गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
दातांची पोकळी भरून काढण्यासाठी सोप्या टिप्स (फोटो सौजन्य - iStock)
पोकळी म्हणजे दातातील एक छिद्र. हे कमकुवत होते आणि दाताच्या बाहेरील थराला झिजवते, ज्यामुळे लहान छिद्रे तयार होतात. पोकळी का निर्माण होते? तोंडात बॅक्टेरिया आणि दातांची अयोग्य स्वच्छता यामुळे प्लेक आणि टार्टर तयार होतात. बऱ्याच लोकांना असे वाटते की फक्त फिलिंग किंवा डॉक्टरच पोकळीवर उपचार करू शकतात. मात्र असे अजिबात नाही. प्रसिद्ध दंतवैद्य डॉ. एली फिलिप्स यांनी काही सोप्या पद्धती सांगितल्या आहेत, ज्या पोकळी दूर करण्यास मदत करू शकतात.
दातांमध्ये पोकळी निर्माण होण्याची कारणं
पोकळी अचानक विकसित होत नाहीत. दाताच्या इनॅमलमधून खनिजे नष्ट झाल्यावर त्या सुरू होतात. इनॅमल ही लहान खनिजांनी भरलेली एक क्रिस्टल रचना आहे. जेव्हा हे खनिजे आम्लांमुळे विरघळतात तेव्हा लहान छिद्रे तयार होतात. हे आम्ल अन्न आणि पेयातून तयार होतात. वारंवार नाश्ता करणे आणि तोंडातील बॅक्टेरिया ही मुख्य कारणे आहेत.
साखरेचे सेवन हे पोकळ्या निर्माण होण्याचे सर्वात मोठे कारण आहे. तोंडातील बॅक्टेरिया आम्ल तयार करण्यासाठी साखर आणि स्टार्च वापरतात. हे आम्ल हळूहळू दातांच्या इनॅमलला खराब करते, ज्यामुळे पोकळ्या निर्माण होतात. जर तुम्ही दिवसभर वारंवार गोड पदार्थ, चॉकलेट, बिस्किटे किंवा स्नॅक्स खाल्ले तर या आम्लाचा तुमच्या दातांवर दीर्घकाळ परिणाम होईल. म्हणून, गोड पदार्थ आणि स्नॅक्सचे सेवन मर्यादित करण्याचा प्रयत्न करा आणि जर तुम्ही असे केले तर ब्रश करा किंवा नंतर माउथवॉश वापरा.
रोज भरपूर पाणी प्या
लाळ हे दातांसाठी एक नैसर्गिक संरक्षण आहे. त्यात खनिजे असतात जी दातांच्या जीर्ण आणि जीर्ण झालेल्या भागांना मजबूत करण्यास मदत करतात. तोंडात पुरेशी लाळ असताना, बॅक्टेरियाद्वारे तयार होणाऱ्या आम्लांचा प्रभाव कमी होतो आणि दात सुरक्षित राहतात. कोरड्या तोंडामुळे पोकळ्या निर्माण होऊ शकतात. म्हणून, भरपूर पाणी प्या आणि तुमचे तोंड कोरडे राहू देऊ नका.
जर तुमचे तोंड अनेकदा कोरडे असेल, तर झायलिटॉल असलेले शुगर फ्री च्युइंग गम खूप उपयुक्त आहे. झायलिटॉल ही एक नैसर्गिक साखर आहे जी बॅक्टेरिया पचवू शकत नाहीत, म्हणजेच ती आम्ल तयार करत नाही. शिवाय, च्युइंगम लाळेचे उत्पादन वाढवते, जे दात धुवते आणि स्वच्छ करते आणि त्यांच्यामध्ये नवीन खनिजे जमा करते.
दातांच्या काळजीसाठी योग्य टूथपेस्ट निवडा
योग्य टूथपेस्ट आणि माउथवॉश वापरणे दातांमध्ये पोकळी निर्माण होण्यापासून रोखण्यासाठी आणि दात मजबूत करण्यासाठी अत्यंत महत्वाचे आहे. विशेषतः सोडियम फ्लोराइड असलेले माउथवॉश निवडा. फ्लोराईड असलेले सौम्य माउथवॉश दातांच्या इनॅमलवर जलद परिणाम करतात. दिवसातून दोनदा ते वापरल्याने तुमच्या दातांच्या पृष्ठभागावर खनिजे पुनर्संचयित होण्यास मदत होते, ज्यामुळे सुरुवातीच्या काळात पोकळी निर्माण होण्यास प्रतिबंध होतो.
कॅव्हिटी केवळ साखरयुक्त पदार्थांमुळेच होत नाहीत तर वारंवार खाण्यामुळेदेखील होतात. वारंवार स्नॅकिंग केल्याने तुमच्या दातांवर वारंवार आम्ल हल्ला होतो, ज्यामुळे लाळ दुरुस्त होण्यापासून रोखते. म्हणून, जेवणांमध्ये किमान २-३ तासांचे अंतर ठेवणे महत्वाचे आहे. या काळात, तुमची लाळ नैसर्गिक खनिजे जमा करून तुमचे दात मजबूत करण्यास मदत करते.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.
