मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
जगभरातील पोराठोरापासून ते वयोवृद्धांपर्यंत सर्वांच्या मनावर राज्य करणारा ‘स्पायडर-मॅन’ हा मार्व्हल कॉमिक्सचा आजवरचा सर्वाधिक लोकप्रिय सुपरहिरो मानला जातो. मात्र, एका सामान्य हायस्कूल मुलाच्या रूपात या अद्भूत पात्राची निर्मिती कशी झाली, याचा इतिहास अत्यंत रंजक आणि प्रेरणादायी आहे.
१९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला मार्व्हल कॉमिक्सचे लेखक आणि संपादक स्टॅन ली एका नव्या सुपरहिरोच्या शोधात होते. त्या काळातील कॉमिक्समध्ये बहुतांश तरुण पात्रांना केवळ मुख्य सुपरहिरोचे साहाय्यक म्हणून दाखवले जायचे. स्टॅन ली यांना असा एक तरुण नायक हवा होता, ज्याला सर्वसामान्यांप्रमाणे स्वतःचे वैयक्तिक प्रश्न, आर्थिक अडचणी आणि भावनिक संघर्ष असतील. असे म्हटले जाते की, भिंतीवर सरपटणाऱ्या एका कीटकाला पाहून स्टॅन ली यांना कोळ्याच्या शक्ती असलेला हिरो बनवण्याची कल्पना सुचली.
त्यांनी या पात्राचे नाव ‘स्पायडर-मॅन’ ठेवले आणि त्याची मुख्य ओळख पीटर पार्कर ही एक अनाथ तरुण मुलगा म्हणून तयार केली. सुरुवातीला मार्व्हलचे प्रकाशक मार्टिन गुडमन यांनी ही कल्पना स्पष्टपणे फेटाळून लावली होती. “लोकांना कोळ्यांची भीती वाटते आणि कोळी कोणालाच आवडत नाही,” असा तर्क गुडमन यांनी दिला होता.
मात्र, स्टॅन ली यांनी हार मानली नाही. त्यांनी प्रसिद्ध चित्रकार स्टीव्ह डिटको यांच्यासोबत मिळून या पात्राचे स्केच आणि डिझाईन तयार केले. स्टीव्ह डिटको यांनीच स्पायडर-मॅनचा लाल आणि निळ्या रंगाचा प्रसिद्ध सूट, तोंडावरचा पूर्ण मास्क आणि हातातील ‘वेब-शूटर्स’ डिझाइन केले.
अखेर ऑगस्ट १९६२ मध्ये ‘अमेझिंग फँटसी #१५’ कॉमिक बुकमध्ये स्पायडर-मॅनने पहिल्यांदा पदार्पण केले. हे कॉमिक बुक बाजारात येताच तुफान हिट झाले आणि वाचकांनी या नव्या हिरोला डोक्यावर घेतले.
The Odyssey Review: Christopher Nolanचा आणखी एक मास्टरपीस; वर्षातील सर्वोत्तम सिनेमॅटिक अनुभव
‘With great power comes great responsibility’ या ब्रीदवाक्याने पीटर पार्करच्या प्रवासाला एक नवी दिशा दिली. त्यानंतर १९६३ मध्ये स्पायडर-मॅनचे स्वतःचे स्वतंत्र कॉमिक्स ‘द अमेझिंग स्पायडर-मॅन’ सुरू झाले. आज कॉमिक्स, टीव्ही शो, व्हिडिओ गेम्स आणि हॉलीवूड चित्रपटांच्या माध्यमातून स्पायडर-मॅन जागतिक पॉप-कल्चरचा एक अविभाज्य भाग बनला आहे.
