रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
अमेरिकेच्या टॅरिफचे विनाशकारी परिणाम; चार महिन्यांत निर्यातीत ३७% घट, 'या' क्षेत्रांत सर्वाधिक घसरण
भारताच्या निर्यातीत घट: अमेरिका आणि भारत यांच्यातील व्यापार करारावर वाटाघाटी सुरू आहेत. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यातील चांगले संबंध असूनही, अमेरिकेने भारतीय उत्पादनांवर ५०% आयात शुल्क लादले आहे. याचा थेट परिणाम भारताच्या निर्यातीवर झाला आहे. नवीन आकडेवारीनुसार, अमेरिकेच्या बाजारपेठेवरील भारताची पकड आता कमकुवत होऊ लागली आहे.
मे ते सप्टेंबर २०२५ दरम्यान भारताची अमेरिकेतील निर्यात ३७.५% नी घटली. या कालावधीत, एकूण निर्यात मूल्य ८.८ अब्ज डॉलर्सवरून ५.५ अब्ज डॉलर्सवर घसरले, जे अलिकडच्या काळात सर्वात तीव्र घसरणीपैकी एक आहे.
यंदाच्या आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीला, अमेरिकेने भारतावर १०% आयात शुल्क लादले होते. त्यात ऑगस्टपर्यंत ५०% पर्यंत वाढ करण्यात आली. सुरुवातीला २५% कर लादण्यात आला आणि नंतर रशियाकडून सतत तेल खरेदी सुरू राहिल्यामुळे त्यात अतिरिक्त २५% कर जोडण्यात आला. २ एप्रिल रोजी अंमलबजावणी झाल्यानंतर लगेचच या करांचा परिणाम सुरू झाला.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी लादलेल्या आयात शुल्कामुळे कापड, रत्ने आणि दागिने, रसायने, कृषी उत्पादने आणि यंत्रसामग्री यासारख्या कामगार-केंद्रित क्षेत्रांमध्ये सर्वात जास्त परिणाम दिसू लागले आहेत. या उद्योग क्षेत्रांचे निर्यात उत्पन्न $४.८ अब्ज वरून $३.२ अब्ज पर्यंत खाली घसरले आहे. म्हणजेच. ३३टक्क्यांची घट झाली आहे. ज्या उत्पादनांवर पूर्वी कोणतेही शुल्क आकारले जात नव्हते, त्यांचीही परिस्थिती आता आणखी खालावली आहे. या उत्पादनांची निर्यात $३.४ अब्ज वरून $१.८ अब्ज पर्यंत घसरली, म्हणजे ४७% घट. स्मार्टफोन आणि औषध निर्यातीला सर्वाधिक फटका बसला.
गेल्या वर्षी स्मार्टफोन निर्यातीत लक्षणीय वाढ अनुभवल्यानंतर या वर्षी मात्र स्मार्टफोन निर्यातीत ५८% घट झाल्याची नोंद आहे. तर जूनमधील निर्यात $२ अब्ज होती. त्यात सप्टेंबरमध्ये $८८४.६ दशलक्षापर्यंत घट झाली. औषध क्षेत्रातही १५.७% घट झाली. औद्योगिक धातू आणि ऑटो पार्ट्समध्ये घट तुलनेने सौम्य असली तरी, त्याचा परिणाम अजूनही स्पष्ट होता. या क्षेत्रांमध्ये १६.७% घट नोंदवली गेली. अॅल्युमिनियममध्ये ३७%, तांबे २५%, ऑटो पार्ट्समध्ये १२% आणि लोखंड आणि स्टीलमध्ये ८% घट झाली.
निर्यातीतील घसरणीचा अनेक प्रमुख उद्योगांवर गंभीर परिणाम झाला आहे. विशेषतः कापड, रत्ने आणि दागिने, रसायने, कृषी उत्पादने आणि यंत्रसामग्री यांसारख्या कामगार-केंद्रित क्षेत्रांना सर्वाधिक फटका बसल्याचे समोर आले आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार, या क्षेत्रांच्या निर्यात उत्पन्नात तब्बल ३३ टक्क्यांनी घट झाली आहे. निर्यात उत्पन्न ४.८ अब्ज डॉलर्सवरून ३.२ अब्ज डॉलर्सपर्यंत खाली आले आहे.
Pakistan Faces Acute Water : भारताचा मोठा निर्णय…!
याशिवाय, पूर्वी टॅरिफ-फ्री (शुल्कमुक्त) असलेल्या उत्पादनांची परिस्थिती अधिकच खालावली आहे. या उत्पादनांची निर्यात ३.४ अब्ज डॉलर्सवरून १.८ अब्ज डॉलर्सपर्यंत घसरली, म्हणजेच ४७ टक्क्यांची घट झाली आहे. या घसरणीचा सर्वाधिक परिणाम स्मार्टफोन आणि औषध निर्यात क्षेत्रावर झाला असून, या उद्योगांच्या कामगिरीवर गंभीर परिणाम झाल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. भारताच्या निर्यात क्षेत्राला मोठा धक्का बसला असून, अनेक प्रमुख उद्योगांमध्ये १६.७ टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली आहे. यामध्ये अॅल्युमिनियममध्ये ३७%, तांबे २५%, ऑटो पार्ट्समध्ये १२% आणि लोखंड-स्टील क्षेत्रात ८% घट झाली आहे.
सर्वाधिक चिंताजनक घसरण रत्ने आणि दागिन्यांच्या निर्यातीत झाली आहे. या क्षेत्रातील निर्यात ५००.२ दशलक्ष डॉलर्सवरून २०२.८ दशलक्ष डॉलर्सपर्यंत खाली आली असून, ५९.५ टक्क्यांची घसरण नोंदली गेली आहे. या घसरणीमुळे सुरत आणि मुंबईतील अनेक युनिट्सना आर्थिक फटका बसत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, थायलंड आणि व्हिएतनामने अमेरिकन बाजारपेठेत भारताची जागा घेण्यास सुरुवात केली आहे. या देशांना कमी करसवलती मिळाल्याने त्यांच्या उत्पादनांची स्पर्धात्मकता वाढली आहे. याशिवाय, सौर पॅनेल निर्यातीतही तब्बल ६०.८ टक्क्यांची घट झाली असून, एकूणच भारतीय निर्यातीच्या स्पर्धात्मकतेवर संकट उभे राहिले आहे.
