बुधवार, 28 ऑक्टोबर 2026
Claude AI: एआय बनला शस्त्रांचा इंजिनिअर? हुथी बंडखोरांनी क्षेपणास्त्रे बनवण्यासाठी केला चक्क 'असा' वापर; Anthropic चा मोठा खुलासा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) तंत्रज्ञानाचा विकास जगभरात वेगाने होत असताना, त्याच्या गैरवापराची एक अत्यंत गंभीर आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेला आव्हान देणारी बातमी समोर आली आहे. अमेरिकन AI संशोधन आणि तंत्रज्ञान कंपनी ‘अँथ्रोपिक’ (Anthropic) हिने प्रसिद्ध केलेल्या एका नव्या अहवालात एक मोठा खुलासा झाला आहे. येमेनमध्ये कार्यरत असलेल्या हौथी बंडखोरांच्या एका शस्त्रास्त्र अभियांत्रिकी सेलने घातक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि मार्गदर्शित (guided) रॉकेट्ससाठी सॉफ्टवेअर तयार करण्याकरिता ‘क्लॉड AI’ (Claude AI) या प्रगत मॉडेलचा वापर करण्याचा प्रयत्न केला.
अँथ्रोपिकने नुकताच आपला १५४ पानांचा एक विस्तृत अहवाल सादर केला आहे, ज्याचे शीर्षक ‘डिटेक्टिंग अँड काउंटरिंग मिसयूज ऑफ AI: सप्टेंबर २०२६’ (Detecting and Countering Misuse of AI: September 2026) असे आहे. या अहवालात AI च्या सुरक्षेला बगल देऊन त्याचा शस्त्रास्त्र निर्मितीसाठी कसा गैरवापर केला जात आहे, याचे धक्कादायक वास्तव समोर मांडण्यात आले आहे.
अँथ्रोपिकच्या अहवालानुसार, येमेनमधील या शस्त्रास्त्र सेलने कंपनीच्या ‘क्लॉड कोड’ (Claude Code) या प्रगत एआय मॉडेलला एका आभासी सॉफ्टवेअर इंजिनिअरप्रमाणे वापरण्याचा प्रयत्न केला. हा गट तीन प्रमुख लष्करी क्षेपणास्त्र कार्यक्रमांवर काम करत होता. यामध्ये एका मार्गदर्शित रॉकेटचा, २,००० किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतरापर्यंत मारा करू शकणाऱ्या बहु-स्तरीय (multi-stage) बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राचा आणि ‘R2000’ नावाच्या प्रगत क्षेपणास्त्र प्रणालीचा समावेश होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Ramon Crater: दिलासादायक! इराणकडून भेट मिळालेल्या 11 गाढवांनी इस्रायलच्या वाळवंटात फुलवले मरुद्यान; जगासाठी ठरले आश्चर्य
विशेष म्हणजे, ‘R2000’ कार्यक्रमांतर्गत हे बंडखोर ‘हायपरसॉनिक ग्लाइड व्हेईकल’ (Hypersonic Glide Vehicle) ची एक विशेष आवृत्ती विकसित करत होते. या शस्त्रांना उड्डाणादरम्यान अचूक दिशा, नियंत्रण आणि स्थिरता देण्यासाठी आवश्यक असणारे ‘गायडन्स, नॅव्हिगेशन अँड कंट्रोल’ (GNC) सॉफ्टवेअर लिहिण्यासाठी त्यांनी क्लॉड AI कडून तांत्रिक माहिती आणि कोड्स मिळवण्याचा प्रयत्न केला.
एआय मॉडेल्समध्ये लष्करी किंवा घातक शस्त्रास्त्रांविषयी माहिती न देण्यासाठी कडक सुरक्षा फिल्टर्स (Safety Filters) बसवलेले असतात. मात्र, हौथी अभियांत्रिकी गटाने हे फिल्टर्स चुकवण्यासाठी अतिशय चलाखीने काम केले. त्यांनी वेगवेगळ्या सत्रांमध्ये (sessions) माहिती विभागून विचारली. एका सत्रात केवळ सामान्य कोडिंग, दुसऱ्या सत्रात तांत्रिक संशोधन आणि तिसऱ्या सत्रात मिळालेला कोड तपासणे (testing) अशा पायऱ्यांचा वापर करून त्यांनी एआयच्या सुरक्षा व्यवस्थेला चकवा देण्याचा प्रयत्न केला.
या गटाने व्यावसायिकरीत्या बाजारात मिळणाऱ्या फोन-क्लास फ्लाईट कॉम्प्युटरला ओपन-सोर्स ऑटोपायलट प्रणालीशी जोडण्यासाठी एआयच्या कोडिंग मदतीचा वापर केला. अहवालात दिलेल्या माहितीनुसार, या विकसित केलेल्या सॉफ्टवेअरच्या आधारे एका मार्गदर्शित रॉकेटची प्रत्यक्ष चाचणीही घेण्यात आली होती, परंतु ती चाचणी अयशस्वी ठरली. चाचणी अपयशी ठरल्यानंतर, अपयशाची तांत्रिक कारणे शोधण्यासाठी आणि त्रुटी सुधारण्यासाठी या गटाने पुन्हा AI चा सहारा घेतला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : BRICS Summit 2026: तथाकथित G7 ची पिछेहाट! दिल्लीत पुतिन यांनी पाश्चात्त्य देशांना दाखवला आरसा; जागतिक GDPत ब्रिक्सचे वर्चस्व सिद्ध
अँथ्रोपिकच्या या १५४ पानांच्या अहवालात केवळ येमेनचाच नव्हे, तर रशिया आणि चीनशी संबंधित असलेल्या इतर पाच विविध शस्त्रास्त्र प्रकल्पांचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. यामध्ये टॉर्पेडो-विरोधी (anti-torpedo) प्रणाली, स्वायत्त ड्रोनचे थवे (drone swarms), इलेक्ट्रॉनिक युद्ध तंत्रज्ञान (electronic warfare) आणि हवाई संरक्षण यंत्रणा विस्कळीत करणारे सॉफ्टवेअर विकसित करण्याचे प्रयत्न उघड झाले आहेत.
याशिवाय, बर्ड फ्लू आणि चिकुनगुनियासारख्या धोकादायक विषाणूंशी संबंधित जैविक संशोधनासाठी (Biological Threats) एआयचा वापर करण्याचे काही संशयास्पद प्रयत्नही या तपासात समोर आले आहेत. अँथ्रोपिकने ही संशयास्पद हालचाल ओळखताच संबंधित सर्व खाती तातडीने निलंबित केली आणि ही सर्व संवेदनशील माहिती आंतरराष्ट्रीय गुप्तचर व सुरक्षा संस्थांसोबत सामायिक केली आहे. या घटनेमुळे भविष्यात एआय तंत्रज्ञानावरील जागतिक नियंत्रणाची गरज अधोरेखित झाली आहे.
