शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
१४ वर्षांचा वनवास संपवून आणि लंकापती रावणाचा वध करून जेव्हा प्रभू श्रीराम, माता सीता आणि लक्ष्मण अयोध्येत परतले, तेव्हा अयोध्येतील जनतेने त्यांचे स्वागत अभूतपूर्व आणि अत्यंत उत्साहात केले. प्रभू रामांच्या स्वागतासाठी अयोध्यावासीयांनी केलेली तयारी आणि तो सोहळा भारतीय संस्कृतीतील सर्वात मोठा सण म्हणजेच ‘दिवाळी’ म्हणून साजरा केला जातो. प्रभू श्रीरामांच्या स्वागतासाठी अयोध्येत कशी आणि कोणती तयारी करण्यात आली होती.
प्रभू राम परतले तो दिवस कार्तिक महिन्याची ‘अमावास्या’ होता. अमावास्येची ती काळोखी रात्र उजळून टाकण्यासाठी संपूर्ण अयोध्या नगरीत लाखो मातीचे दिवे (पणत्या) लावून रोषणाई करण्यात आली. प्रत्येकाने आपापल्या घराच्या छतावर, अंगणात आणि गल्लीबोळात शुद्ध तुपाचे दिवे लावले. यामुळे संपूर्ण अयोध्या सोनेरी प्रकाशात न्हाऊन निघाली होती. याच कारणामुळे या दिवसाला ‘दीपावली’ (दिव्यांची ओळ) म्हटले गेले.
प्रभू रामांच्या आगमनाची वार्ता मिळताच संपूर्ण अयोध्या नगरी स्वच्छ करण्यात आली. रस्ते धुवून काढले गेले. घराघरांवर आणि महालांवर रंगीबेरंगी ध्वज (पताका) आणि फुलांची सुंदर तोरणे लावण्यात आली.
प्रत्येक घराच्या दारासमोर भव्य आणि आकर्षक रांगोळ्या काढण्यात आल्या. संपूर्ण नगरीमध्ये सुवासिक फुलांचे आणि अत्तराचे सिंचन करण्यात आले, ज्यामुळे वातावरण भारावून गेले होते.
रामराज्याच्या पुनरागमनाच्या आनंदात अयोध्येतील जनता आनंदाने पुलकित झाली होती. चौकाचौकात ढोल, ताशे, शंख, आणि मृदंग अशी मंगल वाद्ये वाजवली जात होती. लोकांनी आनंदाने नाचत आणि प्रभू रामांच्या नावाचा जयघोष करत गाणी गायली. १४ वर्षांचा विरह संपल्यामुळे प्रत्येक नागरिकाच्या डोळ्यात आनंदाश्रू होते.
प्रभू राम अयोध्येच्या सीमेवर पोहोचताच, त्यांचे बंधू भरत, शत्रुघ्न आणि माता कौशल्या, सुमित्रा व कैकेयी अत्यंत भावूक होऊन त्यांना भेटावयास गेले. भरताने प्रभू रामांच्या चरणी लोटांगण घालून त्यांचे स्वागत केले.
प्रभू रामांना सन्मानाने राजवाड्यात आणले गेले. यानंतर वसिष्ठ ऋषी आणि इतर ऋषीमुनींच्या उपस्थितीत प्रभू श्रीरामांचा भव्य राज्याभिषेक सोहळा पार पडला. अयोध्येचे राज्य पुन्हा एकदा प्रभू रामांच्या हाती सोपवण्यात आले.
या आनंदाच्या प्रसंगी संपूर्ण अयोध्येत मिठाई आणि अन्नदान करण्यात आले. गरिबांना वस्त्रे आणि मौल्यवान वस्तू दान करण्यात आल्या. श्रीरामांच्या स्वागतासाठी अयोध्येतील प्रत्येक घर एका मंदिरासारखे सजले होते. हा केवळ एका राजाचा परतीचा प्रवास नव्हता, तर तो अधर्मावर धर्माच्या आणि सत्याच्या विजयाचा सोहळा होता, जो आज आपण दरवर्षी ‘दिवाळी’ म्हणून तितक्याच उत्साहात साजरा करतो.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: धार्मिक मान्यतेनुसार १४ वर्षांचा वनवास संपवून प्रभू श्रीराम अयोध्येत परतले, त्या आनंदाप्रीत्यर्थ दिवाळी साजरी केली जाते.
Ans: अयोध्यावासीयांनी घराघरांत पणत्या लावल्या, रांगोळ्या काढल्या, फुलांची तोरणे लावली आणि संपूर्ण नगरी सजवली होती, अशी धार्मिक परंपरा सांगते.
Ans: 'दीपावली' म्हणजे दिव्यांची ओळ. श्रीरामांच्या स्वागतासाठी अयोध्येत दिव्यांच्या रांगा लावल्याची कथा यामागे सांगितली जाते.
