शुक्रवार, 25 सप्टेंबर 2026
Lifestyle News: झोपणंही झालं होतं कठीण; ( फोटो सौजन्य-सोशलमीडिया)
ठाणे, सप्टेंबर 2026: सुमारे दोन आठवडे 73 वर्षीय महिला रुग्णालयातील बेडवर बसून झोपत होत्या, कारण झोपण्यासाठी आडवे होताच त्यांना श्वास घेण्यास तीव्र त्रास होत होता. काही वर्षांपूर्वी त्यांच्यावर कोरोनरी आर्टरी बायपास ग्राफ्टिंग (CABG) शस्त्रक्रिया करण्यात आली होती. त्यानंतर त्यांच्या माइट्रल व्हॉल्व्हमधील रक्ताची गळती हळूहळू वाढत गेली आणि त्यांना वारंवार हार्ट फेल्युअरचा त्रास होऊ लागला. औषधोपचारांमधून आता पुरेसा आराम मिळत नव्हता आणि पुन्हा ओपन-हार्ट सर्जरी करणे त्यांच्यासाठी अत्यंत जोखमीचे ठरू शकले असते. Lifestyle News:
अशा परिस्थितीत ज्युपिटर हॉस्पिटल, ठाणे येथील कन्सल्टंट, इंटरव्हेन्शनल कार्डिओलॉजिस्ट डॉ. गौतम रेगे आणि कन्सल्टंट, इंटरव्हेन्शनल कार्डिओलॉजिस्ट डॉ. प्रतीक साने यांच्या नेतृत्वाखालील मल्टिडिसिप्लिनरी टीमने MyClip सिस्टमच्या मदतीने ठाण्यातील पहिली ट्रान्सकॅथेटर एज-टू-एज रिपेअर (TEER) प्रक्रिया यशस्वीपणे केली. या प्रक्रियेद्वारे रुग्णाची छाती पुन्हा न उघडता उपचार करण्यात आला.
Health Tips : कापलेली फळे काळी पडू नयेत म्हणून काय कराल? 5 घरगुती उपाय
रुग्णाची प्रकृती हळूहळू खालावत चालली होती. यापूर्वी त्यांच्यावर बायपास सर्जरी झाली होती. मात्र, सुरुवातीला सौम्य असलेली माइट्रल व्हॉल्व्हमधील गळती कालांतराने वाढत गेली. हृदयाकडून शरीरात प्रभावीपणे रक्त पंप होण्याऐवजी मोठ्या प्रमाणात रक्त पुन्हा फुफ्फुसांकडे जाऊ लागले. त्यामुळे थोडीशी हालचाल केली तरी त्यांना दम लागायचा. वारंवार रुग्णालयात दाखल होणे त्यांच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनले होते. त्याचबरोबर किडनीची कार्यक्षमता कमी होणे आणि सतत कमी रक्तदाब राहणे यामुळे हार्ट फेल्युअरसाठी अधिक प्रभावी औषधे देणेही सुरक्षित राहिले नव्हते.
डॉ. गौतम रेगे म्हणाले, “दहा वर्षांपूर्वी अशा रुग्णांकडे औषधे आणि सपोर्टिव्ह केअरशिवाय फारच कमी पर्याय उपलब्ध होते, कारण पुन्हा शस्त्रक्रिया करणे अत्यंत जोखमीचे असायचे. आज स्ट्रक्चरल हार्ट इंटरव्हेन्शनच्या मदतीने निवडक रुग्णांमध्ये ओपन-हार्ट सर्जरी न करता व्हॉल्व्हमधील गळतीवर उपचार करणे शक्य झाले आहे. आमचे उद्दिष्ट केवळ व्हॉल्व्हची दुरुस्ती करणे नाही, तर वारंवार होणारा हार्ट फेल्युअर आणि रुग्णालयात दाखल होण्याची गरज कमी करणे, श्वास घेण्यामध्ये सुधारणा करणे आणि रुग्णांना पुन्हा स्वावलंबी जीवन जगण्यास मदत करणे हे आहे.”
छाती पुन्हा न उघडता कार्डिओलॉजी टीमने मांडीजवळील रक्तवाहिनीत एका छोट्या छिद्रातून हृदयापर्यंत प्रवेश मिळवला. रिअल-टाइम इमेजिंगच्या मदतीने विशेष क्लिप असलेला कॅथेटर हृदयापर्यंत नेण्यात आला आणि गळती होत असलेल्या माइट्रल व्हॉल्व्हवर अचूकपणे बसवण्यात आला. या क्लिपच्या मदतीने व्हॉल्व्हचे दोन्ही भाग जवळ आणण्यात आले आणि त्यामुळे रक्ताचा मागील दिशेने होणारा प्रवाह मोठ्या प्रमाणात कमी झाला. यामुळे हृदयाला अधिक प्रभावीपणे रक्त पंप करण्यास मदत झाली.
सुमारे चार तास चाललेली ही प्रक्रिया जनरल अॅनेस्थेशियाखाली करण्यात आली आणि रुग्णाला त्याच दिवशी व्हेंटिलेटरवरून मुक्त करण्यात आले.
डॉ. प्रतीक साने यांच्या मते, या प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाची बाब केवळ तंत्रज्ञान नाही, तर या प्रक्रियेमुळे रुग्णाच्या दैनंदिन जीवनात होणारा बदल आहे.
Work From Home: तुम्हालाही घरातून काम करावं वाटतंय का? मानसिक आरोग्यासाठी किती धोकादायक, एकदा वाचाच
ते म्हणाले, “प्रक्रियेपूर्वी त्या आडवे होऊन झोपूही शकत नव्हत्या, कारण आडवे होताच त्यांच्या फुफ्फुसांमध्ये द्रव साचत असे आणि त्यांना तीव्र श्वास घेण्याचा त्रास होत असे. आरामात झोपणे ही आपल्यापैकी बहुतेकांसाठी सामान्य गोष्ट आहे; मात्र, त्यांच्यासाठी ते अशक्य झाले होते. या प्रक्रियेनंतर जर त्या संपूर्ण रात्र आरामात झोपू शकल्या, काही पावले चालल्यानंतर त्यांना थांबावे लागले नाही आणि वारंवार रुग्णालयात दाखल होण्यापासून त्यांचा बचाव झाला, तर आमच्यासाठी हेच खरे यश असेल.”
गेल्या दोन-तीन वर्षांमध्ये भारतातील काही विशेष केंद्रांमध्ये ट्रान्सकॅथेटर एज-टू-एज रिपेअर (TEER) प्रक्रिया सुरू झाली असली, तरी ही सुविधा अद्याप प्रगत स्ट्रक्चरल हार्ट प्रोग्राम असलेल्या निवडक रुग्णालयांमध्येच उपलब्ध आहे. डॉ. साने यांनी सांगितले की, अशा प्रक्रियेसाठी केवळ विशेष उपकरणे उपलब्ध असणे पुरेसे नाही.
ते म्हणाले, “यशस्वी TEER प्रक्रियेसाठी अनुभवी मल्टिडिसिप्लिनरी टीम, उच्च दर्जाची इकोकार्डिओग्राफिक इमेजिंग, अत्याधुनिक कार्डियाक कॅथेटरायझेशन लॅबोरेटरी आणि तज्ज्ञ अॅनेस्थेशिया सपोर्ट आवश्यक असतो. या सर्व सुविधा आणि तज्ज्ञता एकत्र आणणे हेच अशा गुंतागुंतीच्या प्रक्रिया यशस्वीपणे पार पाडण्यासाठी महत्त्वाचे ठरते.”
कार्डिओलॉजी टीमसाठी हे प्रकरण ठाण्यातील प्रगत हृदय उपचार सुविधांच्या विस्ताराच्या दिशेने एक महत्त्वाची उपलब्धी आहे. मात्र, रुग्णासाठी या यशाचा अर्थ केवळ वैद्यकीय क्षेत्रातील ‘पहिली’ उपलब्धी एवढाच नाही—तर पुन्हा सहज श्वास घेता येणे, शांतपणे झोपता येणे आणि पुन्हा रुग्णालयात दाखल होण्याच्या भीतीशिवाय घरी परतण्याची आशा हा त्यामागचा खरा अर्थ आहे.
