रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
दुसऱ्या जगातून येते का मानवी चेतना? समोर आला धक्कादायक खुलासा (फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
विज्ञान बातम्या : विज्ञानाने प्रचंड प्रगती केली आहे. पण यानंतरही काही गोष्टी अशा आहेत ज्यावर विज्ञानही हरवते. अशीच एक गोष्ट म्हणजे मानवी चेतना म्हणजेच Human Consciousness. आईच्या उदरात असलेल्या बाळामध्ये चैतन्य कोठून येते आणि मृत्यूनंतर ते कोठे जाते याबद्दल अद्याप कोणालाही काहीही माहिती नाही. मात्र सजीवांच्या चेतनेबाबत एका शास्त्रज्ञाने नुकत्याच केलेल्या दाव्यामुळे यावरील चर्चेला उधाण आले आहे. काय आहे हे संपूर्ण प्रकरण जाणून घेऊया.
काय आहे संपूर्ण प्रकरण
मायकेल प्राविका हे अमेरिकेतील नेवाडा विद्यापीठातील भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक आहेत त्यांनी असा दावा केला आहे की, सजीवांमध्ये चैतन्य ही केवळ मेंदूच्या क्रियांमुळे येत नाही, तर विश्वाचे अनेक आयामही म्हणजेच ( dimensions ) त्यासाठी जबाबदार असू शकतात. मायकेल प्राविका असा दावा करतात की जेव्हा एखाद्या व्यक्तीची चेतना त्याच्या शिखरावर असते म्हणजेच जेव्हा तो कला निर्माण करतो किंवा विज्ञानाचा अभ्यास करतो किंवा स्वप्न पाहतो तेव्हा त्याची चेतना भौतिक परिमाण ओलांडते आणि विश्वाच्या इतर भागांमध्ये देखील पोहोचते.
हे देखील वाचा : आईन्स्टाईनने 109 वर्षांपूर्वी केली होती ‘याची’ भविष्यवाणी; युनिव्हर्समध्ये सापडले अद्भुत रहस्य
प्रवीकाचा सिद्धांत काय सांगतो?
मायकेल प्राविकाचा सिद्धांत मुळात हायपरडायमेंशनॅलिटीवर आधारित आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर प्रविकेचे तत्त्व सांगते की आपण अनुभवत असलेल्या चारपेक्षा विश्वाची परिमाणे अधिक आहेत. याचा अर्थ विश्वाला उंची, लांबी, रुंदी आणि काळापेक्षा जास्त परिमाण आहेत. द्विमितीय प्राण्याचा समावेश असलेल्या काल्पनिक परिस्थितीचा वापर करून तो ही संकल्पना स्पष्ट करतो.
हे देखील वाचा : World Pharmacist Day 2024 जागतिक फार्मासिस्ट दिनानिमित्त जाणून घ्या महत्त्व आणि थीम
प्राविकाचा सिद्धांत
प्राविकाचा सिद्धांत सांगतो की ज्याप्रमाणे द्विमितीय प्राणी (Two-dimensional creatures ) त्रिमितीय आकार (three dimensional shape) पाहू शकत नाहीत त्याचप्रमाणे आपण आपल्या सभोवतालची अतिआयामी (Super dimensional ) ओळखण्यात अक्षम असू शकतो. तो असा युक्तिवाद करतो की उच्च जागरुकतेचे क्षण आपल्या चेतना या लपलेल्या परिमाणांशी सुसंगत होऊ देतात आणि माणसातील प्रेरणा शिखरावर पोहोचतात.
याबद्दल इतर शास्त्रज्ञ काय म्हणतात?
मायकेल प्राविकाच्या सिद्धांताने वैज्ञानिक समुदायात मोठ्या वादाला जन्म दिला आहे. फोर्डहॅम युनिव्हर्सिटीतील भौतिकशास्त्राचे सहयोगी प्राध्यापक स्टीफन हॉलर यांच्यासह काही शास्त्रज्ञ या सिद्धांतावर संशयवादी आहेत, ते म्हणतात की प्रवेकाच्या सिद्धांताची सीमा विज्ञान कथांवर आहे. तो यावर भर देतो की आपण गणितीयदृष्ट्या हायपरडायमेंशन्स हाताळू शकतो, परंतु हे त्यांचे अस्तित्व किंवा त्यांच्याशी संवाद साधण्याची आपली क्षमता सिद्ध करत नाही.
