सोमवार, 10 ऑगस्ट 2026
नवा ट्रेंड की प्रायव्हसीचा धोका? कॅमेरा असलेल्या स्मार्ट चष्मे ठरले चर्चेचा विषय, डेटा सुरक्षेवरही प्रश्नचिन्ह
‘कॅमेरा असलेले स्मार्ट चष्मे’ हा ग्राहकांमधील एक मुख्य प्रवाहातील ट्रेंड बनवण्याच्या या प्रयत्नाची एक किंमत मोजावी लागत आहे. ही किंमत केवळ चष्मा वापरणाऱ्यालाच नव्हे तर त्यांच्या आसपासच्या लोकांच्या गोपनीयतेलाही मोजावी लागू शकते. या उपकरणांद्वारे गोळा केलेल्या डेटाचे पुढे काय होते किंवा त्याद्वारे रेकॉर्ड केलेले फोटो नेमके कोण पाहू शकते, याबद्दल सध्या आपल्याकडे पुरेशी माहिती नाही. म्हणूनच, फेडरल अॅटर्नी जनरल मिशेल रोलैंड यांनी ऑस्ट्रेलियाच्या प्रायव्हसी कमिशनरना या तंत्रज्ञानाचा तातडीने आढावा घेण्यास सांगितले आहे. तंत्रज्ञानाच्या या नवीन लाटेचा सामना करण्यासाठी सध्याचे गोपनीयता कायदे पुरेसे सक्षम आहेत का? (फोटो सौजन्य: Pinterest)
स्मार्ट चष्मे ही काही नवीन गोष्ट नाही. गुगलने २०१३ मध्ये ‘गुगल ग्लास’ सादर केले होते. त्यावेळी त्याची प्रसारमाध्यमांमध्ये मोठी चर्चा झाली होती. अनेक सेलिब्रिटींनी त्याला पसंती दर्शवली होती. मात्र, हे सुरुवातीचे मॉडेल बाजारात आपले स्थान निर्माण करण्यात अपयशी ठरले. त्याचे तंत्रज्ञान अपेक्षांनुसार नव्हते आणि त्याची जाडजूड व उठून दिसणारी रचना लोकांना आवडली नाही. त्यातच भर म्हणजे, वापरकर्त्यांची थट्टा केली गेली आणि त्यांना ‘ग्लासहोल्स’ असे हिणवले गेले.
आजचे स्मार्ट चष्मे अधिक आकर्षक दिसतात. केमार्टसारख्या किरकोळ विक्रेत्यांकडील स्वस्त कॅमेरा-युक्त चष्मेही महागड्या मॉडेल्ससारखीच अनेक कामे करू शकतात, जरी त्यांची कार्यक्षमता थोडी कमी किंवा मर्यादित असू शकते. ‘हेसियन’ सॉफ्टवेअरवर चालणाऱ्या या चष्म्यांमध्ये छोटे कॅमेरे असतात, जे वापरकर्त्याच्या दृष्टीक्षेपातील प्रतिमा आणि व्हिडिओ रेकॉर्ड करण्यास सक्षम असतात.
सर्वांत जास्त चर्चिला जाणारा मुद्दा म्हणजे या चष्म्यांचा वापर करून सार्वजनिक ठिकाणी आसपासच्या लोकांचे किवा अनोळखी व्यक्तीचे विशेषतः महिलांचे गुप्तपणे रेकॉर्डिंग करण्याची शक्यता. सोशल मीडियासाठी आशय तयार करण्याच्या स्पर्धेमुळे सार्वजनिक ठिकाणी छेडछाड, इतरांना चोरून पाहणे आणि पाठलाग करणे यांसारख्या घटनांमध्ये वाढ होऊ शकते. रेकॉर्ड केलेले व्हिडिओ ऑनलाईन अपलोड केल्याने हा धोका आणखी वाढू शकतो. याव्यतिरिक्त, हे तंत्रज्ञान वापरकर्त्याच्या दृष्टीक्षेपात थेट डिजिटल माहिती दर्शवून पाहण्याचा अनुभव सुधारत असले, तरी स्मार्ट चष्म्याद्वारे अनावधानाने गोपनीय माहिती किंवा बँक खात्याचा तपशील रेकॉर्ड केला जाण्याचा धोका असतो.
