el nino warning 2026 global temperature record high 2027 impact india monsoon
El Nino forecast 2026 2027 India : गेल्या काही वर्षांपासून आपण हवामानात होणारे अनपेक्षित बदल अनुभवत आहोत—कधी कडाक्याची थंडी, तर कधी अंगाची लाहीलाही करणारी उष्णता. पण आता निसर्ग आपल्याला एका अशा धोक्याचा इशारा देत आहे, जो गेल्या सर्व विक्रमांना मोडीत काढू शकतो. पॅसिफिक महासागरात ‘एल निनो’ (El Nino) या हवामान यंत्रणेची निर्मिती होत असून, यामुळे २०२७ मध्ये जागतिक तापमान विक्रमी पातळीवर पोहोचण्याची भीती हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
‘एल निनो’ ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये पॅसिफिक महासागराच्या पृष्ठभागावरील पाण्याचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढते. हे गरम पाणी जेव्हा वाऱ्यांच्या प्रवाहाने अमेरिकेच्या किनाऱ्याकडे सरकते, तेव्हा संपूर्ण जगाच्या हवामान चक्रात मोठी उलथापालथ होते. द गार्डियन आणि NOAA (नॅशनल ओशनिक अँड ॲटमॉस्फेरिक ॲडमिनिस्ट्रेशन) च्या ताज्या अहवालानुसार, सध्या सुरू असलेला ‘ला निना’ (जो थंड प्रभाव देतो) प्रभाव कमी होत आहे. जून २०२६ पर्यंत समुद्र ‘तटस्थ’ (Neutral) स्थितीत येईल आणि त्यानंतर वर्षाच्या उत्तरार्धात एल निनो सक्रिय होईल. याचा सर्वात मोठा तडाखा २०२७ मध्ये बसेल, कारण एल निनोचा पूर्ण प्रभाव पडायला काही महिने लागतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Greater Israel : बायबलच्या वचनावरून मध्य पूर्वेत पुन्हा वादंग; माइक हकाबी यांच्या ‘त्या’ मुलाखतीने पेटला नवा वणवा
तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या तीन वर्षांत पृथ्वीने उष्णतेचे अनेक विक्रम मोडले आहेत. मात्र, जर एल निनो मध्यम किंवा तीव्र स्वरूपाचा असेल, तर २०२७ मध्ये जागतिक तापमान वाढीचा आकडा १.५°C ते १.७°C च्या उंबरठ्यावर पोहोचू शकतो. हे चिंताजनक आहे कारण इतक्या मोठ्या प्रमाणात उष्णता वाढल्यास हिमनद्या वेगाने वितळतील आणि जगभरातील समुद्राच्या पातळीत वाढ होईल.
Here are the daily color stripes for the global sea-surface temperature anomaly, up-to-date through Jan. 19, 2026. You can see the easily spot the cooling trend in 2025, but with a coming El Nino, the future is maroon. pic.twitter.com/XDvLRbY0iG — Prof. Eliot Jacobson (@EliotJacobson) January 22, 2026
credit – social media and Twitter
भारतासाठी ही बातमी विशेषतः चिंतेची आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, जेव्हा जेव्हा पॅसिफिकमध्ये एल निनो सक्रिय होतो, तेव्हा भारताचा दक्षिण-पश्चिम मान्सून (Monsoon) कमकुवत होतो. कमी पावसामुळे शेतीवर संकट येऊ शकते, पाणीटंचाई निर्माण होऊ शकते आणि अन्नधान्याच्या किमती वाढू शकतात. भारतीय हवामान विभाग (IMD) आणि स्कायमेट (Skymet) या परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Thinking Day 2026 : ChatGPT बनलंय भारतीयांचा नवीन डॉक्टर! ओव्हरथिंकिंगसाठी 33% लोक घेतात AI ची मदत, पण ‘हे’ किती धोकादायक?
हवामान शास्त्रज्ञ अँड्र्यू वॉटकिन्स आणि ऑस्ट्रेलियाच्या हवामान विभागाच्या मते, सध्या एल निनो तयार होण्याची शक्यता ५०-५० टक्के आहे. जरी हे प्रमाण अर्धे असले, तरी ग्लोबल वॉर्मिंगमुळे वातावरणात आधीच इतकी उष्णता साठली आहे की, अगदी सौम्य एल निनो देखील मोठा विध्वंस घडवून आणू शकतो.
Ans: जेव्हा मध्य आणि पूर्व पॅसिफिक महासागरातील समुद्राच्या पृष्ठभागावरील पाण्याचे तापमान सरासरीपेक्षा वाढते, तेव्हा त्या स्थितीला 'एल निनो' म्हणतात. याचा परिणाम जगातील पर्जन्यमानावर होतो.
Ans: २०२६ च्या अखेरीस तयार होणारा एल निनो २०२७ च्या सुरुवातीला आपल्या शिखरावर असेल, ज्यामुळे जागतिक सरासरी तापमानात मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे.
Ans: एल निनोमुळे भारतात मान्सूनचा पाऊस कमी पडतो, ज्यामुळे कृषी उत्पादनावर परिणाम होऊन दुष्काळी परिस्थिती ओढवू शकते.
.png "Videos"){kind=small}
