शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
लॅपटॉप वापरता? मग हे ५ जादुई शॉर्टकट नक्की शिका; तासाभराचे काम होईल काही मिनिटांत!
मात्र लॅपटॉपवर काम करताना अनेकजण छोट्या-छोट्या गोष्टींसाठी वारंवार माउस किंवा ट्रॅकपॅडचा वापर करतात. त्यामुळे कामाचा वेग कमी होतो आणि साध्या कामांसाठीही अधिक वेळ खर्च होतो. अशावेळी कीबोर्डवरील काही खास शॉर्टकट माहिती असतील, तर अनेक कामे सहज आणि कमी वेळेत पूर्ण करता येऊ शकतात. नेमका या शॉर्टकटचा कशा वापर करायचे ते जाणून घ्या…Windows लॅपटॉपमध्ये असे अनेक शॉर्टकट उपलब्ध आहेत. त्यापैकी हे पाच शॉर्टकट विद्यार्थी, नोकरदार आणि नियमित लॅपटॉप वापरणाऱ्यांसाठी विशेष उपयुक्त ठरू शकतात.
इंटरनेटवर अभ्यास किंवा रिसर्च करताना ब्राउजरमध्ये अनेक टॅब उघडले जातात. अशावेळी एखादी महत्त्वाची वेबसाइट किंवा नोट्स असलेला टॅब चुकून बंद होण्याची शक्यता असते. पुन्हा ब्राउजर हिस्ट्रीमध्ये जाऊन ती वेबसाइट शोधण्याऐवजी Ctrl + Shift + T या शॉर्टकटचा वापर करा. ही की एकत्र दाबल्यास शेवटचा बंद केलेला टॅब पुन्हा उघडतो. एकापेक्षा जास्त टॅब बंद झाले असतील, तर हा शॉर्टकट वारंवार वापरून ते पुन्हा उघडता येतात.
सामान्यतः एखादा मजकूर कॉपी करण्यासाठी Ctrl + C आणि पेस्ट करण्यासाठी Ctrl + V वापरले जाते. मात्र या पद्धतीत शेवटची कॉपी केलेली गोष्टच क्लिपबोर्डमध्ये उपलब्ध असते. अशावेळी Windows + V हा शॉर्टकट उपयोगी ठरतो. ही की दाबल्यावर Clipboard History उघडते. त्यामध्ये यापूर्वी कॉपी केलेले मजकूर आणि समर्थित इमेजची यादी दिसते. त्यातील आवश्यक मजकूर निवडून पुन्हा पेस्ट करता येतो. लक्षात ठेवा, पहिल्यांदा हा शॉर्टकट वापरताना Clipboard History सुरू करण्यासाठी Turn On पर्याय निवडावा लागतो.
लॅपटॉपवर एकाच वेळी दोन वेगवेगळ्या विंडोमध्ये काम करायचे असेल, तर हा शॉर्टकट अतिशय उपयोगी आहे. उदाहरणार्थ, एका बाजूला ऑनलाइन लेक्चर सुरू ठेवून दुसऱ्या बाजूला नोट्स तयार करायच्या असतील किंवा एका फाइलमधील माहिती पाहून दुसऱ्या फाइलमध्ये ती लिहायची असेल, तर विंडो वारंवार बदलण्याची गरज नाही.
यासाठी Windows + Left Arrow किंवा Windows + Right Arrow दाबा. त्यामुळे सध्या सुरू असलेली विंडो स्क्रीनच्या डाव्या किंवा उजव्या बाजूला सेट होईल. त्यानंतर दुसरी विंडो उघडून उर्वरित जागेत ठेवता येईल. यामुळे मल्टिटास्किंग करणे सोपे होते.
संपूर्ण स्क्रीनचा स्क्रीनशॉट घेण्याऐवजी एखादा विशिष्ट मजकूर, ग्राफ, फोटो किंवा नोट्सचा भाग कॅप्चर करायचा असेल, तर Windows + Shift + S हा शॉर्टकट वापरा. ही की दाबल्यावर Windows मधील Snipping Tool चे स्क्रीनशॉट पर्याय दिसतात. त्यानंतर माउसच्या मदतीने स्क्रीनवरील आवश्यक भाग निवडता येतो. निवडलेला स्क्रीनशॉट क्लिपबोर्डमध्ये कॉपी होतो. त्यानंतर Ctrl + V वापरून तो Word फाइल, ईमेल किंवा WhatsApp चॅटमध्ये पेस्ट करता येतो. यामुळे संपूर्ण स्क्रीनचा स्क्रीनशॉट घेऊन नंतर तो क्रॉप करण्याची गरज राहत नाही.
लॅपटॉपवर काम करताना अनेक फोल्डर, ब्राउजर आणि अॅप्स उघडलेले असतात. अशावेळी डेस्कटॉपवरील एखादी फाइल उघडायची असल्यास प्रत्येक विंडो मिनिमाइज करण्याची गरज पडू शकते. मात्र Windows + D हा शॉर्टकट दाबल्यास सर्व उघड्या विंडो मिनिमाइज होऊन थेट डेस्कटॉप दिसतो. पुन्हा हाच शॉर्टकट दाबल्यास आधी उघडलेल्या विंडो पुन्हा दिसू शकतात.
लॅपटॉपवर काम करताना या पाच शॉर्टकटचा नियमित वापर केल्यास वारंवार माउस किंवा ट्रॅकपॅड वापरण्याची गरज कमी होऊ शकते. विशेषतः विद्यार्थी, ऑफिसमध्ये काम करणारे कर्मचारी आणि सतत इंटरनेटवर रिसर्च करणाऱ्यांसाठी हे शॉर्टकट उपयुक्त आहेत. त्यामुळे हे शॉर्टकट एकदा शिकून घ्या आणि रोजच्या कामात त्यांचा वापर करा.
Ans: Ctrl + Shift + T ही की एकत्र दाबल्यास ब्राउजरमध्ये शेवटचा बंद केलेला टॅब पुन्हा उघडता येतो.
Ans: Windows + V ही की दाबल्यास Clipboard History उघडते. पहिल्यांदा वापरताना Turn On पर्याय निवडावा लागतो.
Ans: Windows + Shift + S ही की दाबा. त्यानंतर माउसच्या मदतीने स्क्रीनवरील हवा असलेला भाग निवडून त्याचा स्क्रीनशॉट घेता येतो.
