महाराष्ट्राचे आराध्यदैवत छत्रपती शिवाजी महाराजांची जयंती; जाणून घ्या १९ फेब्रुवारीचा इतिहास

Shivjayanti 2026 : आज १९ फेब्रुवारी, महाराष्ट्राचे अराध्य दैवत शिवाजी महाराज यांची जयंती देशभरात साजरी केली जात आहे. संपूर्ण देशासाठी आणि प्रत्येत मराठी मानसासाठी आजचा दिवस हा अभिमानाचा आणि प्रेरणेचा दिवस आहे.

आज 19 फेब्रुवारी, आपल्या महाराष्ट्राचे आराध्यदैवत छत्रपती शिवाजी महाराज यांची जयंती आहे. आजवर आपल्या महाराष्ट्राच्या भूमीत अनेक महान पुरुष होऊन गेले, पण शिवाजी महाराज म्हणजे सर्व महापुरुषांचे मेरूमणीच. जेव्हा महाराष्ट्र परकीय सत्तानी जखडलेला होता, तेव्हा शिवरायांनी स्वराजाची ज्योत मावळ खोऱ्यात पेटवली. वयाच्या १४ व्या वर्षी रायरेश्वरावर रक्ताचा अभिषेक करून त्यांनी आणि त्यांच्या सवंगड्यानी स्वराजाची शपथ घेतली होती. आजचा दिवस केवळ एक सण, उत्सव नाही, तर स्वाभिमान, शौर्य आणि स्वराज्याच्या विचारांची आठवण करुन देणारा दिवस आहे. छत्रपती शिवाजी महारांनी त्यांच्या धैर्याने, दूरदुष्टी आणि न्यायप्रियतेने महाराष्ट्रालाच नव्हे संपूर्ण देशाला प्रेरणा दिली. त्यांच्या कार्यातून, पराक्रमातून आपल्याला शिस्त संघटन आणि लोकाभिमुख नेतृत्वाचे महत्व शिकायला मिळते. यामुळे आजच्या दिवशी केवळ घोषणा देऊन नाही, तर त्यांचे आदर्श अंगीकार करुन आपल्या परंपरेचा अभिमान बाळगण्याचा दिवस आहे.

19 फेब्रुवारी रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1819: ब्रिटिश संशोधक विल्यम स्मिथ यांनी दक्षिण शेटलँड बेटे शोधून काढली.
• 1878: थॉमस एडिसनने फोनोग्राफचे पेटंट घेतले.
• 1913: पेड्रो लास्कुरेन – 45 मिनिटांसाठी मेक्सिकोचे अध्यक्ष बनले; कोणत्याही देशाच्या राष्ट्रपती म्हणून कोणत्याही व्यक्तीचा हा सर्वात कमी कालावधीचा कार्यकाळ आहे 1726: रशिया मध्ये सर्वोच्च प्रिव्ही कौन्सिलची स्थापना झाली.
• 1942: पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर, अमेरिकेचे अध्यक्ष रुझवेल्ट यांनी जपानी-अमेरिकन लोकांना बंदिवासात करण्याच्या आदेशावर स्वाक्षरी केली.
• 1960: चीनने आपले पहिले संशोधन रॉकेट, टी-7 यशस्वीरित्या प्रक्षेपित केले.
• 1985: विल्यम जे. श्रोडर हे रुग्णालयातून बाहेर पडणारे कृत्रिम हृदयाचे पहिले प्राप्तकर्ता बनले.
• 2003: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने तंबाखूजन्य पदार्थांच्या जाहिरातींवर पूर्णपणे बंदी घालण्याच्या विधेयकाला मान्यता दिली.

शिवराजे सांगे जना…! स्वतः शिवरायांनी लिहिलेला ‘हा’ अभंग तुम्हाला ठाऊक आहे का? प्रत्येक ओळीत दडलंय आयुष्याचं सार

19 फेब्रुवारी रोजी जन्म दिनविशेष

• 1473: ‘निकोलस कोपर्निकस’ – सूर्यकेन्द्री विश्वाच्या संकल्पनेचा सिद्धांत मांडणारा पोलिश खगोलशास्त्रज्ञ आणि गणितज्ञ यांचा जन्म. (मृत्यू: 24 मे 1543)
• 1630: ‘छत्रपती शिवाजी महाराज’ – यांचा जन्म. (मृत्यू: 3 एप्रिल 1680)
• 1899: ‘बळवंतराय मेहता’ – गुजरातचे दुसरे मुख्यमंत्री यांचा जन्म.
• 1901: ‘मुहम्मद नगीब’ – इजिप्त देशाचे 1ले राष्ट्राध्यक्ष, जनरल आणि राजकारणी यांचा जन्म. (मृत्यू : 28 ऑगस्ट 1984)
• 1906: ‘माधव सदाशिव गोळवलकर’ – राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे दुसरे सरसंघचालक यांचा जन्म. (मृत्यू: 5 जून 1973)
• 1919: ‘अरविंद गोखले’ – मराठी नवकथेचे जनक यांचा जन्म. (मृत्यू: 24 ऑक्टोबर 1992)
• 1922: ‘सरदार बियंत सिंग’ – पंजाबचे मुख्यमंत्री यांचा जन्म. (मृत्यू: 31 ऑगस्ट 1995)
• 1941: ‘डेव्हिड ग्रॉस’ – नोबेल पारितोषिक विजेते, अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ यांचा जन्म.
• 1943: ‘टिम हंट’ – नोबेल पारितोषिक विजेते, इंग्रजी बायोकेमिस्ट यांचा जन्म.
• 1947: ‘मोहम्मद अकबर लोन’ – भारतीय राजकारणी, खासदार, जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार यांचा जन्म. (मृत्यू : 5 मे 2022)
• 1952: ‘डॅनिलो तुर्क’ – स्लोव्हेनिया देशाचे 3रे अध्यक्ष यांचा जन्म.
• 1953: ‘क्रिस्टीना फर्नांडीझ डी किर्चनर’ – अर्जेंटिना देशाच्या अध्यक्ष आणि उपाध्यक्ष यांचा जन्म.
• 1956: ‘रॉडरिक मॅककिनन’ – नोबेल पारितोषिक विजेते, अमेरिकन जीवशास्त्रज्ञ यांचा जन्म.

19 फेब्रुवारी रोजी मृत्यू दिनविशेष

1818: ‘सरदार बापू गोखले’ – पेशव्यांचे अखेरचे सरसेनापती यांचे निधन.
1915: ‘गोपाळ कृष्ण गोखले’ – थोर समाजसेवक, काँग्रेसचे अध्यक्ष यांचे निधन. (जन्म: 9 मे 1866)
1956: ‘केशव लक्ष्मण दफ्तरी’ – ज्योतिर्गणितज्ञ, संशोधक आणि विचारवंत यांचे निधन. (जन्म: 22 नोव्हेंबर 1880)
1978: ‘पंकज मलिक’ – गायक व संगीतकार यांचे निधन. (जन्म: 10 मे 1905)
1997: ‘राम कदम’ – संगीतकार यांचे निधन. (जन्म: 28 ऑगस्ट 1918)
2003: ‘अनंत मराठे’ – पौराणिक हिन्दी व मराठी चित्रपट अभिनेते यांचे निधन.
2015: ‘नीरद महापात्रा’ – भारतीय दिग्दर्शक, निर्माते आणि लेखक यांचे निधन.( (जन्म: 12 नोव्हेंबर 1947)
2023: ‘मायिल सामी’ – भारतीय अभिनेते यांचे निधन.(जन्म: 2 ऑक्टोबर 1965)

Shiv Jayanti 2026: वर्षातून 3 वेळा का साजरी केली जाते शिवरायांची जयंती? छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जन्मतारखेचा नक्की वाद?