Teesta River Dispute : भारताला मोठा झटका! बांगलादेशने तीस्ता प्रकल्पासाठी चीनकडे मागितली मदत; ‘चिकन नेक’वर मोठं संकट?

Teesta River Dispute : तीस्ता नदी वादात चीनच्या एन्ट्रीमुळे भारताची चिंता वाढली आहे. बांगलादेशने या प्रकल्पासाठी चीनकडे १ अब्ज डॉलरची मदत मागितली आहे. यामुळे सिलगुडी कॉरिडोरला धोका निर्माण झाला आहे.

• भारताला मोठा झटका
• बांगलादेशने तीस्ता प्रकल्पासाठी चीनकडे मागितली मदत
• ‘चिकन नेक’वर मोठं संकट?

Teesta River Dispute News Marathi : ढाका : एक खळबळजनक वृत्तसमोर आले आहे. भारत आणि बांगलादेश (Bangladesh)च्या तीस्ता वादात चीनची एन्ट्री झाली आहे. यामुळे भारताच्या चिंतेते भर झाली असून सिलगुडी कॉरिडोरजवळ धोका निर्माण झाली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, प्रकल्पाच्या बांधकामासाठी बांगलादेशने चीनकडे तब्बल १ अब्ज डॉलर म्हणजेच सुमारे ८,३०० कोटींची मदत मागितली आहे.

Bangladesh Threat : ‘तर हिंदूना सोडणार नाही’ ; West Bengal मध्ये सत्ताबदलानंतर बांगलादेशी कट्टरपंथी आक्रमक; भारतविरोधी गरळ ओकली

काय आहे तीस्ता वाद?

तीस्ता प्रकल्प भारत आणि बांगलादेशचा पाणी वाटप प्रकल्प आहे.

• सिक्कीमधील हिमालायत उगम पावणारी तीस्ता नदी ही पश्चिम बांगलमधून वाहत जाते आणि पुढे बांगलादेशला जाऊन मिळते.
• ही नदी उत्तर बंगाल(भारत) आणि उत्तर बांगलादेशातील लाखो लोकांच्या शेती, सिंचन आणि पिण्याच्या पाण्याचा मुख्य स्त्रोत आहे.
• या नदीच्या पाणीवाटपावरुन अनेक १९४७ पासून भारत आणि बांगलादेशमध्ये वाद सुरु आहे.
• बांगलादेशने उन्हाळ्यात भारताने नदीत पुरेसे पाणी सोडावे अशी मागणी केली आहे. जेणेकरुन कोरड्या हंगामात येणाऱ्या पिकांचे नुकसान होणार नाही.
• २०११ मध्ये हा करार अंतिम टप्प्यात होता, मात्र पश्चिम बंगलाच्या विरोधामुळे आणि स्थानिक शेतकऱ्यांच्या पाण्याच्या गरजेमुळे हा करार होऊ शकला नाही. ज्यामुळे दोन्ही देशात तणाव निर्माण झाला.

तीस्ता प्रकल्पासाठी चीनकडे मदतीची भिक

दरम्यान हा करार रखडल्यामुळे बांगलादेशने स्वत:च्या हद्दीत तीस्ता नदी मेगा प्रकल्प आखला. याअंतर्गत पावसाळ्यात नदीला येणाऱ्याला भीषण पुरावर नियंत्रण मिळवणे. तसेच या पाण्याची साठणूक करुन उन्हाळ्यात शेतीसाठी पाणी उपब्ध करुन देण्यासाठी मोठे जलाशय बांधण्यात येणार आहे.

या प्रकल्पासाठी बांगलादेशने चीन(China)कडे १ अब्ज डॉलरची मदत मागितली आहे. चीनने देखील आर्थिक निधी आणि तांत्रिक मदत देण्याची तयारी दर्शवली आहे. मात्र, भारताने याला तीव्र विरोध केला आहे.

काय आहे भारताच्या विरोधाचे कारण?

तीस्ता नदीचा संपूर्ण प्रकल्प भारताच्या अत्यंत संवेदनशील सिलगुडी कॉरिडोर ज्याला चिकन नेक या नावानेही ओळखले जाते याजवळ आहे. हे क्षेत्र भारताच्या सीमांना ईशान्येकडील आठ राज्यांशी जोडते. यामध्ये सिक्किम, आसाम, मेघालय, अरुणाचल प्रदेश, नागालँड, मणिपूर, मिझोरम आणि त्रिपुरा या देशांचा समावेश आहे. या मार्गावरुन भारत या देशांशी थेट व्यापार करु शकतो.

तर वायव्येला नेपाळ आणि ईशान्येला भूतानचे खोरे आहे. या अरुंद मार्गावरुन रस्ते, महत्वाचे रेल्वे मार्ग, पेट्रोलियम पाइपलाइन, उच्च व्होल्टेज पॉवर ट्रान्समिशन ग्रिड, फायबर ऑप्टिक केबल्स आहेत. परिणामी चीनचा या भागात वाढता हस्तक्षेप राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी मोठा धोका ठरु शकतो, असे संरक्षण तज्ज्ञांनी म्हटले आहे. यामुळे भारत तीस्ता वादात चीनच्या सहभागाला विरोध करतो.

बांगलादेशची रणनीती की हतबलता?

सध्या बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान(Tarique Rahman) यांनी चीनकडे या प्रल्पासाठी अधिकृत प्रस्ताव पाठवला आहे. तसेच चीनच्या पॉवर कन्स्ट्रक्शन कॉर्पोरेशनने याचा अंतिम आराखडा आखण्यास सुरुवात केली आहे. बांगलादेशने हा निर्णय उत्तरेकडील भागात शेती आणि अन्नसुरक्षेचा प्रश्न गंभीर होत असल्याने घेतला आहे. भारतासोबत कोणताही अंतिम पाणीवाटप करार न झाल्याने या प्रक्लपाच्या बांधकामाला होणाऱ्या विलंबामुळे हतबल होऊ चीनकडे मदत मागितली जात असल्याचे बांगलादेशने म्हटले आहे.

हा वाढता तणाव पाहता आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांनी दोन्ही देशांना थेट संवादा साधून लवकरात लवकर वाद सोडवण्याचा सल्ला दिला आहे. भारत आणि बांगलादेशने राजनैतिक चर्चा थांबवू नये, असे तज्ज्ञांनी म्हटले आहे. तसेच मध्यस्थ म्हणून काम करण्यास जपानने तयारी दाखवली आहे.

Sheikh Hasina च्या प्रत्यार्पणावर मोठी अपडेट समोर; जाणून घ्या भारताची काय आहे भूमिका?