Health Tips: डायबिटीज-बीपीचा त्रास आहे? नवरात्रीचा उपवास करताना रुग्णांनी कोणती काळजी घ्यावी?

Navaratri fastings Precautions For Diabetes and High Bp Patients: उपवासादरम्यान रक्तातील साखर आणि बीपीकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. म्हणून, मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांनी नवरात्रीत उपवास करण्यापूर्वी कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी, जाणून घ्या.

• नवरात्रीचे 9 दिवस उपवास करणार आहात?
• डायबिटीज- हाय बीपीच्या रुग्णांसाठी टिप्स
• डॉक्टरांचा सल्ला का महत्त्वाचा?

शारदीय नवरात्र सुरू झाले आहे. धार्मिक दृष्टिकोनापलीकडे, उपवास आरोग्याच्या दृष्टीनेही फायदेशीर आहे असं म्हटलं जातं. अनेक जण नवरात्रीचे ९ दिवस उपवास करतात. पण उपवासादरम्यान खाल्लेल्या अन्नामुळे रक्तातील साखर वाढू शकते की नाही, याबद्दल कन्फ्युजन आहे. खरं तर डायबिटीस असणाऱ्या व्यक्तींनी उपवास करू नये. पण तरीही उपवास करणारच असाल तर तसे करताना अनेक गोष्टींची विशेष काळजी घेतली पाहिजे. खरं तर, उपवासादरम्यान खाल्लेली जवळजवळ प्रत्येक गोष्ट आरोग्यदायी असते, असा लोकांचा अनेकदा समज असतो. पण नक्की उपवासाचे पदार्थ खाल्ल्यास रक्तातील साखर वाढते की नाही ते समजून घेऊया. ( Navaratri fastings Precautions For Diabetes and High Bp Patients)

Sore Throat Remedies: सर्दी-खोकल्याने घसा दुखतोय, बोलणंही कठीण झालंय? घरच्या घरी करा ‘हे’ सोपे उपाय

रक्तातील साखर नेमकी कधी वाढते?

डायबिटीक रुग्णांना अनेकदा असे वाटते की उपवासादरम्यान खाल्लेल्या अन्नामुळे रक्तातील साखर वाढत नाही, परंतु हा एक गैरसमज आहे. डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की साबुदाणा, बटाटे, कुट्टू आणि शिंगाड्याच्या पिठापासून बनवलेल्या पदार्थांमध्येही कर्बोदके (कार्बोहायड्रेट्स) असतात, ज्यांचे जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास रक्तातील साखर वाढू शकते.

विशेषतः, साबुदाण्याची खिचडी, बटाटे आणि तळलेल्या कुट्टूच्या पुऱ्या मर्यादित प्रमाणातच खाल्ल्या पाहिजेत. त्याच वेळी, दीर्घकाळ उपवास केल्याने काही रुग्णांमध्ये, विशेषतः जे इन्सुलिन किंवा साखर कमी करणारी विशिष्ट औषधे घेत आहेत, त्यांच्या रक्तातील साखरेची पातळी कमी होऊ शकते.

 

अशावेळी नेमकी कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यायची

उपवासादरम्यान तुम्ही काय खाता याकडेच नव्हे, तर किती खाता याकडेही लक्ष द्या. फळे, दही, चीज आणि फायबरयुक्त संतुलित आहार घ्या, भरपूर पाणी प्या आणि नियमितपणे तुमच्या रक्तातील साखरेची तपासणी करा. उपवासानुसार औषध घेण्याची वेळ आणि प्रमाण डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच बदला.

डायबिटीज रुग्णाने उपवास करणे योग्य आहे की अयोग्य?

तज्ज्ञांच्या मते, मधुमेहाच्या प्रत्येक रुग्णासाठी दीर्घकाळ उपवास करणे सुरक्षित नाही, विशेषतः जे इन्सुलिन किंवा रक्तातील साखर कमी करणारी औषधे घेत आहेत त्यांच्यासाठी. या चुकीमुळे हायपोग्लायसेमियाचा धोका वाढू शकतो, ही अशी स्थिती आहे ज्यात रक्तातील साखर लक्षणीयरीत्या कमी होते. शिवाय, दीर्घकाळ अन्न न खाल्ल्याने डिहायड्रेशन (निर्जलीकरण) देखील होऊ शकते.

मधुमेहामध्ये उपवासादरम्यान साखरेची पातळी कमी झाल्यास, अशक्तपणा, घाम येणे, चक्कर येणे, चिंता आणि गोंधळ यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. औषधांच्या परिणामांबद्दल बोलायचे झाल्यास, काही मधुमेहाची औषधे आणि इन्सुलिनमुळे अन्नसेवन मर्यादित केल्यास रक्तातील साखर जास्त प्रमाणात कमी होऊ शकते. टाईप १ मधुमेह, इन्सुलिन वापरणारे, वारंवार रक्तातील साखर कमी होणारे, किंवा मूत्रपिंड किंवा हृदयरोग असलेल्या व्यक्तींनी वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय दीर्घकाळ उपवास करणे टाळावे.

टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

Weight Loss Tips: सकाळी रिकाम्या पोटी व्यायाम केल्याने खरंच लवकर फॅट बर्न होते? जाणून घ्या सत्य