Dinvishesh : लोकमान्य टिळकांचा ‘श्रीमद्भवद्गीतारहस्य’ प्रकाशित; जाणून घ्या 08 जूनचा इतिहास

भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात बहुमूल्य योगदान देणारे आणि मराठी वृत्तपत्र क्षेत्राला वेगळ्या उंचीवर नेणाऱ्या लोकमान्य टिळकांचा श्रीमद्भवद्गीतारहस्य हा ग्रंथ प्रकाशित झाला.

भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यामध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणारे लोकमान्य टिळक यांनी अनेकांच्या जीवनावर प्रभाव निर्माण केला. त्यांनी साहित्यनिर्मिती आणि वर्तमानपत्रातून लेखन करुन परखड व स्पष्ट भूमिका मांडली. त्यांचा गीतारहस्य हा अत्यंत चर्चेत राहिलेला ग्रंथ आहे. श्रीमद्भवद्गीतारहस्य अथवा कर्मयोग हा लेखक बाळ गंगाधर टिळक यांचा ग्रंथ आजच्या दिवशी १९१५ साली प्रकाशित झाला होता.  भगवद्‌गीता या मूळ संस्कृत ग्रंथाचा मराठी अनुवाद आणि परीक्षणात्मक टीकाग्रंथ आहे. हा ग्रंथ गीतारहस्य या नावानेच परिचित आहे. या ग्रंथात गीतेचे अंतरंगपरीक्षण तसेच बहिरंगपरीक्षण केले आहे. ह्या ग्रंथाच्या रूपाने मराठी भाषेमध्ये प्रथमच गीतेचे ’बहिरंगपरीक्षण’ केले गेले.

08 जून रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1670 : पुरंदरच्या तहात गमावलेला रोहिडा किल्ला शिवाजी महाराजांनी परत मिळवला.
• 1624 : पेरूमध्ये भूकंप.
• 1707 : औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर, त्याचे दोन पुत्र, मुअज्जम आणि आझमशाह, दिल्लीच्या तख्तासाठी लढले. यात मुअज्जमने आझमशहाला ठार मारून दिल्लीचे तख्त बळकावले.
• 1713 : 1689 मध्ये मुघलांनी जिंकलेला रायगड किल्ला पंतप्रतिनिधीने सिद्दीकींच्या राजकारणातून जिंकला.
• 1783 : आइसलँडमधील लाकी ज्वालामुखीचा उद्रेक होऊन अनेकांचा मृत्यू झाला.
• 1912 : कार्ल लेमले यांनी युनिव्हर्सल पिक्चर्सची स्थापना केली.
• 1915 : मंडाले येथील तुरुंगात असताना लिहिलेले लोकमान्य टिळकांचे ‘गीतारहस्य’ हे पुस्तक प्रकाशित झाले.
• 1918 : सर्वात तेजस्वी तेजोमेघाचा शोध, नोव्हा अक्विला.
• 1936 : इंडियन स्टेट ब्रोडकास्टिंग सेवेचे नाव ऑल इंडिया रेडिओ करण्यात आले.
• 1941 : दुसरे महायुद्ध – मित्र राष्ट्रांनी सीरिया आणि लेबनॉनवर कब्जा केला.
• 1948 : एअर इंडियाने मुंबई-लंडन सेवा सुरू केली.
• 1948 : जॉर्ज ऑर्वेलची 1984 ही कादंबरी प्रकाशित झाली.
• 1953 : अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने हॉटेलमध्ये कृष्णवर्णीयांना सेवा नाकारण्यावर बंदी घातली.
• 1968 : बर्मोडा देशाने संविधान अंगिकारले.
• 1969 : लष्करप्रमुख म्हणून सॅम माणेकशा यांची नियुक्ती.
• 1992 : जागतिक महासागर दिवस प्रथमच साजरा करण्यात आला.
• 2004 : आधुनिक काळातील शुक्राचे (सूर्यावरुन) पहिले अधिक्रमण झाले. याआधीचे अधिक्रमण 1882 या वर्षी झाले होते.

राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा 

08 जून जन्म दिनविशेष

• 1906 : ‘सैयद नझीर अली’ – भारतीय क्रिकेट खेळाडू यांचा जन्म.
• 1910 : ‘दिनकर केशव’ तथा ‘दि. के. बेडेकर’ – लेखक, तत्त्वचिंतक व समीक्षक यांचा जन्म. (मृत्यू: 2 मे 1973)
• 1915 : ‘काययार सिंहनाथ राय’ – भारतीय पत्रकार, लेखक, आणि कवी यांचा जन्म. (मृत्यू: 9 ऑगस्ट 2015)
• 1917 : ‘गजाननराव वाटवे’ – भावगीत गायक यांचा जन्म. (मृत्यू: 2 एप्रिल 2009)
• 1921 : ‘सुहार्तो’ – इंडोनेशियाचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष यांचा जन्म. (मृत्यू: 27 जानेवारी 2008)
• 1925 : ‘बार्बरा बुश’ – अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुश यांची पत्नी व जॉर्ज डब्ल्यु. बुश यांची आई यांचा जन्म.
• 1932 : ‘रे इलिंगवर्थ’ – इंग्लिश क्रिकेटपटू यांचा जन्म.
• 1936 : ‘केनिथ गेडीज विल्सन’ – नोबेल पारितोषिक विजेते अमेरिकन भैतिकशास्त्रज्ञ यांचा जन्म.
• 1955 : ‘टिम बर्नर्स-ली’ – वर्ल्ड वाईड वेब चे जनक यांचा जन्म.
• 1957 : ‘डिंपल कपाडिया’ – चित्रपट अभिनेत्री यांचा जन्म.
• 1975 : ‘शिल्पा शेट्टी’ – भारतीय अभिनेत्री आणि निर्माता यांचा जन्म.

नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा

08 जून मृत्यू दिनविशेष

• 632 : 632 ई.पुर्व : ‘मोहंमद पैगंबर’ – इस्लाम धर्माचे संस्थापक यांचे निधन.
• 1795 : ‘लुई 17 वा’ – फ्रान्सचा राजा यांचे निधन. (जन्म: 27 मार्च 1785)
• 1809 : ‘थॉमस पेन’ – अमेरिकन विचारवंत राजकारणी यांचे निधन. (जन्म: 29 जानेवारी 1737)
• 1845 : ‘अन्ड्रयू जॅक्सन’ – अमेरिकेचे 7वे राष्ट्राध्यक्ष यांचे निधन. (जन्म: 15 मार्च 1767)
• 1995 : ‘राम नगरकर’ – रंगभूमी कलावंत एकपात्री प्रयोगकार यांचे निधन.
• 1998 : ‘सानी अबाचा’ – नायजेरियाचे राष्ट्राध्यक्ष यांचे निधन.