शुक्रवार, 30 ऑक्टोबर 2026
सौजन्य - नवराष्ट्र टीम
मागील दीड वर्षांपासून दौंड तालुक्यातील हिंगणीगाडा, वासुंदे आणि पाटस परिसरातील अनधिकृत खडी स्टोन क्रशर बाबत ग्रामस्थ आणि क्रशर चालक यांच्यात वाद सुरू आहेत. हिंगणीगाडा ग्रामपंचायतीच्या काही पदाधिकाऱ्यांनी ग्रामपंचायतीचा ना-हरकत दाखला आणि ठराव हा ग्रामसभेत विषय न घेता परस्पर दिल्याची तक्रार ग्रामस्थांनी केली होती. याच मुद्यावरून ग्रामसभा वादग्रस्त झाली होती. खडी स्टोन क्रशर पूर्णपणे बंद करण्याचे ठराव करत ते हद्दपार करण्याची मागणी ग्रामस्थांनी केली होती.
मागील दीड वर्षांपासून ग्रामस्थ यासंदर्भात संबंधित प्रशासन आणि प्रदूषण नियंत्रण मंडळाशी पत्रव्यवहार करीत आहेत. मात्र संबंधित स्टोन क्रशर चालक आणि मालक हे आर्थिक बळाच्या जोरावर आणि राजकीय पाठबळाचा वापर करून भ्रष्ट अधिकाऱ्यांना हाताशी धरून अनधिकृत स्टोन क्रशर चालवत असल्याचा आरोप स्थानिक नागरिक आणि शेतकरी करीत आहेत. तक्रार करणाऱ्यांवर खोटे गुन्हे दाखल करण्याची धमकी दिली जाते, तर उपमुख्यमंत्री सुनित्रा पवार यांच्या जवळचे असल्याचे सांगत शेतकऱ्यांना दमदाटी केली जात असल्याचा आरोपही ग्रामस्थांनी केला आहे.
हिंगणीगाडा येथील गट क्र. ३७९ मध्ये महादेव मळा पाझर तलाव आहे. हा तलाव जिल्हा परिषदेच्या मालकीचा असून सुमारे १४४.४३ दलघमी पाणीसाठा क्षमता असलेला आहे. या तलावाच्या पाण्याचा लाभ परिसरातील सुमारे ३० हेक्टर बागायती शेतीला होतो. शेतीसोबतच हा तलाव वन्यजीव व पशुधनाच्या पिण्याच्या पाण्याचा एक महत्त्वाचा स्रोत आहे. मात्र, याच तलावाच्या अगदी जवळ खाजगी कंपनीच्या स्टोन क्रशरसाठी खोदकाम सुरू असल्याची बाब समोर आली आहे. हे खोदकाम पाझर तलावाच्या पूर रेषेपासून केवळ २७५ मीटर अंतरावर आणि भरावापासून ४५० मीटर अंतरावर करण्यात आले आहे. या धोकादायक खोदकामासंदर्भात जिल्हा परिषद (ल.पा.) उपविभाग, बारामती यांनी स्वतः तहसीलदार दौंड यांना पत्र देऊन याबाबत कळवले आहे.
स्टोन क्रशर व भविष्यातील संभाव्य ब्लास्टिंगमुळे तलावाच्या भरावाला मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो आणि पाणी दूषित होण्याची गंभीर शक्यता आहे. तलावाच्या खालील बाजूस थेट बागायती शेती क्षेत्र असल्याने तलावाला धोका निर्माण झाल्यास मोठे नुकसान होण्याची भीती स्थानिक शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.
या पार्श्वभूमीवर खासदार सुप्रिया सुळे यांनी पुणे जिल्हाधिकाऱ्यांकडे केलेल्या लेखी मागणीत म्हटले आहे की, “माझी शासनाला विनंती आहे की, पर्यावरण, शेती आणि वन्यजीवांचे नुकसान करून कोणत्याही अनधिकृत किंवा नियमबाह्य कामांना परवानगी दिली जाऊ नये. जिल्हा प्रशासन व महसूल विभागाने या प्रकरणाची त्वरित दखल घेऊन पाहणी करावी आणि संभाव्य धोका टाळण्यासाठी हे काम त्वरित थांबवावे.” खासदारांनी या प्रकरणात लक्ष घातल्याने आता महसूल व जिल्हा प्रशासन या स्टोन क्रशरवर काय कारवाई करते, याकडे संपूर्ण दौंड तालुक्याचे लक्ष लागले आहे.
Ans: गट क्रमांक ३७९ मधील जिल्हा परिषदेच्या महादेव मळा पाझर तलावाजवळ खासगी कंपनीच्या स्टोन क्रशरसाठी खोदकाम सुरू असल्याने ग्रामस्थांनी विरोध केला आहे.
Ans: सुप्रिया सुळे यांनी पुणे जिल्हाधिकाऱ्यांकडे लेखी तक्रार करून पर्यावरण आणि शेतीला संभाव्य धोका लक्षात घेता खोदकाम तातडीने थांबवण्याची मागणी केली आहे.
Ans: स्टोन क्रशरमधील संभाव्य ब्लास्टिंगमुळे तलावाच्या भरावाला धोका निर्माण होऊ शकतो. तसेच पाणी दूषित होण्याची आणि परिसरातील बागायती शेतीचे नुकसान होण्याची भीती शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.
