मंगळवार, 29 सप्टेंबर 2026
Diabetic Retinopathy (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
आज भारतात मधुमेह म्हणजे शुगरचे पेशंट खूप वाढले. जवळपास १० कोटी लोकांना मधुमेह आहे. यातल्या १२ ते १६ टक्के लोकांच्या डोळ्याच्या रेटिनावर त्याचा परिणाम झाला आहे. याला डॉक्टर डायबेटिक रेटिनोपॅथी म्हणतात. सोप्या भाषेत सांगायचं झालं तर, नऊ पैंकी एका माणसाला शुगर आहे. आणि सहा पैकी एका शुगर असलेल्या माणसाच्या डोळ्याला त्रास सुरू झाला आहे. २५ पैकी एका माणसाची दृष्टी जायच्या मार्गावर आहे. अजून धक्कादायक गोष्ट म्हणजे ८ टक्के लोकांना शुगर आहे हे माहितीच नाही.
या आजाराचं सगळ्यात वाईट काय असेल तर तो हळूहळू वाढतो आणि सुरुवातीला काहीच कळत नाही. दुखत नाही, दिसणं कमी होत नाही. माणसाला वाटतं सगळं ठीक आहे.८५ टक्के शुगर असलेल्या लोकांना हे माहितीच नसतं की शुगरमुळे डोळे जाऊ शकतात. त्यांनी कधीच रेटिनाची तपासणी केलेली नसते. जेव्हा डॉक्टरकडे जातात तेव्हा ४५ टक्के लोकांची दृष्टी खूप कमी झालेली असते. तेव्हा वेळ निघून गेलेली असते.ज्यांना जास्त वर्षांपासून शुगर आहे त्यांना तर जास्त धोका आहे. शुगर कंट्रोलमध्ये नसेल तर हा धोका अजून वाढतो.
डोळे गेले की माणूस काम करू शकत नाही, शिकू शकत नाही. त्याचा परिणाम फक्त त्याच्यावर नाही तर त्याच्या घरावर आणि देशावर पण होतो. एका अंदाजानुसार डोळ्याच्या या आजारामुळे भारताचं दरवर्षी जवळपास ५० हजार कोटी रुपयांचं नुकसान होतं. कारण लोक काम करू शकत नाहीत.
एकच उपाय आहे दरवर्षी डोळ्यांची तपासणी. दिसतंय चांगलं म्हणून दुर्लक्ष करू नका. खास करून ज्यांना शुगर आहे त्यांनी तर दरवर्षी रेटिना चेक करायलाच पाहिजे.सरकारने पण याकडे लक्ष द्यायला पाहिजे. गावोगावी रेटिना तपासणीची मशीन असायला हवी. चांगले डॉक्टर हवेत. उपचार स्वस्त झाले पाहिजेत आणि विम्यात याचा समावेश झाला पाहिजे. शुगरच्या प्रत्येक कार्यक्रमात डोळे तपासणी पण केली पाहिजे.
यासाठी आता एक चांगला कार्यक्रम सुरू झाला आहे – डॉ. करोबी लाहिरी, उपाध्यक्ष – विट्रिओ रेटिनल सोसायटी इंडिया आणि कन्सल्टंट, बॉम्बे हॉस्पिटल अँड मेडिकल रिसर्च सेंटर ‘व्हिजन साथी’. हा देशभरातला कार्यक्रम आहे. यात QR कोड स्कॅन करून व्हॉट्सअपवर तुम्हाला १४ छोटे मेसेज येतात. त्या मेसेजमध्ये शुगरमुळे डोळ्याला काय होतं, तपासणी का महत्वाची आहे, उपचार कुठे घ्यायचा हे सगळं सोप्या भाषेत सांगितलं जातं. लोकांना माहिती मिळाली की ते वेळेवर डॉक्टरकडे जातात.
