Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • रवि, 22 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Maharastra Politics |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

शालेय वयापासून की ग्रॅज्युएशननंतर? UPSC नागरी सेवा परीक्षेची तयारी सुरू करण्याची योग्य वेळ कोणती?

UPSC Age Limit & Preparation Strategy 2026: UPSC नागरी सेवा परीक्षेची तयारी कोणत्या वयापासून सुरू करायला हवी? वयोमर्यादा, प्रवर्गानुसार संधी (अटेम्प्ट) आणि लवकर यशासाठी प्रभावी नियोजन याबाबत सविस्तर जाणून घ्या.

  • By श्रेया देशमुख
Updated On: Nov 22, 2026 | 11:46 AM
Image

Image

Follow Us
Follow Us:

UPSC Age Limit & Preparation Strategy 2026: देशातील सर्वात प्रतिष्ठित परीक्षांमध्ये गणल्या जाणाऱ्या UPSC नागरी सेवा परीक्षा उत्तीर्ण करणे हे लाखो तरुणांचे स्वप्न असते. कोणाला IAS व्हायचे असते तर कोणाचे लक्ष्य IPS किंवा IFS अधिकारी बनण्याचे असते. हे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी उमेदवार अनेक वर्षे मेहनत घेतात. अशा परिस्थितीत अनेकांच्या मनात हा प्रश्न नेहमी येतो की, अखेर UPSC ची तयारी कोणत्या वयापासून सुरू करायला हवी?

काही लोकांना वाटते की शालेय दिवसांपासूनच याचा अभ्यास सुरू करायला हवा. तर काहींना वाटते की पदवीनंतर तयारी करणे अधिक योग्य ठरते. खरं तर, या परीक्षेत यशस्वी होण्यासाठी वयापेक्षा योग्य वेळ आणि योग्य दिशेने तयारी सुरू करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

UPSC ची तयारी सुरू करण्याची योग्य वय

एखाद्या विद्यार्थ्याचे नागरी सेवेत जाण्याचे लक्ष्य असेल, तर त्याने इयत्ता ९वी किंवा १०वीपासूनच सामान्य ज्ञान आणि वाचनाची सवय विकसित करायला सुरुवात करायला हवी. या वयात थेट UPSC चा संपूर्ण अभ्यासक्रम वाचण्याची किंवा कठीण पुस्तकांमध्ये अडकण्याची गरज नसते. त्याऐवजी इतिहास, भूगोल, नागरिकशास्त्र आणि अर्थशास्त्र यांसारख्या विषयांची मूलभूत समज पक्की करणे फायदेशीर ठरते. इयत्ता ११वी आणि १२वीमध्ये विद्यार्थी आपल्या आवडीनुसार विषय सखोलपणे समजू शकतात. तसेच दररोज वृत्तपत्र वाचणे, देश-विदेशातील घडामोडींवर लक्ष ठेवणे आणि महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर स्वतःचे मत तयार करणे सुरू करू शकतात. यामुळे पुढे चालू घडामोडी आणि सामान्य अध्ययनाच्या तयारीला मदत होते.

पदवीच्या (ग्रेजुएशनच्या) काळात सुरू करा गंभीर तयारी

UPSC ची गंभीर आणि नियोजनबद्ध तयारी सुरू करण्यासाठी पदवीचा काळ अत्यंत चांगला मानला जातो. या काळात विद्यार्थी परीक्षेचा अभ्यासक्रम समजू शकतात, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवू शकतात आणि NCERT च्या पुस्तकांतून मूलभूत विषय पक्के करू शकतात. एखाद्या विद्यार्थ्याचे लक्ष्य UPSC असेल, तर पदवीच्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या वर्षापासून दररोज काही तास तयारीसाठी देणे उपयुक्त ठरते. यामुळे परीक्षा जवळ आल्यावर संपूर्ण अभ्यासक्रम एकदम संपवण्याचा ताण येत नाही.

Nav Bharat Saaksharta Karyakram: शिक्षण क्षेत्रात ऐतिहासिक यश! देशाचा साक्षरता दर ८१.१ टक्क्यांवर; शर्यतीत ‘ही’ राज्ये आघाडीवर

२१ वर्षांच्या वयातच देता येते UPSC

UPSC नागरी सेवा परीक्षेला बसण्यासाठी किमान वय २१ वर्षे निश्चित केले आहे. २०२६ च्या अधिकृत अधिसूचनेनुसार, सर्वसाधारण प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी कमाल वयोमर्यादा ३२ वर्षे आहे. OBC प्रवर्गातील पात्र उमेदवारांना कमाल वयात तीन वर्षे आणि SC/ST प्रवर्गातील उमेदवारांना पाच वर्षांची सूट मिळते. दिव्यांग उमेदवारांसाठी आणि इतर काही प्रवर्गांसाठीही नियमानुसार सवलतीची तरतूद आहे. याचा अर्थ असा नाही की तयारी २१ व्या वर्षीच सुरू करायला हवी. उमेदवार याच्या अनेक वर्षे आधीच अभ्यासाचा पाया रचू शकतात.

किती संधी मिळतात?

UPSC मध्ये सर्वसाधारण आणि EWS प्रवर्गातील उमेदवारांना सहा संधी मिळतात. OBC तसेच सर्वसाधारण/EWS/OBC प्रवर्गातील दिव्यांग उमेदवारांना नऊ संधी दिल्या जातात, तर SC/ST प्रवर्गातील उमेदवार वयोमर्यादेच्या आत अमर्याद संधी घेऊ शकतात. एखादा उमेदवार पूर्व परीक्षेच्या कोणत्याही एका पेपरला हजर राहिल्यास त्याचा एक प्रयत्न मोजला जातो. त्यामुळेच तयारीशिवाय घाईघाईत परीक्षा देण्याऐवजी अभ्यासक्रम, परीक्षा पॅटर्न आणि आपल्या तयारीचे मूल्यमापन करणे अधिक चांगले ठरते.

Harvard Study: ‘मोबाईल फोनपासून दूर राहिल्याने विद्यार्थ्यांचे गुण…..’ हार्वर्डच्या अभ्यासातून धक्कादायक निष्कर्ष समोर!

लवकर यशासाठी या पद्धतींचा अवलंब करा

UPSC च्या तयारीमध्ये सातत्य सर्वात महत्त्वाचे आहे. सुरुवातीला दररोज वृत्तपत्र वाचण्याची आणि NCERT ची पुस्तके समजून घेण्याची सवय लावा. त्यानंतर अधिकृत अभ्यासक्रमानुसार विषयांची यादी तयार करा आणि एक व्यावहारिक वेळापत्रक बनवा. नियमितपणे मॉक टेस्ट आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवा. उत्तरे लिहिण्याचा सरावही करा, कारण मुख्य परीक्षेत केवळ माहिती असणे पुरेसे नाही, तर ती स्पष्ट आणि सुव्यवस्थित पद्धतीने मांडणेही तितकेच गरजेचे आहे.

💡

Frequently Asked Questions

  • Que: UPSC नागरी सेवा परीक्षेची तयारी सुरू करण्यासाठी सर्वात योग्य वय कोणते?

    Ans: शालेय दिवसांपासून (इयत्ता ९वी-१०वी) वाचन, सामान्य ज्ञान आणि मूलभूत संकल्पनांची सवय लावता येते, तर पदवीच्या (ग्रॅज्युएशनच्या) पहिल्या किंवा दुसऱ्या वर्षापासून गंभीर आणि नियोजनबद्ध तयारी करणे अधिक उपयुक्त मानले जाते.

  • Que: UPSC परीक्षा देण्यासाठी किमान वय किती असावे लागते?

    Ans: UPSC नागरी सेवा परीक्षेला बसण्यासाठी किमान वय २१ वर्षे निश्चित करण्यात आले आहे.

  • Que: २०२६ च्या निकषांनुसार UPSC साठी कमाल वयोमर्यादा काय आहे?

    Ans: सर्वसाधारण (General) प्रवर्गासाठी कमाल वयोमर्यादा ३२ वर्षे आहे. नियमांनुसार OBC प्रवर्गाला ३ वर्षे, SC/ST प्रवर्गाला ५ वर्षे तसेच दिव्यांग आणि इतर पात्र प्रवर्गांना वयोमर्यादेत सूट मिळते.

Web Title: Upsc preparation right age limit attempts strategy marathi sd

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Nov 22, 2026 | 11:46 AM

Topics:  

  • education
  • study
  • UPSC

संबंधित बातम्या

Harvard Study: ‘मोबाईल फोनपासून दूर राहिल्याने विद्यार्थ्यांचे गुण…..’ हार्वर्डच्या अभ्यासातून धक्कादायक निष्कर्ष समोर!
1

Harvard Study: ‘मोबाईल फोनपासून दूर राहिल्याने विद्यार्थ्यांचे गुण…..’ हार्वर्डच्या अभ्यासातून धक्कादायक निष्कर्ष समोर!

Infosys Prize 2026: ‘स्लो बॉन्ड प्रॉब्लेम’चा गुंता उलगडला! भारतीय गणितज्ञ रिद्धिप्रतिम बासूंच्या ‘या’ कामगिरीचा सन्मान
2

Infosys Prize 2026: ‘स्लो बॉन्ड प्रॉब्लेम’चा गुंता उलगडला! भारतीय गणितज्ञ रिद्धिप्रतिम बासूंच्या ‘या’ कामगिरीचा सन्मान

NTA Duplicate Scorecard: स्कोरकार्ड हरवण्याची चिंता संपली! अर्ज करण्यापूर्वी ‘हे’ तपासा; NTA चा नवा नियम जाहीर
3

NTA Duplicate Scorecard: स्कोरकार्ड हरवण्याची चिंता संपली! अर्ज करण्यापूर्वी ‘हे’ तपासा; NTA चा नवा नियम जाहीर

Nav Bharat Saaksharta Karyakram: शिक्षण क्षेत्रात ऐतिहासिक यश! देशाचा साक्षरता दर ८१.१ टक्क्यांवर; शर्यतीत ‘ही’ राज्ये आघाडीवर
4

Nav Bharat Saaksharta Karyakram: शिक्षण क्षेत्रात ऐतिहासिक यश! देशाचा साक्षरता दर ८१.१ टक्क्यांवर; शर्यतीत ‘ही’ राज्ये आघाडीवर

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.