शुक्रवार, 30 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
दिवाळी हा भारतीय संस्कृतीतील अत्यंत महत्त्वाचा आणि समृद्धीचा सण आहे. विशेषतः व्यापारी वर्ग आणि सर्वसामान्यांसाठी धनत्रयोदशी आणि लक्ष्मीपूजन या दोन दिवसांना अनन्यसाधारण महत्त्व असते. या दिवसांमध्ये नवीन वर्षाच्या हिशोबासाठी वही किंवा चोपडी (खाता-बही) खरेदी करणे आणि तिचे पूजन करणे ही अत्यंत पवित्र परंपरा आहे. वर्ष २०२६ मधील वही/चोपडी खरेदी आणि पूजनाचे शुभ मुहूर्त आणि ही खरेदी शुभ मुहूर्तावरच का करावी, याबद्दलची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया
पंचांगानुसार वही खरेदी करण्यासाठी धनत्रयोदशीचा दिवस सर्वोत्तम मानला जातो, तर तिचे पूजन (चोपडी पूजन) लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी केले जाते.
शुक्रवार दि. ६ नोव्हेंबर रोजी त्रयोदशी तिथीची सुरुवात १०:३० वाजता होणार आहे आणि या दिवशी खरेदीसाठी शुभ वेळ (दिवसा): सकाळी १०:३० ते दुपारी २:१५ पर्यंत (उत्तम चौघडिया आणि त्रयोदशी ऊर्जा), संध्याकाळचा खरेदी व पूजा मुहूर्त (प्रदोष काळ): संध्याकाळी ६:०२ ते रात्री ७:५७ पर्यंत (हा काळ स्थिर लग्न – वृषभ काळ असल्याने वही खरेदीसाठी आणि घरामध्ये आणण्यासाठी अत्यंत शुभ मानला जातो).
रविवार दि. ८ नोव्हेंबर रोजी अमावस्या तिथीची सुरुवात सकाळी ११:२७ वाजता होणार आहे. चोपडी पूजनाचा मुख्य शुभ मुहूर्त (संध्याकाळ/रात्र): संध्याकाळी ५:३१ ते रात्री १०:२७ पर्यंत (या काळात शुभ, अमृत आणि चर चौघडिया लाभतील). प्रदोष काळ पूजा मुहूर्त संध्याकाळी ६:१४ ते रात्री ८:१३ पर्यंत आहे..
हिंदू धर्मात आणि ज्योतिषशास्त्रात कोणत्याही नवीन कार्याची सुरुवात किंवा महत्त्वाच्या वस्तूंची खरेदी ‘शुभ मुहूर्तावर’ करण्याला खूप महत्त्व आहे. वही किंवा चोपडी ही केवळ कागदाची पुस्तिका नसून ती आपल्या आर्थिक आयुष्याचा, कष्टाचा आणि भाग्याचा आरसा असते. ती मुहूर्तावर खरेदी करण्यामागे धार्मिक आणि शास्त्रीय कारणे आहेत.
धनत्रयोदशी आणि लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी ब्रह्मांडात धन, ऐश्वर्य आणि समृद्धी लहरी मोठ्या प्रमाणावर कार्यरत असतात. ज्योतिषशास्त्रानुसार, प्रदोष काळात जेव्हा ‘वृषभ लग्न’ (स्थिर लग्न) असते, तेव्हा केलेली खरेदी घरात स्थिर ऐश्वर्य आणते. मुहूर्तावर वही खरेदी करून आणल्यास व्यवसायात किंवा नोकरीत पैशांची आवक स्थिर राहते आणि विनाकारण खर्च होत नाही, अशी श्रद्धा आहे.
नवीन वही खरेदी करणे म्हणजे जुन्या हिशोबांची पूर्तता करून नव्या, कोऱ्या आणि सकारात्मक ऊर्जेची सुरुवात करणे. शुभ मुहूर्तावर वही आणल्याने त्या वहीत नोंदवल्या जाणाऱ्या व्यवहारांमध्ये ‘बरकत’ (वाढ) होते. यामुळे व्यवसायावर असलेले कर्ज फिटण्यास मदत होते आणि आर्थिक व्यवहार सुरळीत चालतात.
दिवाळीच्या पूजनात केवळ पैशांची नव्हे, तर बुद्धी आणि ज्ञानाचीही पूजा होते. यावेळी माता लक्ष्मी धन देते. श्री गणेश ते धन योग्य प्रकारे वापरण्याची बुद्धी (विवेक) देतात. माता सरस्वती (जिचे प्रतीक हिशोबाची वही किंवा चोपडी आहे) ती व्यवहारांमध्ये पारदर्शकता आणि ज्ञान देते. मुहूर्तावर वही खरेदी करून तिचे पूजन केल्यास या तिन्ही देवतांचा आशीर्वाद एकाच वेळी प्राप्त होतो.
जेव्हा आपण एखादी गोष्ट शास्त्राप्रमाणे, वेळेचे बंधन पाळून आणि आदराने करतो, तेव्हा आपल्या मनात त्या कामाबद्दल प्रचंड सकारात्मकता निर्माण होते. शुभ मुहूर्तावर आणलेली वही नवीन वर्षात सचोटीने, प्रामाणिकपणे आणि फायदेशीर व्यापार करण्याचा संकल्प दृढ करते.
वही खरेदी करताना तिचे कव्हर (पुठ्ठा) शक्यतो लाल, पिवळ्या, किंवा हिरव्या रंगाचे असावे. काळ्या रंगाची वही खरेदी करणे टाळावे.
लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी नवीन वहीच्या पहिल्या पानावर कुंकवाने ‘श्री’, ‘स्वास्तिक’ आणि ‘शुभ-लाभ’ लिहावे आणि त्यानंतरच पुढील वर्षाचे हिशोब किंवा नवीन संकल्प लिहिण्यास सुरुवात करावी. डिजिटल युगात अनेक जण कॉम्प्युटर किंवा लॅपटॉपवर हिशोब ठेवतात, अशा वेळी लॅपटॉप किंवा अकाउंटिंग सॉफ्टवेअरची पूजा केली तरी चाळीस वर्षांची परंपरा म्हणून एक छोटीशी का होईना नवीन डायरी किंवा वही आणून तिचे पूजन अवश्य करावे!
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: धार्मिक परंपरेनुसार धनत्रयोदशीच्या दिवशी शुभ मुहूर्तावर नवीन वही किंवा चोपडी खरेदी करणे शुभ मानले जाते.
Ans: कॉम्प्युटर, लॅपटॉप किंवा अकाउंटिंग सॉफ्टवेअरचे पूजन करता येते. परंपरेनुसार प्रतीकात्मक स्वरूपात नवीन वही किंवा डायरीचेही पूजन केले जाते.
Ans: धनत्रयोदशी
