रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य-फेसबुक
हरतालिका तीज व्रत पाळल्याने स्त्रिया सौभाग्य प्राप्त करण्यासाठी हे व्रत सर्वप्रथम माता पार्वतीने पाळले होते असे मानले जाते.
हरतालिका तीज हा हिंदू धर्मातील एक प्रमुख व्रत आहे, जो भाद्रपदाच्या शुक्ल पक्षाच्या तिसऱ्या दिवशी साजरा केला जातो. तीज व्रताच्या वेळी महिलांनी प्रथमच उपवास करण्यासाठी जाणून घेण्याच्या महत्त्वाच्या गोष्टी, या संदर्भात रतनपूर भैरव बाबा मंदिराचे पंडित कान्हा शास्तिक जी यांनी सांगितले की, भाद्रपदाची शुक्ल तृतीया हा हस्त नक्षत्रात भगवान शिव आणि माता पार्वतीची पूजा करण्याचा विशेष दिवस आहे. हरतालिका तीजचे व्रत कुमारिका व सौभाग्यवती स्त्रिया पाळतात हे महत्त्वाचे आहे, हरतालिका तीज उपवास अन्नपाण्याशिवाय पाळतात.
हरतालिका तीज व्रत पाळल्याने स्त्रिया सौभाग्य प्राप्त करण्यासाठी हे व्रत सर्वप्रथम माता पार्वतीने पाळले होते असे मानले जाते. पंडितजींनी हरतालिका व्रतासाठी कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवल्या पाहिजेत आणि पूजा कोणत्या पद्धतीने करावी हे सांगितले.
हेदेखील वाचा- 8 मुखी रुद्राक्ष कधी धारण करावे? परिधान करण्याची पद्धत आणि फायदे
उपासनेद्वारे विशेष आशीर्वाद प्राप्त होतात
हरतालिका तीज व्रताचे पौराणिक महत्त्व सांगताना, भगवान शिव आणि माता पार्वतीच्या पुनर्मिलनाच्या स्मरणार्थ हरतालिका तीज व्रत साजरे केले जाते, एका पौराणिक कथेनुसार, माता पार्वतीने भगवान भोलेनाथ यांना पती म्हणून प्राप्त करण्यासाठी कठोर तपश्चर्या केली होती आणि भगवान शिवाच्या उपासनेत लीन झाले.
यावेळी, भाद्रपद शुक्ल पक्षाच्या तृतीयेच्या दिवशी, हस्त नक्षत्रात, माता पार्वतीने वाळूपासून शिवलिंग तयार केले आणि रात्री जागृत राहून, माता पार्वतीची कठोर तपश्चर्या पाहून भगवान शंकराचे दर्शन झाले आणि पार्वतीजींना त्यांच्या इच्छेनुसार पत्नी म्हणून स्वीकारले, तेव्हापासून, तिच्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, अविवाहित मुली आणि भाग्यवान स्त्रिया हरतालिका तीजचे व्रत करतात आणि आशीर्वाद घेतात.
हेदेखील वाचा- बुधवारी बुध स्तोत्राचे पठण केल्याने शिक्षण आणि व्यवसायात यश मिळण्याची शक्यता
हरतालिका तीजच्या या महत्त्वाच्या गोष्टी
स्त्रिया एकदा हरतालिका तीज व्रत पाळू लागल्या की, त्यांना हे व्रत आयुष्यभर ठेवावे लागते, ते हे व्रत थांबवू शकत नाहीत, आजारपणात नवरा तुमच्या जागी हे व्रत ठेवू शकतो.
ही हरतालिका तीज निर्जल व्रत आहे, हरतालिका तीजची उपासना प्रदोषकाळात, सूर्यास्ताच्या वेळी आणि रात्रीच्या आधी केली जाते.
या दिवशी उपवास करणाऱ्या महिलांनी रात्रभर जागून भजन-कीर्तन करावे आणि उठल्यानंतर विधीप्रमाणे मातीच्या शिवलिंगाची पूजा करून पार्वतीची पूजा करून सिंदूर अर्पण करून उपवासाची सांगता केली जाते.
हरतालिका तीजची उपासना व व्रत करण्याची प्रतिज्ञा घेऊन व्रताची सुरुवात करावी आणि उपवासाच्या दिवशी मेहंदीसह 16 श्रृंगार करणे अनिवार्य आहे.
पूजेसाठी, शिव, माता पार्वती आणि भगवान गणेश यांच्या मातीच्या मूर्ती बनवून त्यांचे दुसऱ्या दिवशी सकाळी विधिवत विसर्जन केले जाते.
पूजेच्या वेळी पार्वतीला लग्नाचे साहित्य अर्पण केले जाते. पूजेनंतर सुहाग सामग्री ब्राह्मण स्त्री किंवा गरीब विवाहित स्त्रीला द्यावी, यामुळे व्रताचे पुण्य वाढते.
यासोबतच हरतालिकेच्या दिवशी काळे कपडे घालू नयेत, व्रताच्या दिवशी झोपू नये, अन्यथा उपवास तुटतो.
