गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
Pic credit : social media
वॉशिंग्टन डीसी : नासाच्या रॉकेट टीमने पृथ्वीवर लपलेले विद्युत क्षेत्र शोधून काढले आहे. जो ध्रुवीय वारा चालवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. हे चार्ज केलेले कण सुपरसॉनिक वेगाने अवकाशात सोडण्यास सक्षम आहे. हे शोधण्यासाठी अमेरिकन अंतराळ संस्थेला अनेक दशके तपास करावा लागला. नासाच्या शास्त्रज्ञांनी 60 वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर विद्युत क्षेत्राच्या अस्तित्वाची कल्पना केली होती. एका वृत्तवाहिनीच्या रिपोर्टनुसार, पृथ्वीभोवती एक विद्युत क्षेत्र एक प्रकारचा ध्रुवीय वारा निर्माण करत असल्याचे दिसून आले आहे. जे कणांना सुपरसॉनिक वेगाने अंतराळात घेऊन जाते. अशा स्थितीत शास्त्रज्ञ त्याला ‘अँबिपोलर इलेक्ट्रिक फील्ड’ म्हणतात.
जाणून घ्या नासाच्या शोधात काय समोर आले?
नेचर या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका लेखात असे सांगण्यात आले आहे की, नासाच्या आंतरराष्ट्रीय शास्त्रज्ञांच्या टीमने सबर्बिटल रॉकेटद्वारे गोळा केलेल्या डेटाद्वारे हे एम्बिपोलर इलेक्ट्रिक फील्ड शोधले आहे. पृथ्वीवरील विद्युत क्षेत्राची कल्पना 60 वर्षांपूर्वी करण्यात आली होती. नासाच्या एन्ड्युरन्स मिशनमुळे याचा शोध लागला आहे. रॉकेटमधून मिळालेल्या डेटाच्या आधारे, शास्त्रज्ञांनी एम्बीपोलर इलेक्ट्रिक फील्डची ताकद मोजली आहे. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की यामुळे वरच्या वातावरणातील थराचा आयनोस्फिअरवर कसा परिणाम होतो हे दिसून आले आहे.
Pic credit : social media
वातावरण अवकाशात उचलणे ग्लिन कॉलिन्सन
“काहीतरी हे कण वातावरणातून बाहेर काढत असावे,” मॅनासासमधील गोडार्ड स्पेस फ्लाइट सेंटरचे शास्त्रज्ञ यांचे म्हणणे आहे. “शास्त्रज्ञांना शंका आहे की अद्याप न सापडलेले विद्युत क्षेत्र काम करत आहे. वातावरण अवकाशात उचलत आहे.” शास्त्रज्ञ ग्लिन कॉलिन्सन यांनी म्हटले आहे.
हे देखील वाचा : ‘या’ माशाच्या तोंडात आहेत माणसांसारखे दात; पृथ्वीवर फक्त एकाच ठिकाणी आढळतो
पृथ्वी हा अंतराळातील मातीचा छोटा तुकडा नाही
शास्त्रज्ञ ग्लिन कॉलिन्सन म्हणतात, “वातावरण असलेल्या कोणत्याही ग्रहामध्ये एम्बिपोलर फील्ड असणे आवश्यक आहे. आता आपण त्याचे मोजमाप केले आहे, कालांतराने त्याचा आपल्या ग्रहावर तसेच इतर ग्रहांवर कसा परिणाम झाला आहे हे आपण शिकू शकतो.” फक्त एक छोटासा तुकडा अवकाशात निस्तेजपणे बसलेला असतो. हे सर्व प्रकारच्या क्षेत्रांनी वेढलेले असते, विशेषत: हा ग्रह किती पसरलेला आहे हे आपल्याला माहीत नाही गुरुत्वाकर्षणाशिवाय वातावरणाला पृष्ठभागावर घट्ट ठेवण्यास मदत होते.
