फोटो सौजन्य - Social Media
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत अनेक जण लंचसाठी रोटी-सब्जीवर जास्त अवलंबून असतात. मात्र फिटनेस एक्सपर्ट सिद्धार्थ सिंह यांनी सांगितले की, केवळ भाजी-चपाती खाल्ल्याने शरीराला आवश्यक पोषण मिळत नाही. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, चपाती आणि भाजी हे प्रामुख्याने कार्बोहायड्रेट आणि कॅलरी देतात, पण त्यात प्रोटीन आणि फाइबरची कमतरता मोठ्या प्रमाणात राहते. प्रोटीन हे स्नायूंच्या वाढीसाठी आणि शरीराला दीर्घकाळ तृप्त ठेवण्यासाठी आवश्यक असते, तर फाइबर पचनसंस्था निरोगी ठेवण्यास, ब्लड शुगर नियंत्रित ठेवण्यास आणि ऊर्जा पातळी स्थिर ठेवण्यास मदत करते. त्यामुळे संतुलित जेवणासाठी चपाती-भाजीसोबत इतर घटकांचा समावेश करणे अत्यंत गरजेचे आहे.
सिद्धार्थ सिंह यांच्या मते, आपल्या थाळीत प्रथम प्रोटीनचा समावेश असायलाच हवा. त्यासाठी दही किंवा पनीर ही उत्तम पर्याय ठरू शकतात. दही हे प्रोबायोटिक असल्याने ते पचनसंस्थेसाठी फायदेशीर आहे, तर पनीर शरीराला आवश्यक अमिनो अॅसिड पुरवते. त्यामुळे थोड्याच प्रमाणात प्रोटीन घेतले तरी पोट भरल्यासारखे वाटते आणि अनावश्यक खाणे टळते.
भाजी-चपातीसोबत फाइबरची भर घालण्यासाठी सलाद खाणे आवश्यक आहे. काकडी, टोमॅटो, मुळा, गाजर अशा कुरकुरीत आणि ताज्या भाज्यांचे सलाद केवळ फाइबरच देत नाही तर पचनक्रिया सुधारणे, चयापचय वाढवणे आणि कॅलरीचे संतुलन राखणे यासाठीही मदत करते. सलाद खाल्ल्याने भूकेची पातळी स्थिर राहते, त्यामुळे रोटीची संख्या आपोआप कमी होते. परिणामी, कॅलरीचे सेवनही मर्यादेत राहते आणि वजन नियंत्रणात ठेवणे सोपे होते.
एक संतुलित प्लेट म्हणजे कार्बोहायड्रेट (चपाती), प्रोटीन (दही/पनीर) आणि फाइबर (सलाद) यांचा योग्य समन्वय. हे संयोजन शरीराला दिवसभर स्थिर ऊर्जा देते. जेवणानंतर येणारी झोप, सुस्ती आणि थकवा कमी होतो. तसेच पचन सुरळीत राहते, ज्यामुळे शरीराला पोषक घटक व्यवस्थित शोषून घेता येतात.
आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, अव्यवस्थित आहार हा वजन वाढणे, ब्लड शुगर अस्थिर होणे आणि थकवा यांसारख्या समस्यांचा मूळ कारण ठरू शकतो. त्यामुळे रोजच्या जीवनात छोट्या-छोट्या बदलांसह संतुलित थाळी बनवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. शिवाय दही किंवा पनीर यांसोबत दिवसभरात १-२ फळे खाल्ल्यास शरीराला आवश्यक जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मिळतात. जेवणात थोडा प्रोटीन आणि फाइबर वाढवल्यास चपाती-भाजी अधिक पौष्टिक आणि संपूर्ण अन्न मानले जाऊ शकते.
