शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू पंचांगानुसार भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षाची शेवटची तिथी म्हणजे भाद्रपद पौर्णिमा. या पौर्णिमेला हिंदू धर्मामध्ये विशेष महत्त्व आहे. या दिवसापासून अनेक ठिकाणी पितृपक्षाशी संबंधित धार्मिक विधींना सुरुवात होते. पूर्वजांचे स्मरण, तर्पण आणि दानधर्मासाठी हा दिवस महत्त्वाचा मानला जातो. तसेच भगवान विष्णू आणि सत्यनारायणाची पूजा, चंद्राला अर्घ्य तसेच दानधर्म करण्याची परंपरा काही ठिकाणी असल्याचे दिसून येते. त्यामुळे भाद्रपद पौर्णिमेला धार्मिकदृष्ट्या विशेष महत्त्व आहे. यंदा भाद्रपद पौर्णिमा कधी आहे, मुहूर्त आणि धार्मिक महत्त्व जाणून घेऊया
पंचांगानुसार पौर्णिमा तिथीची सुरुवात २५ सप्टेंबरच्या रात्री सुमारे ११:०६ वाजता होत आहे आणि ही तिथी २६ सप्टेंबरच्या रात्री सुमारे १०:१८ वाजता संपेल. त्यामुळे भाद्रपद पौर्णिमा यंदा शनिवार, २६ सप्टेंबर रोजी साजरी केली जाणार आहे.
भाद्रपद पौर्णिमेला सकाळी लवकर उठून स्नान करून घरातील देवांची पूजा करावी. त्यानंतर भगवान विष्णू किंवा सत्यनारायणाची पूजा करण्याची परंपरा आहे.
पूजेसाठी देवासमोर स्वच्छ आसन मांडून कलशाची स्थापना करावी. भगवान विष्णूंना फुले, तुळशीची पाने, फळे, नैवेद्य आणि दीप अर्पण करावा. इच्छेनुसार सत्यनारायणाची कथा वाचावी किंवा ऐकावी. पूजा झाल्यानंतर आरती करून प्रसाद वाटावा.
पौर्णिमेच्या दिवशी चंद्रदर्शनानंतर चंद्राला अर्घ्य देण्याचीही परंपरा आहे. आपल्या कुटुंबाच्या परंपरेनुसार पूजा-विधी करणे महत्त्वाचे मानले जाते.
भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षाची शेवटची तिथी म्हणजे पौर्णिमा. या दिवशी चंद्र पूर्ण स्वरूपात दिसतो. हिंदू चांद्र पंचांगानुसार भाद्रपद पौर्णिमेनंतर कृष्ण पक्ष सुरू होतो.
भाद्रपद पौर्णिमेनंतर येणाऱ्या कृष्ण पक्षात पितरांच्या स्मरणासाठी श्राद्ध आणि तर्पण करण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे भाद्रपद पौर्णिमा ही पितृपक्षाच्या संदर्भातही महत्त्वाची मानली जाते.
भाद्रपद पौर्णिमेनंतर कृष्ण पक्ष सुरू होतो. या कृष्ण पक्षातील प्रतिपदेपासून सर्वपितृ अमावास्येपर्यंतचा कालावधी पितृपक्ष किंवा श्राद्ध पक्ष म्हणून ओळखला जातो.
कुटुंबातील दिवंगत पूर्वजांचे स्मरण करून त्यांच्या नावाने श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान करण्याची परंपरा या काळात आहे.
हिंदू धार्मिक परंपरेनुसार पौर्णिमा ही पूजा, जप, ध्यान आणि दानासाठी महत्त्वाची तिथी मानली जाते. भाद्रपद पौर्णिमा पितृपक्षाच्या आधी येत असल्याने पूर्वजांचे स्मरण आणि पुढील श्राद्धकर्मांसाठीही या दिवसाला विशेष महत्त्व दिले जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
