गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
राजस्थानमध्ये १४ दशलक्ष टन लिथियमचा साठा सापडला (Photo Credit- X)
नागौर जिल्ह्यातील देगाना परिसरात लिथियमचा मोठा साठा सापडला आहे, ज्यामुळे भारताचे चीनवरील अवलंबित्व संपेल. नागौरच्या रेवंत टेकड्यांमध्ये सापडलेले लिथियमचे साठे सुमारे १४ दशलक्ष टन आहेत, ज्यामुळे राज्याच्या महसुलात आणि रोजगाराच्या संधींमध्ये लक्षणीय वाढ होईल असा अंदाज आहे. या लिथियमचा वापर मोबाईल फोन, लॅपटॉप, इलेक्ट्रिक वाहने आणि रिचार्जेबल बॅटरीच्या उत्पादनात केला जातो.
देगाना प्रदेशात सापडलेला हा मोठा लिथियम खजिना राजस्थानसाठी खूप उपयुक्त ठरेल. येथील टेकड्यांमध्ये अंदाजे १४ दशलक्ष टन लिथियम असल्याचा अंदाज आहे. सध्या भारत लिथियमसाठी चीनवर अवलंबून आहे, ७० ते ८०% लिथियम चीनमधून आयात केले जाते. त्यामुळे, हा मोठा लिथियम खजिना देशात मोठी क्रांती घडवून आणेल. दरम्यान, केंद्रीय खाण मंत्रालयाने लिथियम खाणकामासाठी लिलाव प्रक्रिया सुरू केली आहे. लिलाव प्रक्रियेसाठी कागदपत्रे सादर करण्याची अंतिम तारीख १ डिसेंबर २०२५ निश्चित करण्यात आली आहे. त्यानंतर, लिथियम खाणकामासाठी लिलाव प्रक्रिया सुरू होईल.
लिथियम, ज्याचे प्रतीक ली आहे, हा एक हलका धातू मानला जातो. शिवाय, लिथियम अत्यंत प्रतिक्रियाशील आहे आणि हवेतील ऑक्सिजनच्या संपर्कात आल्यावर लगेच आग पकडतो. ते मऊ, चांदीसारखे पांढरे आणि चमकदार आहे. म्हणूनच त्याला ‘पांढरे सोने’ असेही म्हणतात. विविध इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रिचार्जेबल बॅटरीच्या निर्मितीमध्ये याचा वापर केला जातो.
