रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
भारतीय रेल्वेचा हायटेक प्लॅन! ट्रॅकच्या देखरेखीसाठी AI तंत्रज्ञान (Photo Credit- Ai)
सध्याच्या जड लोखंडी आणि काँक्रीटच्या स्लीपर्सच्या तुलनेत, नवीन कंपोझिट स्लीपर्स वजनाने हलके असतील, त्यांची भार सहन करण्याची क्षमता जास्त असेल आणि ते उत्तम कुशनिंग प्रदान करतील. हे स्लीपर्स बसवण्यासाठी आणि दुरुस्त करण्यासाठी देखील सोपे आहेत. हे स्लीपर्स विशिष्ट जागेच्या गरजेनुसार डिझाइन आणि तैनात केले जाऊ शकतात, ज्यामुळे प्रवाशांना, विशेषतः पूल आणि पॉईंट्स व क्रॉसिंग्जवरून प्रवास करताना अधिक आराम मिळेल.
काँक्रीट आणि लोखंडापेक्षा अधिक टिकाऊ असलेले हे कंपोझिट स्लीपर्स कंपोझिट मटेरियलपासून बनवले जातात, जे प्रति चौरस सेंटीमीटर ७०० किलोग्रॅमपर्यंतचा भार सहन करण्यास सक्षम आहेत. यामुळे रेल्वेच्या देखभाल खर्चातही घट होण्याची अपेक्षा आहे.
ट्रॅकच्या स्थितीचे मूल्यांकन करण्यासाठी, तपासणी वाहनांमध्ये ग्राउंड पेनिट्रेशन रडार (Ground Penetration Radars) बसवले जातील, ज्यामुळे त्यांना एआयच्या (AI) मदतीने ट्रॅकवर देखरेख ठेवता येईल. याव्यतिरिक्त, वेल्डिंगचा दर्जा सुधारण्यासाठी मॅग्नेटिक पार्टिकल टेस्टिंग (Magnetic Particle Testing) तंत्रज्ञानाचा अवलंब केला जाईल, ज्यामुळे अगदी सूक्ष्म दोष शोधणे सोपे होईल.
मंत्रालयाच्या मते, हे निर्णय प्रवासी सुरक्षेसाठी रेल्वेची अटूट वचनबद्धता दर्शवतात आणि सुरक्षित व आरामदायी प्रवास सुनिश्चित करण्याच्या दिशेने उचललेली ठोस पावले आहेत. त्याचबरोबर, किफायतशीर प्रवासाला प्राधान्य देत, भारतीय रेल्वे नॉन-एसी जनरल आणि स्लीपर डब्यांची संख्या वाढवत आहे. रेल्वे प्रवास किफायतशीर राहावा यासाठी प्रवाशांना सरासरी 45 टक्क्यांपर्यंत भाडे सवलत दिली जात आहे. रेल्वे दरवर्षी अंदाजे 60,000 कोटी रुपयांचे प्रवासी अनुदान देते, तसेच मुंबईसारख्या उपनगरीय नेटवर्कसाठी विशेषतः 3,000 कोटी रुपयांचे अतिरिक्त अनुदान दिले जाते.
तिकीट गैरवापर रोखण्यासाठी रेल्वेने घेतला ‘हा’ मोठा निर्णय; आता खऱ्या प्रवाशांना मिळणार दिलासा
