शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
US Election Funding: अमेरिकन राजकारणात क्रिप्टो आणि AI कंपन्यांचा धुमाकूळ; निवडणुकीतील देणगीचे सर्व रेकॉर्ड तोडले ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
अमेरिकेतील (America) निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय देणग्या आणि मोहिमांवरील खर्चाचे सर्व जुने रेकॉर्ड मोडीत निघाले आहेत. यावेळच्या निवडणुकीच्या शर्यतीत एक मोठा राजकीय व आर्थिक बदल पाहायला मिळत आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून अमेरिकन राजकारणावर प्रभाव पाडणाऱ्या वॉल स्ट्रीट, तेल उद्योग आणि औषधनिर्माण (फार्मा) क्षेत्रातील कंपन्यांना मागे टाकत, नवीन तंत्रज्ञान-आधारित कंपन्यांनी आघाडी घेतली आहे. यामध्ये प्रामुख्याने क्रिप्टोकरेंसी, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि ऑनलाइन स्पोर्ट्स बेटिंग क्षेत्रातील कंपन्यांचा समावेश आहे. या नव्या देणगीदारांनी राजकीय पटलावर स्वतःचे स्थान मजबूत करण्यासाठी आणि धोरणांवर प्रभाव टाकण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर पैशांची गुंतवणूक सुरू केली आहे.
संशोधन अहवालानुसार, कंपन्यांकडून राजकीय मोहिमांवर होणाऱ्या खर्चात प्रचंड वाढ झाली आहे. मागील निवडणूक चक्रातील खर्चाचे सर्व आकडे मागे टाकत नव्या देणगीदारांनी मोठ्या प्रमाणावर निधी उपलब्ध करून दिला आहे. ‘पब्लिक सिटिझन’च्या आकडेवारीचा संदर्भ घेतला तर, क्रिप्टो, टेक आणि ऑनलाइन गेमिंग क्षेत्रातील उद्योगांनी निवडणुकीतील राजकीय सहभागासाठी कोट्यवधी डॉलर्सची गुंतवणूक केली आहे. या कंपन्या प्रामुख्याने अशा उमेदवारांना आणि धोरणांना पाठिंबा देत आहेत, ज्यांच्यामुळे त्यांच्या संबंधित क्षेत्रांवर कमीत कमी कडक नियम किंवा कायदे लादले जातील आणि उद्योगांना अधिक व्यावसायिक स्वातंत्र्य मिळेल.
अमेरिकन राजकारणातील या निधीचा मोठा हिस्सा थेट उमेदवारांना न जाता ‘सुपर पीएसी’ (Super PACs) आणि विविध राजकीय संघटनांमार्फत दिला जात आहे. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गज आणि अब्जाधीश उद्योजक यामध्ये उघडपणे आणि मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक योगदान देत आहेत. इलॉन मस्कसारख्या उद्योगपतींनी तसेच गुगलचे सह-संस्थापक सर्गे ब्रिन यांनी संपत्ती कर आणि उद्योगांशी संबंधित नियमांच्या मुद्द्यांवर मोहिमा चालवण्यासाठी मोठ्या रकमा खर्च केल्या आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US sanctions Hezbollah : हिजबुल्लाह ही इराणचीच शाखा; दहशतवादाच्या 10 बड्या फायनान्सर्सवर अमेरिकेने लादले कठोर निर्बंध
त्याचप्रमाणे, टेक कंपनी ‘मेटा’ने दोन्ही प्रमुख राजकीय पक्षांच्या उमेदवारांना पाठिंबा देणाऱ्या विविध ‘सुपर पीएसी’ना मोठा निधी दिल्याचा उल्लेख समोर आला आहे. क्रिप्टो क्षेत्रातील कॉइनबेस आणि रिपलसारख्या कंपन्यांनी वापरलेली राजकीय देणगी रणनीती इतर कंपन्यांसाठी एक मार्गदर्शक आराखडा ठरत आहे. राजकीय उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी आणि उद्योगस्नेही वातावरणासाठी सुपर पीएसीचा वापर करणे आता अमेरिकन मोहिमांचे एक मुख्य वैशिष्ट्य बनले आहे.
अमेरिकन निवडणुकीत केवळ देणग्याच नव्हे, तर राजकीय जाहिरातींवर होणारा एकूण खर्चही एका नव्या उच्चांकावर पोहोचण्याचा अंदाज वर्तवला जात आहे. डिजिटल माध्यमे, टेलिव्हिजन आणि सोशल मीडियावरील जाहिरातींवर अब्जावधी डॉलर्स खर्च केले जात आहेत. जाहिरात क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, हा खर्च मागील सर्व सार्वत्रिक आणि मध्यावधी निवडणुकांपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait Of Hormuz: होर्मुझ सामुद्रधुनीत अमेरिकेचा ‘गुप्त मार्ग’; इराणी सैन्याला चकवून दररोज लाखो बॅरल तेलाची जागतिक बाजारात निर्यात
पूर्वीच्या काळात वॉल स्ट्रीटवरील बँका, वित्तीय संस्था आणि मोठ्या ऊर्जा कंपन्या राजकीय निधीच्या मुख्य स्रोत मानल्या जात होत्या. परंतु, आता तंत्रज्ञानातील बदलांमुळे ‘डिजिटल तंत्रज्ञान’ आणि ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ (AI) या क्षेत्रातील अब्जाधीश आणि कॉर्पोरेट संस्था अमेरिकन राजकारणातील नव्या ‘किंगमेकर’च्या भूमिकेत स्पष्टपणे दिसून येत आहेत. या आर्थिक बदलाचा भविष्यातील धोरणनिर्मिती आणि सत्ता समीकरणांवर दूरगामी परिणाम होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
