गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
मुंबई, दिल्ली, कोलकाता...,या १० प्रमुख शहरांची हवा झाली विषारी, AQI रीडिंग्सने प्रचंड वाढ (फोटो सौजन्य - Chatgpt)
दिवाळी साजरी करताना वापरल्या जाणाऱ्या फटाक्यांमुळे दिल्ली-एनसीआरमध्ये प्रदूषणाची पातळी लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. दिल्लीतील अनेक भागात AQI 500 पेक्षा जास्त झाला आहे, ज्यामुळे श्वास घेण्यास त्रास होत आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, दिल्लीचा AQI ३५४ वर नोंदवण्यात आला आहे. मंगळवारी सकाळी दिल्लीचा AQI ५०० ओलांडला. दिल्लीतील ३५ पैकी ३२ मीटरने ३०० चा टप्पा ओलांडला. दिवाळीनंतर बवाना ४२७ च्या AQI सह सर्वात प्रदूषित क्षेत्र राहिले. कालीपूजेच्या रात्री कोलकाता आणि हावडाची हवेची गुणवत्ताही झपाट्याने खालावली.
सीपीसीबीच्या आकडेवारीनुसार, दिल्लीतील ३५ पैकी ३२ एक्यूआय मीटरने ३०० चा टप्पा ओलांडला. बवाना हा दिल्लीतील सर्वात प्रदूषित भाग राहिला, जिथे हवा गुणवत्ता निर्देशांक ४२७ होता. जहांगीरपुरी (४०७), वजीरपूर (४०८), बवाना (४२७) आणि बुरारी (४०२) ही “गंभीर” (४०१ च्या वर) श्रेणीत आली. आनंद विहारमध्ये ३६० चा एक्यूआय नोंदवला गेला. ३०१ ते ४०० मधील एक्यूआय “खूपच खराब” मानला जातो. पर्यावरण तज्ञांनी सांगितले की, कालीपूजेच्या रात्री परवानगी दिलेल्या वेळेपेक्षा जास्त वेळ फटाके फोडल्यामुळे कोलकाता आणि हावडामध्ये हवेची गुणवत्ता झपाट्याने खालावली. हावडाच्या बेलूरमध्ये रात्री १० वाजता एक्यूआय ३६४ वर पोहोचला, तर कोलकात्यातील व्हिक्टोरिया मेमोरियलमध्ये तो दुपारी २.५ वाजता १८६ वर पोहोचला.
सोमवारी साजरी झालेल्या दिवाळीत दिल्ली-एनसीआरमध्ये रात्री ८ ते १० वाजेपर्यंत हिरवे फटाके वाजवण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने परवानगी दिली होती. तथापि, अनेक लोकांनी न्यायालयाच्या आदेशांचे उल्लंघन केले आणि रात्री उशिरापर्यंत उत्सव साजरा करत राहिले.
हावडा जिल्ह्यातील पद्मापुकुर येथे ३६१ चा AQI नोंदवला गेला. तर घुशुडी येथे २५२ पेक्षा जास्त AQI नोंदवला गेला. कोलकात्यातील बालीगंज येथे १७३ आणि जाधवपूर येथे १६९ चा AQI नोंदवला गेला. रवींद्र भारती विद्यापीठ (सिंथी) परिसरात १६७ चा AQI नोंदवला गेला. पर्यावरणवादी सोमेंद्र मोहन घोष यांनी कोलकाता आणि हावडाच्या उत्तर आणि दक्षिण भागात मोठ्या आवाजात फटाके वाजवल्याचा उल्लेख केला, असे एजन्सीने म्हटले आहे.
दिल्लीव्यतिरिक्त, इतर अनेक प्रमुख भारतीय शहरांमध्ये हवेची गुणवत्ता कमी धोकादायक श्रेणीत राहिली. मुंबई (२१४), पटना (२२४), जयपूर (२३१) आणि लखनऊ (२२२) यांना ‘खराब’ म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले, तर बेंगळुरू (९४) ‘समाधानकारक’ आणि हैदराबाद (१०७) आणि चेन्नई (१५३) मध्ये ‘मध्यम’ एक्यूआय (AQI) नोंदवण्यात आला. दिवाळीनंतर प्रदूषणात वाढ होण्याची शक्यता लक्षात घेता, फक्त ‘हिरव्या फटाक्यांना’ परवानगी असूनही, वायु गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने (CAQM) राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (NCR) मध्ये श्रेणीबद्ध प्रतिसाद कृती योजनेचा (GRAP) दुसरा टप्पा आधीच लागू केला आहे.
