Hamas ready to lay down arms and hand over power in Gaza held 90-minute talks with Kushner in Egypt
मध्य पूर्वेतील दीर्घकाळ चाललेल्या संघर्षाला पूर्णविराम देण्यासाठी आणि गाझामध्ये (Gaza) कायमस्वरूपी शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची राजनैतिक घडामोड समोर आली आहे. पॅलेस्टिनी सशस्त्र संघटना हमासने गाझामधील आपली सत्ता सोडण्याची आणि आपली सर्व शस्त्रे व लष्करी पायाभूत सुविधा नष्ट करण्याची तयारी दर्शवली आहे. इजिप्तच्या एल-अलामीन शहरात अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे मुख्य सल्लागार आणि जागतिक शांतता मंडळाचे (Board of Peace) प्रतिनिधी जेरेड कुशनर आणि हमासचे राजकीय प्रमुख खलील अल-हय्या यांच्यात तब्बल ९० मिनिटे बंददाराआड चर्चा झाली. या बैठकीदरम्यान ट्रम्प प्रशासनाच्या २०-कलमी शांतता योजनेच्या दुसऱ्या टप्प्यावर सविस्तर मंथन करण्यात आले.
या उच्चस्तरीय बैठकीची माहिती असलेल्या वरिष्ठ राजनैतिक सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ९० मिनिटांच्या या बैठकीत कुशनर यांनी हमासच्या नेत्यांना स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, आता केवळ तोंडी आश्वासने किंवा निवेदने पुरेशी ठरणार नाहीत. गाझामधून इस्रायली सैन्य मागे घ्यायचे असेल आणि आंतरराष्ट्रीय मदत सुरू करायची असेल, तर हमासला प्रत्यक्षात शस्त्रे आत्मसमर्पण करून ठोस पावले उचलावी लागतील. अमेरिकेच्या प्रतिनिधींनी हेदेखील स्पष्ट केले की, शस्त्रे सोपवण्याच्या मुद्द्यावर कोणतीही तडजोड किंवा वाटाघाटी केली जाणार नाही. हमासने प्रत्यक्ष कृती करून दाखवल्यास अमेरिका इस्रायलवरही लष्करी माघारीसाठी आणि प्रतिशोधात्मक कारवाया थांबवण्यासाठी आवश्यक दबाव आणेल, असे आश्वासन कुशनर यांनी दिले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Ukraine Russia War: मॉस्को हादरले! युक्रेनचा रशियावर 822 ड्रोन्सने महाहल्ला; क्षेपणास्त्र कारखाना जळून खाक, पहा VIDEO
बैठकीदरम्यान हमासच्या प्रतिनिधींनी गाझामधून पूर्णपणे बाहेर पडण्याची आणि कारभार सोडण्याची तयारी दर्शवली आहे. हमासच्या नेत्यांनी कुशनर यांना सांगितले की, ते गाझाचा सर्व प्रशासकीय आणि नागरी कारभार एका नव्याने स्थापन होणाऱ्या पॅलेस्टिनी तंत्रज्ञ (Technocratic) सरकारकडे म्हणजेच ‘नॅशनल कमिटी फॉर द ॲडमिनिस्ट्रेशन ऑफ गाझा’ कडे सोपवण्यास पूर्णपणे सहमती दर्शवत आहेत. एकदा या स्वतंत्र आणि बिगर-राजकीय सरकारने काम करण्यास सुरुवात केली की, हमास गाझाच्या कोणत्याही नागरी, प्रशासकीय किंवा राजकीय कारभारात अजिबात हस्तक्षेप करणार नाही. अमेरिकेची आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाची हीच मुख्य अट होती की, भविष्यातील गाझामध्ये हमासची कोणतीही भूमिका नसेल.
तथापि, हमास खरोखरच आपली सर्व शस्त्रे सोपवेल की नाही याबद्दल इस्रायलला अद्याप तीव्र शंका आहे. इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी यापूर्वीच स्पष्ट केले आहे की, हमासचे संपूर्ण नि:शस्त्रीकरण झाल्याशिवाय इस्रायली सैन्य गाझामधून एक पाऊलही मागे हटणार नाही. त्यामुळे अमेरिकेची रणनीती अशी आहे की, हमासने प्रथम शस्त्रे जमा करण्याची सुरुवात करावी, जेणेकरून इस्रायलच्या मनात विश्वास निर्माण होईल. ॲक्सिऑसच्या (Axios) अहवालानुसार, हमासने प्रामाणिकपणे पावले उचलल्यास अमेरिका इस्रायलला शांतता योजनेतील अटी पाळण्यास भाग पाडेल.
ट्रम्प प्रशासन आणि आंतरराष्ट्रीय शांतता मंडळ (Board of Peace) यांना ट्रम्प यांच्या शांतता योजनेचा दुसरा टप्पा लवकरात लवकर अंमलात आणायचा आहे. जर हमासने आपली शस्त्रे आणि लष्करी पायाभूत सुविधा हटवण्यास सुरुवात केली, तर या योजनेनुसार इस्रायललाही तीन प्रमुख पावले उचलावी लागतील: १. गाझामध्ये सुरक्षेसाठी आंतरराष्ट्रीय स्थिरीकरण दल (International Stabilization Force) तैनात करण्यास परवानगी देणे. २. राफा आणि दक्षिण गाझा भागात मोठ्या प्रमाणावर पुनर्बांधणीची कामे सुरू करणे. ३. गाझामधून इस्रायली सैन्याची टप्प्याटप्प्याने आणि जलद गतीने माघारी घेण्याबाबत वाटाघाटी पूर्ण करणे.
बैठकीत हमासच्या नेत्यांनी गाझामध्ये इस्रायलकडून सुरू असलेल्या हवाई हल्ल्यांवर आणि लष्करी कारवायांवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली. यावर उत्तर देताना कुशनर यांनी हमासच्या नेत्यांना आठवण करून दिली की, नि:शस्त्रीकरणाच्या अटी मान्य करण्यासाठी स्वतः हमासलाच तब्बल चार महिन्यांचा वेळ लागला आहे, ज्यामुळे ही प्रक्रिया लांबणीवर पडली.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Makkah Defense Pact : मक्का संयुक्त संरक्षण करारावर डोनाल्ड ट्रम्प यांची पहिली प्रतिक्रिया; म्हणाले, ‘हे एक धाडसी पाऊल’
इजिप्तमधील या ९० मिनिटांच्या ऐतिहासिक बैठकीत दोन्ही बाजूंकडून अत्यंत महत्त्वाचे अधिकारी उपस्थित होते. अमेरिकन शिष्टमंडळात जेरेड कुशनर यांच्यासोबत शांतता मंडळाचे वरिष्ठ प्रतिनिधी निकोले म्लाडेनोव्ह, ब्रिटनचे माजी पंतप्रधान टोनी ब्लेअर आणि वरिष्ठ सल्लागार आर्य लाइटस्टोन व लिरान टँकमन सहभागी झाले होते. हमासतर्फे त्यांचे राजकीय प्रमुख खलील अल-हय्या यांनी प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व केले. याशिवाय मध्यस्थ देशांचे प्रमुख प्रतिनिधी म्हणून इजिप्तचे गुप्तचर प्रमुख हसन रशाद, कतारचे मुत्सद्दी अली अल-थवादी आणि तुर्कीचे वरिष्ठ अधिकारी प्रत्यक्ष उपस्थित होते.
गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये गाझामध्ये युद्धविराम करार झाल्यानंतर जेरेड कुशनर यांची हमासच्या शीर्ष नेतृत्वाशी झालेली ही पहिलीच थेट बैठक होती. या बैठकीनंतर हमासने अधिकृत निवेदन जारी करून ट्रम्प यांच्या शांतता आराखड्याच्या दुसऱ्या टप्प्याला सहमती दर्शवली, ज्यामध्ये कायमस्वरूपी युद्धविराम, इस्रायली सैन्याची पूर्ण माघार आणि मानवी मदतीचा पुरवठा यांचा समावेश आहे. मात्र, हमासच्या सार्वजनिक निवेदनात ‘शस्त्रे आत्मसमर्पण’ या शब्दाचा थेट उल्लेख करणे टाळण्यात आले होते, ज्यामुळे इस्रायल अजूनही सावध भूमिका घेत आहे. इजिप्तचे अध्यक्ष अब्देल फताह अल-सिसी यांनीही कुशनर यांच्याशी स्वतंत्र चर्चा करून गाझामधील स्थिरता ही संपूर्ण मध्य पूर्वेच्या शांततेसाठी अत्यंत आवश्यक असल्याचे प्रतिपादन केले.
.png "Videos"){kind=small}
