मंगळवार, 3 नोव्हेंबर 2026
राष्ट्रकुल 2030 चे भारतात आयोजन होणार(फोटो-सोशल मीडिया)
2030 Commonwealth Games : भारत २०३० मध्ये राष्ट्रकुल या स्पर्धेचे आयोजन करणार आहे. भारतासाठी हा केवळ जागतिक स्तरावरचा सन्मान असणार आहे. तसेच भारतासाठी ही एका नवीन पर्वाची सुरुवात असणार आहे. जेव्हा पी.टी. उषा यांना ग्लासगोमध्ये अधिकृत यजमानपदाचे दस्तऐवज मिळाले तेव्हा ते देशाच्या क्रीडा इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी कोरले गेले. हे भारतासाठी एक महत्त्वाचेपाऊल ठरू शकते.
हेही वाचा : IND vs SA 2nd T20 : दक्षिण आफ्रिकेचा भीम पराक्रम! भारतीय भूमीत ‘हा’ कारनामा करणारा जगातील ठरला पहिलाच संघ
२०१० च्या दिल्ली राष्ट्रकुल खेळांचा कलंक देखील पुसण्याची संधी भारताला असणार आहे. आता, अहमदाबादमधील २०३० च्या कार्यक्रमासोबत केवळ अभिमान निर्माण करण्याचीच नाही तर तो जुना डाग धुवून जगासमोर दमदार एंट्री होण्याची संधी आहे. या खेळांमुळे देशात निश्चितच क्रीडा वातावरण निर्माण होईल. १९३० मध्ये जेव्हा भारत ब्रिटिश राजवटीखाली होता तेव्हा कॅनडातील हॅमिल्टन येथे पहिले राष्ट्रकुल खेळ आयोजित करण्यात आले होते. त्यावेळी देशात क्रीडा उपक्रम कमी होते आणि क्रीडा पायाभूत सुविधा अस्तित्वात नव्हत्या.
आपला देश पहिल्या राष्ट्रकुल खेळांमध्ये पदकांचे खाते खुलले नव्हते. १९३४ मध्ये, लंडन, इंग्लंड येथे झालेल्या दुसऱ्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत १६ देशांतील अंदाजे ५०० खेळाडूंनी भाग घेतला. कुस्तीगीर रशीद अन्वरने ७४ किलो फ्रीस्टाइल कुस्ती प्रकारात कांस्यपदक जिंकून देशाचे खाते उघडले. त्यानंतरच्या सर्व राष्ट्रकुल खेळांमध्ये, भारताच्या खेळाडूंनी पदके जिंकली आहेत आणि पदक तालिकेत भारताचा ध्वज उंचावला आहे. स्वातंत्र्यानंतर, देशात क्रीडा सुविधांचा विस्तार झाला. परिणामी, २०१० च्या नवी दिल्ली राष्ट्रकुल खेळांमध्ये, भारताने आपली सर्वोत्तम कामगिरी केली, ३८ (सुवर्ण), २७ (रौप्य) आणि ३६ (कांस्य) पदके जिंकली, पहिल्यांदाच १०० पदकांचा टप्पा ओलांडला आणि ऑस्ट्रेलियानंतर पदक तालिकेत दुसरे स्थान मिळवले. आता, दोन दशकांनंतर, राष्ट्रकुल खेळांचे आयोजन करण्याची संधी देशाच्या क्रीडा समुदायासाठी आणि खेळाडूंसाठी मोठ्या संधी आणेल, तसेच क्रीडा प्रशासक, केंद्र आणि राज्य सरकारांसाठी आव्हानात्मक आव्हाने निर्माण करेल.
२०२६ च्या ग्लासगो राष्ट्रकुल स्पर्धा अतिशय मर्यादित मैदान, कमी बजेट आणि कमी क्रीडा स्पर्धांसह आयोजित केल्या जातील. हे खेळ फक्त ₹१,३०० कोटींमध्ये आयोजित केले जातील. बजेट कपातीमुळे कुस्ती, नेमबाजी, बॅडमिंटन आणि हॉकीसारखे खेळ वगळण्यात आले आहेत. यामुळे या राष्ट्रकुल खेळांची लोकप्रियता कमी होऊ शकते. २०३० च्या अहमदाबाद राष्ट्रकुल खेळांमध्ये १५-१७ क्रीडा स्पर्धांचा समावेश असण्याची अपेक्षा आहे. तिरंदाजी, बॅडमिंटन, बास्केटबॉल, क्रिकेट, हॉकी, ज्युडो आणि कुस्ती यासारख्या लोकप्रिय खेळांचा पुन्हा समावेश होण्याची शक्यता आहे.
२०१० च्या नवी दिल्ली राष्ट्रकुल खेळांचे अंदाजे बजेट १,६०० कोटींवरून ७०,००० कोटी करण्यात आले. यामुळे भारतीय खेळाडूंची शतकानुशतकेची पदकसंख्या मागे पडली आणि आयोजन समितीचे अध्यक्ष सुरेश कलमाडी आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांशी संबंधित घोटाळे समोर आले. २०१० च्या राष्ट्रकुल क्रीडा घोटाळा हा निवडणुकीचा मुद्दा बनला. आता, भारताला २०३० च्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेचे यजमानपद देण्यात आले आहे. ही संधी ऑलिंपिक स्पर्धेच्या आयोजनाच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे. २०३० मधील यशस्वी आणि भव्य राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा निःसंशयपणे देशाला ऑलिंपिक स्पर्धेचे आयोजन करण्यासाठी प्रेरित करेल. ही राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा सामान्य स्पर्धा नाही. देशातील खेळाडूंना आशा आहे की देशभरात तळागाळातील क्रीडा सुविधा विकसित आणि विस्तारित केल्या जातील. देशाला आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज नवीन क्रीडा संकुले मिळतील.
