
आंध्र प्रदेशच्या आधुनिक मत्स्य प्रयोगांचा महाराष्ट्रात प्रभावी वापर
आंध्र प्रदेशच्या दोन दिवसीय अभ्यास दौऱ्यात मंत्री राणे यांनी तेथील मत्स्य आयुक्तालयाच्या मुख्यालयास भेट देऊन मत्स्यव्यवसाय व ॲक्वाकल्चर क्षेत्राच्या विकास मॉडेलची सविस्तर पाहणी केली. यावेळी त्यांनी आधुनिक तंत्रज्ञान, उत्पादकता वाढ, मच्छीमार कल्याण आणि एकात्मिक मत्स्य मूल्यसाखळीचा आढावा घेतला.
मत्स्य आयुक्तालयातील बैठकीत मत्सव्यवसाय मंत्री राणे यांनी सागरी व अंतर्देशीय मत्स्यव्यवसायासह ॲक्वाकल्चर क्षेत्राची उत्पादकता वाढविण्यासाठी राबविण्यात येणाऱ्या उपाययोजना जाणून घेतल्या. यामध्ये एआय-आधारित ‘Aquaculture 4.0’, मत्स्य आरोग्य व रोग निरीक्षण, पाण्याच्या गुणवत्तेचे रिअल-टाइम परीक्षण, स्मार्ट फीडिंग, माशांच्या वर्तनाचे विश्लेषण,आरएएस व बायोफ्लॉक, आयओटी, आधारित ॲक्वाकल्चर, डिजिटल ट्रेसेबिलिटी, तलाव नोंदणी, प्रजाती विविधीकरण, बोटींचे ट्रॅकिंग आणि मासेमारीतील पकड निरीक्षण यांचा समावेश होता.
📍 आनंदा ॲडव्हान्स ॲक्वा लॅब, कोव्वाडा, आंध्र प्रदेश मत्स्यव्यवसाय अभ्यास दौऱ्यादरम्यान आज आनंदा ॲडव्हान्स ॲक्वा लॅब येथील प्रादेशिक संशोधन व विश्लेषण प्रयोगशाळेला भेट देऊन मत्स्यपालनातील रोगनिदान, पाणी व मातीच्या गुणवत्तेचे परीक्षण, कोळंबीच्या आरोग्याचे निरीक्षण आणि शास्त्रीय पद्धतीने मत्स्यपालन व्यवस्थापन याबाबत माहिती घेतली. यावेळी प्रयोगशाळेतील तज्ज्ञांशी सविस्तर चर्चा केली. या चर्चेदरम्यान प्रयोगशाळेच्या माध्यमातून रोगांचे निदान, सूक्ष्मजीवशास्त्रीय विश्लेषण, पाण्याच्या गुणवत्तेचे विविध निकष, जैवसुरक्षा आणि संभाव्य धोक्यांची वेळीच ओळख या महत्त्वपूर्ण बाबींवर विचारविनिमय झाला. वेळेवर प्रयोगशाळा चाचण्या आणि वैज्ञानिक माहितीवर आधारित मार्गदर्शनामुळे मत्स्यपालकांना कोळंबी व माशांचे जगण्याचे प्रमाण वाढवणे, उत्पादनाचे नुकसान टाळणे आणि उत्पादकता सुधारण्यास कशी मदत होऊ शकते, याची माहिती मिळाली. या अभ्यासातून मिळालेले अनुभव महाराष्ट्रातील मत्स्यपालनासाठी तांत्रिक मार्गदर्शन सेवा अधिक सक्षम करणे, रोगनिदान व परीक्षण सुविधांचा विस्तार करणे आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून मत्स्यव्यवसायाचे व्यवस्थापन अधिक प्रभावी करण्यासाठी उपयुक्त ठरतील. या भेटीदरम्यान आनंदा समूहाचे अध्यक्ष श्री. यू. के. विश्वनाथ राजू, महाराष्ट्र शासनाच्या पशुसंवर्धन, दुग्धविकास व मत्स्यव्यवसाय विभागाचे सचिव श्री. एन. रामास्वामी, महाराष्ट्राचे मत्स्यव्यवसाय आयुक्त श्री. भानुदास पालवे, महाराष्ट्र मत्स्यव्यवसाय विकास महामंडळाचे व्यवस्थापकीय संचालक श्री. प्रकाश खापले, मत्स्यव्यवसाय तज्ज्ञ श्री. मनोज शर्मा, अतिरिक्त आयुक्त श्री. महेश देवरे, श्री. नागनाथ भादुले यांच्यासह इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. @CMOMaharashtra @Dev_Fadnavis @fisheriesgom #fisheries #andhrapradesh #अभ्यास_दौरा — Nitesh Rane (@NiteshNRane) October 9, 2026
समुद्री शेवाळ लागवड, कृत्रिम प्रवाळ भित्तिका, खुल्या समुद्रातील केज कल्चर, हवामान बदलास सक्षम किनारी मच्छीमार गावे आणि अंतर्देशीय जलस्रोतांचा शास्त्रीय पद्धतीने उपयोग या विषयांचाही त्यांनी पाहणी केली. हॅचरी, मत्स्य खाद्य, प्रयोगशाळा, मत्स्यपालन, प्रक्रिया उद्योग, शीतगृहे, देशांतर्गत बाजारपेठ आणि निर्यात यांना परस्परांशी जोडणाऱ्या एकात्मिक मत्स्य मूल्यसाखळीच्या विकास मॉडेलची माहितीही या दौऱ्यात घेण्यात आली. आंध्र प्रदेशने तंत्रज्ञान आणि डेटा-आधारित व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून मत्स्य उत्पादन, प्रक्रिया, विपणन व निर्यात या सर्व टप्प्यांमध्ये उत्पादकता आणि उत्पन्नवाढीवर भर दिला आहे.
महाराष्ट्राच्या किनारी भागासह अंतर्देशीय जलस्रोतांचा अधिक शास्त्रीय आणि उत्पादक वापर करून मच्छीमार, मत्स्य शेतकरी व किनारी समुदायांसाठी अधिक मूल्यनिर्मिती करण्याच्या दृष्टीने या अभ्यासातील उपयुक्त बाबींच्या अंमलबजावणीसाठी पुढील कार्यवाही केली जाईल.
यावेळी आंध्र प्रदेशचे मत्स्य आयुक्त रामा नाईक, अतिरिक्त संचालक डॉ. शंकर राव, महाराष्ट्राच्या पशुसंवर्धन, दुग्धविकास व मत्स्यव्यवसाय विभागाचे सचिव एन. रामास्वामी, मत्स्य आयुक्त भानुदास पालवे, महाराष्ट्र मत्स्योद्योग महामंडळाचे व्यवस्थापकीय संचालक प्रकाश खपले, मत्स्यव्यवसाय तज्ज्ञ मनोज शर्मा, सहआयुक्त महेश देवरे, नागनाथ भादुले यांच्यासह आंध्र प्रदेश व महाराष्ट्रातील वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.