
फुटबॉल लिलीने बहरला पुणे विद्यापीठ परिसर
छायाचित्रकार आणि निसर्गप्रेमींचे लक्ष या अनोख्या फुलांनी वेधून घेतले
लिली किंवा ब्लड लिली या शोभिवंत वनस्पतीची फुले बहरली
सुनयना सोनवणे /पुणे: फुटबॉलच्या आकाराचा लालभडक फुलांचा गोल देठावर डोलताना दिसला की पावले आपोआप थबकतात. शहरातील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ परिसरात सध्या फुटबॉल लिली अर्थात ब्लड लिलीच्या आकर्षक बहराने निसर्गसौंदर्य खुलले असून विद्यार्थी, छायाचित्रकार आणि निसर्गप्रेमींचे लक्ष या अनोख्या फुलांनी वेधून घेतले आहे.
विद्यापीठ परिसरातील विविध भागांत सध्या फुटबॉल लिली किंवा ब्लड लिली या शोभिवंत वनस्पतीची फुले बहरली आहेत. चमकदार लाल रंगाच्या शेकडो छोट्या फुलांनी बनलेला गोलाकार गुच्छ फुटबॉलसारखा दिसत असल्याने या वनस्पतीला ‘फुटबॉल लिली’ असे नाव पडले आहे. तिचा आकर्षक आकार आणि उठावदार रंग पाहणाऱ्यांचे सहज लक्ष वेधून घेतात.
वनस्पतीशास्त्रात स्कॅडॉक्सस मल्टीफ्लोरस या नावाने ओळखली जाणारी ही वनस्पती ॲमरिलिडेसी कुळातील आहे. मूळची उष्णकटिबंधीय आफ्रिका आणि अरबी प्रदेशातील असलेली ही कंदवनस्पती वर्षातून साधारण एकदाच फुलते. मे महिन्याच्या सुमारास उमलणाऱ्या तिच्या भव्य पुष्पगुच्छामुळे तिला अनेक ठिकाणी ‘मे फ्लॉवर’ असेही संबोधले जाते.
पुणे विद्यापीठातील परीक्षा विभागात गोंधळ, विद्यार्थ्यांमध्ये संताप; आंदोलनाचा दिला इशारा
या वनस्पतीच्या एका देठाच्या टोकावर १०० ते २०० पर्यंत ताऱ्यासारखी लालसर-केशरी फुले एकत्र येऊन गोलाकार छत्रीसदृश गुच्छ तयार करतात. साधारण ८ ते १२ सेंटीमीटर व्यासाचा हा पुष्पगुच्छ दूरवरूनही सहज नजरेत भरतो. प्रत्येक वनस्पतीला एका हंगामात केवळ एकच पुष्पगुच्छ येत असल्याने त्याचा बहर अधिक वैशिष्ट्यपूर्ण मानला जातो. फुटबॉल लिली ही शोभेच्या बागांसाठी लोकप्रिय वनस्पती असून पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी सुपीक माती, मध्यम प्रमाणात पाणी आणि पुरेसा सूर्यप्रकाश यामध्ये ती उत्तम वाढते. त्यामुळे घरगुती बाग, बाल्कनी तसेच कुंड्यांमध्येही तिची लागवड केली जाते. सध्या विद्यापीठ परिसरात बहरलेल्या या लालभडक फुलांनी परिसराचे सौंदर्य अधिक खुलविले असून, येथील हिरवाईत या फुलांचा उठावदार रंग विशेष आकर्षण निर्माण करत आहे.
फुटबॉल लिलीची वैशिष्ट्ये
सामान्य नावे – ब्लड लिली, फुटबॉल लिली, पावडर पफ लिली
शास्त्रीय नाव – स्कॅडॉक्सस मल्टीफ्लोरस
कुळ – ॲमरिलिडेसी
मूळ अधिवास – उष्णकटिबंधीय आफ्रिका
फुलण्याचा कालावधी – मे ते जून (वर्षातून केवळ एकदा)