शुक्रवार, 14 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
श्रावण महिन्यात भगवान शिवाची पूजा करण्यासोबतच भगवान गणेश पूजेलाही विशेष महत्त्व आहे. श्रावण महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थीला दुर्वा विनायक चतुर्थी म्हणून ओळखले जाते. या दिवशी भगवान गणेशाला दुर्वा अर्पण करण्याची आणि योग्य विधींनी त्यांची पूजा करण्याची परंपरा आहे. असे केल्याने जीवनातील अडथळे दूर होतात, असा विश्वास आहे. श्रावणामधील दुर्वा विनायक चतुर्थी केव्हा आहे आणि या दिवशी कोणते शुभ मुहूर्त असतील, हे जाणून घ्या.
पंचांगानुसार, श्रावण शुक्ल चतुर्थीची सुरुवात शनिवार, १५ ऑगस्ट रोजी सायंकाळी ५:२८ वाजता होणार आहे आणि या चतुर्थी तिथीची समाप्ती रविवार, १६ ऑगस्ट रोजी सायंकाळी ४:५२ वाजता संपेल. त्यामुळे, उदयतिथीनुसार, विनायक गणेश चतुर्थीचा उपवास आणि पूजा १६ ऑगस्ट रोजी केली जाणार आहे.
या दिवशी ब्रम्ह मुहूर्त सकाळी ४:५० ते ५:३५ , अभिजित मुहूर्त – दुपारी १२:१७ ते दुपारी १:०८, विजय मुहूर्त – दुपारी २:५० ते दुपारी ३:४१ पर्यंत, संधिप्रकाश मुहूर्त – सकाळी ७:०६ ते संध्याकाळी ७:२८, संध्याकाळी संध्या – सकाळी ७:०६ ते रात्री ८:१३, अमृत काल – सकाळी ९:१:४४ ते रात्री ११:२२ सर्वार्थ सिद्धी योग – सकाळी ६:२० ते ३:५०
१६ ऑगस्ट रोजी गणपती बाप्पाच्या पूजेसाठी शुभ वेळ सकाळी ११:०६ ते दुपारी १:४४ पर्यंत असेल. पूजेसाठी अंदाजे २ तास ३८ मिनिटे मिळतील. या वेळेत भक्तगण गणपती बाप्पाला दुर्वा, कुंकू आणि इतर नैवेद्य अर्पण करू शकतात.
शिव महापुराणात चतुर्थी तिथीला गणपतीची पूजा करण्याचे महत्त्व सांगितले आहे. हिंदू श्रद्धेनुसार, जे लोक सुख-समाधानाच्या इच्छेने भक्तिभावाने गणपतीची पूजा करतात, त्यांना गणपतीचा आशीर्वाद मिळतो.
आख्यायिकेनुसार, अनलासुर नावाच्या राक्षसाच्या दहशतीमुळे सर्वजण त्रस्त होते. त्याचा जीव घेण्यासाठी गणेशाने त्याला गिळले, पण त्यामुळे त्याच्या पोटात तीव्र जळजळ होऊ लागली. अनेक उपायांनीही आराम मिळाला नाही. तेव्हा महर्षी कश्यपांनी गणेशाला दुर्वा गवताच्या २१ जुड्या अर्पण केल्या. दुर्वा गवत खाल्ल्यानंतर त्याची जळजळ कमी झाली. तेव्हापासून गणेशाला दुर्वा गवत अर्पण करण्याची परंपरा पाळली जाते.
या दिवशी मुलांकडून गणपतीची पूजा करून घेणे अत्यंत शुभ मानले जाते. त्यांना गणपतीला ११ दुर्वा, कुंकू आणि लाडू अर्पण करायला सांगा. मुलांना या मंत्रांचा जप करायला सांगा. “त्रयिमाया खिलबुद्धिदत्रे बुद्धिप्रदपाय सुराधिपाय। अनितयय सत्याय च नित्यबुद्धि नित्यम निरिहाय।” हा मंत्र ११ वेळा म्हणायला लावा. असे मानले जाते की, गणपतीची बुद्धी, विवेक आणि एकाग्रतेसाठी प्रार्थना केल्याने हा उपाय करता येतो.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: श्रावण महिन्यातील विनायक चतुर्थी रविवार, 16 ऑगस्ट रोजी आहे
Ans: या दिवशी भगवान गणेशाची पूजा करून बुद्धी, समृद्धी, सुख-शांती आणि विघ्न दूर होण्यासाठी प्रार्थना केली जाते.
Ans: गणपतीला मोदक, लाडू, फळे किंवा घरच्या परंपरेनुसार सात्त्विक नैवेद्य अर्पण करू शकता.
