पाटणबोरीत डासांचा प्रादुर्भाव वाढला! नालेसफाई अभावी ठिकठिकाणी साचले पाणी; स्वच्छतेचा अभाव
मागील काही दिवसांपासून परिसरात पावसाचा जोर वाढल्याने पाटणबोरी गावात डासांचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. गावातील नाले व गटारींची नियमित साफसफाई होत नसल्याने अनेक ठिकाणी पाणी साचले असून, त्यात घाण व कचरा जमा झाल्यामुळे डासांची पैदास वाढत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे. त्यामुळे नागरिकांमध्ये आरोग्याबाबत चिंता निर्माण झाली आहे.(फोटो सौजन्य – istock)
पाटणबोरी हे जिल्ह्यातील मोठ्या ग्रामपंचायतींपैकी एक मानले जाते. मात्र, सध्या गावातील अनेक भागांमध्ये स्वच्छतेचा अभाव जाणवत आहे. गल्लोगल्ली नाल्यांमध्ये साचलेले पाणी, ठिकठिकाणी पडलेला कचरा तसेच वाढलेली लहान-मोठी झुडपे यामुळे अस्वच्छतेचे प्रमाण वाढले आहे. पावसामुळे या परिस्थितीत आणखी भर पडली असून, डासांसाठी पोषक वातावरण निर्माण झाले आहे. एकीकडे डासांचा प्रादुर्भाव दिवसेंदिवस वाढत असताना स्थानिक प्रशासनाकडून अद्याप अपेक्षित उपाययोजना झालेल्या दिसत नाहीत, अशी नागरिकांची तक्रार आहे. विशेषतः मुख्य रस्त्यांसह गावातील अंतर्गत गल्लीबोळांमध्ये नियमित स्वच्छता करणे, नाल्यांची साफसफाई करणे आणि डास प्रतिबंधक औषधांची फवारणी करणे गरजेचे आहे.
पाटणबोरीच्या शेजारील काही गावांमध्ये स्थानिक प्रशासनाकडून स्वच्छतेसह नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने विविध उपाययोजना केल्या जात आहे. पिण्याच्या पाण्याची स्वच्छता, घरगुती पाणी निर्जंतुक करण्यासाठी औषधांचे वाटप तसेच परिसरात स्वच्छता राखण्यासाठी प्रयत्न केले जात असल्याने त्याचे कौतुक होत आहे. मात्र, पाटणबोरीसारख्या मोठ्या ग्रामपंचायतीत अशा उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी केव्हा होणार, असा सवाल नागरिक उपस्थित करीत उपलब्ध आहेत. ग्रामपंचायतीकडे असलेल्या निधीचा उपयोग नागरिकांच्या मूलभूत सुविधा आणि आरोग्याच्या प्रश्नांसाठी प्रभावीपणे करण्यात यावा, अशी अपेक्षा नागरिक व्यक्त करीत आहेत.
पावसाळ्यात साचलेल्या पाण्यामुळे डासांची पैदास वाढण्याची शक्यता अधिक असते. त्यामुळे भविष्यात आरोग्याच्या समस्या निर्माण होण्यापूर्वीच ग्रामपंचायतीने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. गावातील नाले व गटारींची साफसफाई, साचलेल्या पाण्याचा निचरा, कचरा उचलणे, वाढलेली झुडपे हटविणे आणि मुख्य रस्त्यांसह सर्व गल्लीबोळांत डास प्रतिबंधक फवारणी करणे गरजेचे आहे.
प्रतिबंधक औषधांची मदत होऊ शकते डासांचा त्रास वाढल्याने नागरिक स्वतःच्या पातळीवर अगरबत्ती, डास प्रतिबंधक साधने आणि इतर साहित्य खरेदी करून बचाव करण्याचा प्रयत्न करीत आहेत. त्यामुळे नागरिकांच्या खिशावर अतिरिक्त आर्थिक भार पडत आहे. मात्र, ग्रामपंचायतीकडून संपूर्ण गावात सामूहिक पद्धतीने डास फवारणी केल्यास डासांचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
Ans: नालेसफाईचा अभाव आणि ठिकठिकाणी साचलेले पाणी यामुळे डासांची पैदास वाढण्याची शक्यता आहे.
Ans: साचलेले पाणी डासांच्या प्रजननासाठी अनुकूल ठरू शकते. त्यामुळे अशा ठिकाणी डासांची संख्या वाढू शकते.
Ans: घराभोवती पाणी साचू देऊ नये, पाण्याची भांडी झाकून ठेवावीत, परिसर स्वच्छ ठेवावा आणि आवश्यकतेनुसार डास प्रतिबंधक उपायांचा वापर करावा.






