्या कन्नूर जिल्ह्यातील राहणाऱ्या थान्या नाथन सी. यांची यशाची गाथा अत्यंत खास आहे. जन्मापासून दृष्टीबाधित असूनही थान्या यांनी कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले आणि वकालीही केली. आता त्यांनी सिव्हिल जज परीक्षेत दिव्यांग श्रेणीतून पहिला क्रमांक पटकावला आहे आणि त्या न्यायिक सेवेत रुजू होत आहेत. त्या केरळच्या पहिल्या दृष्टीबाधित महिला जज बनणार आहेत. त्यांनी अभ्यास आणि वकालतीच्या काळात ब्रेल लिपी, स्क्रीन-रीडर सॉफ्टवेअर आणि ऑडिओ नोट्स यांसारख्या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने आपले शिक्षण आणि कायदेशीर काम पुढे नेले. अशा परिस्थितीत, कन्नूर कोर्टाच्या पहिल्या दृष्टीहीन जज खटले कशा ऐकतात, ते जाणून घेऊया.
थान्या नाथन यांनी कन्नूरच्या तालिपरम्बा येथे वकील म्हणून प्रॅक्टिस केली आहे. आता सिव्हिल जज परीक्षेत दिव्यांग वर्गात सर्वोच्च स्थान मिळवल्यानंतर त्या न्यायिक सेवेचा भाग बनत आहेत. जन्मापासून दृष्टीबाधित असूनही त्यांनी आपले शिक्षण सामान्य पद्धतीने पुढे चालवले. विशेष शाळेतून प्राथमिक शिक्षण घेतल्यावर त्यांनी १० वी आणि १२ वीचे शिक्षण सामान्य शाळेतून पूर्ण केले. त्यानंतर त्यांनी कायद्याचे शिक्षण घेण्याचा निर्णय घेतला आणि कन्नूर युनिव्हर्सिटीमधून एलएलबी (LLB) केले. युनिव्हर्सिटीमध्ये त्या टॉप देखील केल्या होत्या आणि त्या आपल्या कॉलेजच्या एकमेव दृष्टीबाधित विद्यार्थिनी होत्या.
जन्मापासून दृष्टीबाधित असल्या तरी थान्या नाथन त्यांच्या न्यायिक कामासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाची मदत घेतात. त्या स्क्रीन-रीडर सॉफ्टवेअर आणि डिक्टेशन सॉफ्टवेअर यांसारख्या सहाय्यक उपकरणांच्या मदतीने कायदेशीर कागदपत्रे आणि आवश्यक माहिती समजून घेतात. वकील म्हणून काम करतानाही त्या ई-डॉक्यूमेंट्स सहजपणे हाताळत असत आणि केसेसशी संबंधित नोट्स ब्रेल लिपीत तयार करत असत.
थान्या यांचे म्हणणे आहे की, तंत्रज्ञान इतके पुढे आले आहे की स्क्रीन रीडर आणि डिक्टेशन सारख्या उपकरणांच्या मदतीने न्यायिक कामाचा मोठा भाग हाताळला जाऊ शकतो.
दृष्टीबाधिता असूनही थान्या यांच्यासाठी कायद्याचे शिक्षण आणि केसची तयारी यात तंत्रज्ञान खूप उपयुक्त ठरले. त्या स्क्रीन-रीडर सॉफ्टवेअर, ब्रेल आणि ऑडिओ नोट्सच्या सहाय्याने कायदेशीर साहित्य वाचायच्या आणि तयारी करायच्या. त्यांचे वकील के.जी. सुनीलकुमार यांच्या मते, थान्या ई-डॉक्यूमेंट्स सहज हाताळतात आणि अनेकदा कोर्टात हजरही राहिल्या आहेत. कोर्टाची कारवाई समजून घेण्यासाठी आणि त्यासंबंधित कागदपत्रे हाताळण्यासाठी सहाय्यक तंत्रज्ञान त्यांना महत्त्वाची मदत करते.
थान्या नाथन निकाल ऐकवण्यासाठी आणि न्यायिक जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी सहाय्यक तंत्रज्ञानाचा वापर करतात. त्या स्क्रीन-रीडर सॉफ्टवेअर आणि डिक्टेशन टूलच्या मदतीने कायदेशीर कागदपत्रे, प्रकरणांशी संबंधित माहिती आणि आवश्यक साहित्य समजू शकतात. थान्या कायद्याची कलमे लक्षात ठेवण्यातही हुशार आहेत. थान्या यांनी न्यायिक सेवा परीक्षेची तयारीही स्वतःच केली होती आणि ब्रेल लिपीत नोट्स तयार केल्या होत्या. मुलाखतीच्या दरम्यान त्यांना हे देखील विचारण्यात आले की, त्या त्यांच्या दृष्टीबाधितेसह न्यायिक काम कसे करतील. त्यांनी स्वतःच्या काम करण्याची पद्धत सांगितली आणि मान्य केले की तंत्रज्ञानाच्या मदतीने न्यायिक जबाबदाऱ्या पार पाडल्या जाऊ शकतात.