मुंबईत अचानक वाढत असलेले व्हायरल फ्लूचे रुग्ण, काय आहे कारण?

मुंबईत अचानक फ्लू वाढू लागला आहे आणि याचे नेमके कारण काय आहे याबाबत तज्ज्ञांनी सांगितले आहे. याची नक्की लक्षणे कोणती आहेत आणि यामुळे नक्की काय घडू शकते जाणून घ्या

• मुंबईत का वाढतोय व्हायरल फ्लू?

• Viral Flu वाढण्याची कारणे काय आहेत 

• व्हायरल फ्लू ची लक्षणे कोणती आहेत  

गेल्या काही आठवड्यांपासून मुंबईतील क्लिनिक आणि रुग्णालयांमध्ये व्हायरल फ्लू तसेच इतर श्वसनासंबंधित संसर्गाच्या रुग्णांमध्ये लक्षणीय वाढ दिसून येत आहे. अनेक रुग्ण ताप, घशात खवखव, खोकला, अंगदुखी, थकवा आणि नाक बंद होणे किंवा वाहणे अशा लक्षणांसह येत आहेत. हवामान बदलाच्या काळात हंगामी फ्लू दिसणे सामान्य असले तरी यावेळची वाढ डॉक्टरांना नेहमीपेक्षा अधिक व्यापक आणि सातत्यपूर्ण वाटत आहे. डॉ. सुलैमान लढाणी, कन्स्लन्टंट चेस्ट फिजिशियन (न्यूमोनोलॉजिस्ट), सैफी हॉस्पिटल यांनी याबाबत अधिक माहिती दिली आहे. 

या वाढीमागे अनेक कारणे असू शकतात?

सर्वप्रथम, सध्या अनेक प्रकारचे श्वसनासंबंधित विषाणू एकाच वेळी पसरत आहेत. संक्रमित व्यक्ती खोकल्यावर, शिंकल्यावर किंवा बोलताना तोंडातून बाहेर पडणाऱ्या सूक्ष्म थेंबांद्वारे हे विषाणू सहज पसरतात. मुंबईसारख्या दाट लोकसंख्या असलेल्या शहरात, जिथे लाखो लोक गर्दीच्या लोकल ट्रेन, बस आणि कार्यालयांवर अवलंबून असतात, तेथे हे विषाणू एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे अतिशय वेगाने पसरू शकतात.

हवामानातील चढउतारदेखील या वाढीस कारणीभूत ठरू शकतात. अलीकडील काही आठवड्यांत शहरात तापमान, आर्द्रता आणि पावसामध्ये अचानक बदल झाले आहेत. अशा परिस्थितीत विषाणूंना वातावरणात अधिक काळ टिकून राहण्यासाठी पोषक परिस्थिती निर्माण होते. त्याचबरोबर हवामानातील अचानक बदलामुळे शरीराची प्रतिकारशक्ती तात्पुरती कमी होऊ शकते, ज्यामुळे संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते.

राज्यात स्वाईन फ्लूचा वाढता प्रादुर्भाव, पाच महिन्यात 15 जणांचा मृत्यू 432 जणांना लागण

यामुळे नक्की काय घडते 

वायू प्रदूषणही या समस्येला अधिक गंभीर बनवू शकते. प्रदूषक घटक श्वसनमार्गाच्या आतील पटलाला त्रास देतात आणि त्याच्या नैसर्गिक संरक्षणक्षमतेला कमकुवत करतात. नाक आणि घशामध्ये सूज आल्यास विषाणूंना शरीरात प्रवेश करणे अधिक सोपे होते. मोठ्या शहरांमध्ये प्रदूषण, दाट लोकसंख्या आणि लोकांमधील जवळचा संपर्क यामुळे श्वसनाचे आजार वेगाने पसरतात.

मानवी वर्तन देखील यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. अनेक लोक सुरुवातीची लक्षणे किरकोळ समजून दुर्लक्ष करतात आणि आजारी असतानाही कामावर, शाळेत किंवा सामाजिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होतात. यामुळे संसर्गाचा प्रसार वाढण्याची शक्यता अधिक असते. अनेकदा लोक स्वतःहून औषधे घेतात आणि “ताप आपोआप कमी होईल” असा समज करून योग्य वैद्यकीय सल्ला घेण्यास उशीर करतात.

प्रतिबंधात्मक उपाय काय आहेत 

व्हायरल फ्लू सहसा काही दिवसांत बरा होतो, परंतु काही साधे प्रतिबंधात्मक उपाय त्याचा प्रसार मोठ्या प्रमाणात कमी करू शकतात. लक्षणे दिसल्यास शक्यतो घरी विश्रांती घ्यावी, हात स्वच्छ ठेवावेत, पुरेसे पाणी पिऊन शरीर हायड्रेट ठेवावे आणि गर्दीच्या ठिकाणी मास्क वापरण्याचा विचार करावा. लक्षणे कायम राहिल्यास, ती वाढल्यास किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि ज्यांना दीर्घकालीन फुफ्फुसांचे आजार आहेत किंवा ज्यांची प्रतिकारशक्ती कमी आहे अशा व्यक्तींनी अधिक काळजी घेणे गरजेचे आहे.

Virus: धोकादायक व्हायरसचा देशात फैलाव, 70% लोक तापाने बाधित; खोकल्याने घुसमटतोय जीव, 10 लक्षणं धक्कादायक!