गुरुवार, 18 जून 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
असे म्हटले जाते की घरातील भिंतींवरील चित्रे केवळ आठवणी नसतात, तर त्यांच्याशी निगडित भावना देखील घराच्या वातावरणावर प्रभाव टाकतात. जेव्हा एखादी प्रिय व्यक्ती निधन पावते, तेव्हा तिचे चित्र कुटुंबासाठी एक भावनिक बंध बनते. दरम्यान, सनातन परंपरा आणि वास्तू तत्त्वांनुसार, पूर्वजांची चित्रे लावण्याला मर्यादा आहेत.
गरुड पुराणात जीवन, मृत्यू आणि पूर्वजांशी संबंधित अनेक नियमांचा उल्लेख आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, घरात पूर्वजांच्या मूर्ती योग्य ठिकाणी ठेवल्याने सकारात्मक ऊर्जा टिकून राहते, तर त्या अयोग्य ठिकाणी ठेवल्याने मानसिक अशांती आणि नकारात्मक परिणाम वाढू शकतात. जरी या श्रद्धा धार्मिक दृष्टिकोनातून पाहिल्या जात असल्या तरी, कुटुंबात आदर आणि संतुलन राखणे हा त्यांचा उद्देश मानला जातो.
वास्तुशास्त्र आणि धार्मिक श्रद्धेनुसार, पूर्वजांची चित्रे ठेवण्यासाठी दक्षिण दिशा सर्वात योग्य मानली जाते. असे म्हटले जाते की दक्षिण दिशा पूर्वजांशी संबंधित आहे. त्यामुळे घराच्या दक्षिण किंवा पश्चिम भिंतींवर चित्रे लावणे शुभ मानले जाते. ज्यावेळी पूर्वजांचे तोंड उत्तर किंवा पूर्वेकडे असेल, तेव्हा ती सकारात्मक ऊर्जेशी जोडली जाते. अनेक कुटुंबे ही परंपरा पाळतात आणि आपल्या पूर्वजांचा सन्मान करण्यासाठी एक विशिष्ट जागा निश्चित करतात.
अनेक धार्मिक श्रद्धांनुसार, पूर्वजांना देवाच्या बरोबरीने पूजनीय मानले जाते, परंतु त्यांना देवतांच्या समान स्थानी ठेवले जात नाही. त्यामुळे, घरातील देवघरात देवाच्या प्रतिमांसोबत पूर्वजांच्या प्रतिमा ठेवणे योग्य मानले जात नाही. प्रार्थनास्थळ केवळ पूजनीय देवतांसाठी आहे, तर पूर्वजांसाठी एक वेगळे आणि सन्माननीय स्थान असले पाहिजे.
स्वयंपाकघर हे कुटुंबाच्या पोषणाचे आणि ऊर्जेचे केंद्र मानले जाते. वास्तुनुसार, येथे पूर्वजांचे फोटो ठेवणे टाळावे. त्याचप्रमाणे, जिन्याजवळ किंवा जास्त वर्दळीच्या ठिकाणी फोटो न ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो. असे मानले जाते की, फोटो अशा ठिकाणी ठेवावेत जिथे त्यांना आदर मिळेल आणि कुटुंबातील सदस्य शांतपणे त्यांची आठवण काढू शकतील.
वास्तुशास्त्रानुसार, मृत नातेवाईकांचे फोटो जिवंत कुटुंबीयांच्या फोटोंच्या शेजारी ठेवू नयेत. पिढ्यांमधील संतुलन आणि ऊर्जेसाठी हे अयोग्य मानले जाते. त्यामुळे, कुटुंबाचे फोटो आणि पूर्वजांचे फोटो वेगवेगळ्या ठिकाणी ठेवणे अधिक श्रेयस्कर मानले जाते.
ज्योतिष आणि वास्तू परंपरेनुसार, घराच्या दिशा आणि ऊर्जेला विशेष महत्त्व दिले जाते. असे मानले जाते की, ज्या ठिकाणी आपण आदर आणि सन्मान ठेवतो, तिथे सकारात्मक भावना अधिक दृढ होतात. पूर्वजांचे चित्र ही केवळ एक आठवण नसून, ते कौटुंबिक मुळे आणि परंपरांशी असलेल्या संबंधाचे प्रतीक आहे. त्यामुळे, ते ठेवण्यामागे भीती नव्हे, तर आदर आणि संतुलन असणे हा उद्देश असावा.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: धार्मिक मान्यतेनुसार पूर्वजांचे फोटो दक्षिण दिशेच्या भिंतीवर लावणे शुभ मानले जाते. दक्षिण दिशा पितरांची दिशा मानली जाते.
Ans: दिवंगत व्यक्तींच्या स्मरणार्थ हार अर्पण करण्याची परंपरा आहे. मात्र फोटो नेहमी स्वच्छ आणि आदराने ठेवणे अधिक महत्त्वाचे मानले जाते.
Ans: श्राद्ध, अमावस्या किंवा पितृपक्षासारख्या विशेष दिवशी श्रद्धेने दीप प्रज्वलित केला जातो. दैनंदिन पूजेप्रमाणे पूजा करण्याची प्रथा सर्वत्र समान नाही.
