गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
सत्ययुगातील कथेनुसार जेव्हा अधर्म सर्व मर्यादा ओलांडतो, तेव्हा ईश्वर कोणत्या ना कोणत्या रूपात विश्वात संतुलन पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी अवतरतो. जेव्हा हिरण्यक्ष राक्षसाने पृथ्वी उचलून समुद्राच्या तळाशी लपवल्यामुळे संपूर्ण पृथ्वी दहशतीने थरथर कापत होती, तेव्हा विश्वाचे रक्षक भगवान विष्णूंनी असा अवतार घेतला, ज्याची कोणी कल्पनाही केली नव्हती. तो अवतार होता भगवान वराहांचा. सनातन धर्मात, भगवान विष्णूच्या या विलक्षण तिसऱ्या अवताराचा प्रकट दिन म्हणजेच ‘वराह जयंती’ म्हणून मोठ्या भक्तीभावाने साजरा केला जातो. जाणून घेऊया की यावर्षी सप्टेंबरमध्ये वराह जयंती केव्हा साजरी केली जाणार आहे.
द्रिक पंचांगानुसार भाद्रपद शुक्ल तृतीया तिथीची सुरुवात १३ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७:०८ वाजता होणार आहे आणि १४ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७:०६ वाजता ही तिथी संपणार आहे. उदय तिथीनुसार, वराह जयंती रविवार, १३ सप्टेंबर रोजी साजरी केली जाणार आहे.
भगवान विष्णूच्या वराह रूपाची पूजा करण्यासाठी दुपारची वेळ विशेषतः शुभ मानली जाते. द्रिक पंचांगानुसार, १३ सप्टेंबर रोजी वराह जयंती पूजेसाठी दुपारी १:३० ते ४:०० ही शुभ वेळ आहे. या वेळेत भक्त भगवान विष्णूच्या वराह रूपाची पूजा करू शकतात.
आख्यायिकेनुसार, सत्ययुगात हिरण्यक्ष नावाचा एक शक्तिशाली राक्षस होता. त्याने पृथ्वी उचलून पाताळात लपवली. या पाताळात जाण्यामुळे सर्वत्र संकट निर्माण झाले. त्यावेळी भगवान विष्णूंनी पृथ्वीचे रक्षण करण्यासाठी वराहाचे रूप धारण केले. भगवान विष्णूंचा हा अवतार वराह होता. वराहाच्या रूपात भगवान पाताळात गेले, त्यांनी हिरण्यक्षाचा सामना केला आणि त्याचा वध केला. त्यानंतर भगवान वराहांनी पृथ्वीला आपल्या सुळ्यांवर उचलून तिच्या मूळ जागी परत ठेवले. भगवान विष्णूचे हे रूप पृथ्वीचे रक्षक म्हणूनही ओळखले जाते. वराह अवतार हा भगवान विष्णूच्या प्रमुख अवतारांपैकी एक आहे.
वराह जयंतीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करा आणि स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा. त्यानंतर, पूजास्थळ स्वच्छ करून भगवान विष्णूच्या वराह रूपाचे ध्यान करा. सर्वप्रथम भगवान विष्णूला जल अर्पण करा. त्यानंतर पिवळी फुले, फळे, धूप आणि दिवे अर्पण करता येतात. देवाला पिवळ्या वस्तू अर्पण करणे देखील शुभ मानले जाते. पूजेदरम्यान भगवान विष्णूच्या मंत्रांचा जप करा आणि आपल्या श्रद्धेनुसार विष्णू सहस्रनामाचे पठण करा. यानंतर, भगवान वराहाची कथा ऐका किंवा तिचे पठण करा. पूजेच्या शेवटी, भगवान विष्णूची आरती करा आणि कुटुंबाच्या सुख-शांतीसाठी प्रार्थना करा.
दक्षिण भारतीय प्रदेशांमध्ये वराह जयंतीच्या निमित्ताने वराह कलशाची पूजा करण्याची परंपरादेखील पाळली जाते. या पूजेमध्ये, भगवान वराहांची मूर्ती पाण्याने भरलेल्या कलशात ठेवली जाते. त्यानंतर तो कलश आंब्याच्या पानांनी झाकला जातो आणि त्यावर एक नारळ ठेवला जातो. मग विधीनुसार कलशाची पूजा केली जाते. पूजा पूर्ण झाल्यावर, तो कलश ब्राह्मणाला दान करण्याची प्रथा आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
