
कसा आहे प्रहार, प्रेक्षकांना का पहावा
काही लढाया जिंकण्यासाठी फक्त युक्तिवाद नाही, तर वर्षांचे धैर्य आणि स्वतःला झोकून देणारा जिद्द हवी असते. प्रहार: द अनटोल्ड स्टोरी ऑफ उज्ज्वल निकम ही याच जिद्दीची कथा आहे. २६/११ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यानंतर चाललेल्या कायदेशीर लढाईच्या पार्श्वभूमीवर बनवलेला हा चित्रपट फक्त न्यायालयात न्यायाचा शोध दाखवत नाही, तर दुसऱ्यांना न्याय मिळवून देण्याच्या प्रयत्नात स्वतःच्या नात्यांपासून दुरावणाऱ्या व्यक्तीच्या आयुष्यातही डोकावतो. अविनाश अरुण यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेला हा चित्रपट कोर्टरूममधील ताणतणाव आणि वैयक्तिक आयुष्यातील अपूर्णता यांना एकत्र गुंफतो.
चित्रपटाचा केंद्रबिंदू सरकारी वकील उज्ज्वल निकम आणि अजमल कसाब यांचा खटला आहे. कथेत १९९३ च्या बॉम्बे बॉम्बस्फोटांशी संबंधित कायदेशीर संदर्भही येतात. येथे प्रत्येक युक्तिवादाला महत्त्व आहे आणि प्रत्येक पावलामागे जबाबदारी निश्चित करण्याचा दबाव आहे. या चित्रपटाचे वैशिष्ट्य म्हणजे हा कायदेशीर प्रक्रियेला केवळ हार-जीतचा खेळ बनवत नाही, तर त्यामागील संघर्ष आणि जबाबदारीही समोर आणतो.
निकम यांचे वैयक्तिक आयुष्य या कथेला एक भावनिक वळण देते. मुलगा अनिकेतसोबतचे त्यांचे नाते दाखवते की, पेशाप्रति असलेल्या अढळ समर्पणाची किंमत कधीकधी कुटुंबाला मोजावी लागते. मुलगा वडिलांकडून मार्गदर्शन आणि आपुलकीची अपेक्षा करतो, परंतु निकम यांच्यासाठी शिस्त आणि कामाची जबाबदारी सर्वांत वर आहे. हाच संघर्ष चित्रपटाला एका साध्या कोर्टरूम ड्रामाच्या पुढे घेऊन जातो.
राजकुमार राव उज्ज्वल निकम यांच्या भूमिकेत अप्रतिम दिसला आहे. त्याच्या अभिनयात अनावश्यक आक्रमकता किंवा फिल्मी हिरोसारखा दिखावा नाही. संयमित संवाद, चेहऱ्यावरील भाव आणि न्यायालयातील त्यांचा शांत आत्मविश्वास पात्राला विश्वासार्ह बनवतो. विशेषतः महत्त्वाच्या कायदेशीर युक्तिवादांदरम्यान त्यांची पडद्यावरील उपस्थिती ताण निर्माण करते. राजकुमारचे मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे तो निकम यांना केवळ मजबूत इराद्यांचे वकील म्हणून दाखवत नाहीत, तर न्यायालयात आत्मविश्वासाने उभी राहणारी व्यक्ती जेव्हा घरी स्वतःच्या भावना व्यक्त करताना गोंधळते, तेव्हा तिचा दुसरा पैलू समोर येतो. हेच बारकावे त्यांच्या अभिनयाला प्रभावी बनवतात.
ललित प्रभाकरने कसाबच्या भूमिकेत प्रेक्षकांना अस्वस्थ करणारी तीव्रता दाखवली आहे. त्याच्या पात्राशी संबंधित महत्त्वाचे दृश्य कथेतील ताण वाढवतात. ललित प्रभाकर आतापर्यंत ताकदीने अभिनय करत आला आहे आणि कसाबच्या भूमिकेत तो नक्की कसे काम करेल याची सर्वांनाच उत्सुकता होती आणि प्रेक्षकांच्या त्याच्यावर असलेला विश्वास त्याने नक्कीच सार्थ ठरवला आहे. कसाबच्या भूमिकेला योग्य न्याय ललितने दिला आहे असंच म्हणावं लागेल.
सिकंदर खेर बचाव पक्षाचे वकील म्हणून प्रभावी आहेत, तर जयदीप अहलावतने आपल्या भूमिकेत गंभीरता आणि खोली आणली आहे. वामिका गब्बीने ज्योती निकम यांच्या भूमिकेत कुटुंबाच्या भावनिक गोष्टी अधिक मजबूत केल्या आहेत. तर आशिष विद्यार्थी न्यायमूर्ती एम. एल. तहलियानी यांच्या भूमिकेत प्रतिष्ठा राखून ठेवतात. सगळेच कलाकार कथेला सांभाळून घेताना दिसले आहेत आणि मुख्य संघर्षापासून लक्ष विचलित होऊ देत नाहीत.
अविनाश अरुण यांचे दिग्दर्शन संयमित आहे. ते न्यायालयीन युक्तिवाद, पुरावे आणि रणनीतींद्वारे ताण हळूहळू वाढवतात. संवाद प्रभावी आहेत, परंतु चित्रपट प्रत्येक दृश्याला मोठ्या भाषणात बदलण्याची चूक करत नाही. बॅकग्राउंड स्कोर महत्त्वाच्या क्षणी सस्पेन्स आणि भावनिक खोली जोडतो, तोही अभिनयावर हावी न होता.
प्रहार: द अनटोल्ड स्टोरी ऑफ उज्ज्वल निकम हा एक मजबूत कोर्टरूम ड्रामा आहे, जो न्यायाच्या लढाईसोबतच मागे सुटणाऱ्या वैयक्तिक क्षणांनाही महत्त्व देतो. राजकुमार राव यांचा शानदार अभिनय, सहाय्यक कलाकारांचे दमदार योगदान आणि अविनाश अरुण यांचे संयमित दिग्दर्शन चित्रपटाला खास बनवते.
चित्रपट १४० मिनिटांचा असला तरी यात एकही कंटाळवाणा क्षण नाही. चित्रपट पहिल्या दृश्यापासून शेवटच्या दृश्यापर्यंत आपली पकड आणि वेग टिकवून ठेवतो. प्रहार ही सत्य घटनांवर आधारित कोर्ट-ड्रामा आहे, जी कसाबशी संबंधित खटल्याची कायदेशीर प्रक्रिया आणि उज्ज्वल यांच्या संघर्षाची कथा दाखवते, ज्याबद्दल जास्त लोकांना माहिती नाही.
न्यायाची वाट केवळ न्यायालयात युक्तिवाद करण्यापुरती मर्यादित नसते, याची आठवण हा चित्रपट करून देतो. यामागे वर्षांची मेहनत, कठीण निर्णय आणि असे त्याग असतात, ज्यांची किंमत अनेकदा आपल्या माणसांना मोजावी लागते. गंभीर विषय, दमदार अभिनय आणि वास्तववादी घटनांवर आधारित कथांमध्ये रस असणाऱ्या प्रेक्षकांसाठी ‘प्रहार’ हा एक उत्तम पर्याय आहे.