US Iran War: दारूगोळ्याच्या ढिगाऱ्यावर मध्य पूर्व! अमेरिका-इराण संघर्ष पेटला; कुवेत आणि बहरीनवर क्षेपणास्त्रांचा मारा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जगाच्या पाठीवर शांतता नांदावी अशी प्रत्येकाची इच्छा असली, तरी मध्य पूर्वेतील परिस्थिती पाहता तिथे जणू काही बारुदाचा ढिगाराच साचला आहे. अमेरिका आणि इराण (US Iran War) यांच्यातील तणावाने पुन्हा एकदा धोक्याची पातळी ओलांडली असून, दोन्ही देशांमधील संभाव्य युद्धाचा जणू काही ‘ट्रेलर’च जगासमोर आला आहे. इराणच्या लक्ष्यांवर अमेरिकेने केलेल्या हल्ल्यानंतर, इराणने अजिबात माघार न घेता थेट कुवेत आणि बहरीनमधील अमेरिकी लष्करी तळांना लक्ष्य केले आहे. क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन्सच्या माध्यमातून करण्यात आलेल्या या प्रत्युत्तरामुळे संपूर्ण अरब देशांमध्ये खळबळ उडाली आहे.
अमेरिकेला असे वाटले होते की, मर्यादित स्वरूपातील या हल्ल्यांमुळे चर्चेच्या टेबलावर इराणवर दबाव निर्माण होईल आणि ते नमते घेतील. परंतु, प्रत्यक्षात घडले ते अगदीच उलट. इराणने केवळ प्रत्युत्तरच दिले नाही, तर सलग सहा तास कुवेत आणि बहरीनवर हल्ले करून आपली लष्करी ताकदही दाखवून दिली. या संघर्षात अमेरिकेचे दोन ड्रोन नष्ट झाल्याचे वृत्त असून, इराणने अमेरिकेचे हवाई संरक्षण रडारही उद्ध्वस्त केल्याचा मोठा दावा केला आहे. याशिवाय, जर्मनीतील एका हवाई तळावरून अमेरिकेच्या हवाई दलाचे सी-१७ (C-17) वैद्यकीय आपत्कालीन विमान झेपावल्याचे आणि अनेक अमेरिकी सैनिक व कर्मचारी जखमी झाल्याचेही सांगितले जात आहे.
अद्याप कोणत्याही बाजूने अधिकृत युद्धाची घोषणा झाली नसली, तरी होर्मुझच्या खाडीतील घडामोडी पाहता मोठा संघर्ष पेटण्याची दाट शक्यता आहे. मंगळवारी संध्याकाळी अमेरिकेच्या लढाऊ विमानांनी पुन्हा एकदा होर्मुझवरून घिरट्या घालण्यास सुरुवात केली. सोबतच अमेरिकन ड्रोन्सही आकाशात टेहळणी करत होते. काही क्षणांतच इराणच्या केशम बेटावर भीषण स्फोटांचे आवाज घुमू लागले. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने दिलेल्या माहितीनुसार, केशम बेटावरील एका क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण तळावर अचूक क्षेपणास्त्र हल्ला करून तो नष्ट करण्यात आला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PM Modi: मनिलात पंतप्रधान मोदी पाकिस्तानी ई-रिक्षात बसले? व्हायरल दाव्यामागे बजाजच्या एका फुटेजने फिरवली चक्रे
मात्र, या एका हल्ल्याने तणाव कमी होण्याऐवजी अधिकच चिघळला. इराणी सैन्याने क्षणाचाही विलंब न लावता प्रत्युत्तरात्मक कारवाई सुरू केली. इराणच्या विविध तळांवरून डागण्यात आलेल्या क्षेपणास्त्रांनी आणि ड्रोन्सनी कुवेत आणि बहरीनला लक्ष्य केले. अमेरिकेला इराणकडून इतक्या मोठ्या आणि वेगवान प्रत्युत्तराची कदाचित अपेक्षा नसावी. हल्ला करण्याच्या क्षमतेसोबतच इराणने आपली हवाई संरक्षण क्षमताही दाखवून दिली. केशम बेटाजवळ इराणने अमेरिकेचा ‘MQ-1’ ड्रोन पाडला, तर होर्मुझवर अमेरिकेचा आणखी एक ‘लुकास’ (Lucas) स्ट्राइक ड्रोन खाली पाडण्यात आला. इराणने आतापर्यंत तब्बल १८ MQ-1 ड्रोन पाडल्याचा दावा केला आहे.
आज जगभरातील राजकीय आणि लष्करी विश्लेषकांसमोर सर्वात मोठा प्रश्न हाच आहे की, इराण आता शांत बसेल की हल्ल्यांची ही मालिका अशीच सुरू राहील? इराणचा सूड उगवून झाला आहे, की हे एका दीर्घकालीन आणि विनाशकारी संघर्षाचे रूप घेणार आहे? या प्रश्नांची उत्तरे सध्या कोणाकडेही नाहीत.
इराणने कुवेतमधील ‘अली अल सालेम’ हवाई तळाला लक्ष्य केले. तिथली हवाई संरक्षण यंत्रणा निकामी करण्यासाठी एकाच वेळी अनेक ड्रोन हल्ले करण्यात आले. या हल्ल्यात अमेरिकेच्या ‘पॅट्रियट’ (Patriot) हवाई संरक्षण प्रणालीचे नुकसान झाल्याचा दावा केला जात आहे. तसेच ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण मंचांनाही लक्ष्य करण्यात आले. पर्शियन आखाताजवळील किनारी तळांवरून आणि बेटांवरून इराणने कुवेत आणि बहरीनवर हल्ले केल्यामुळे, अमेरिकन संरक्षण दलांना ते रोखण्यासाठी अत्यंत कमी वेळ मिळाला. जरी अमेरिकेने कुवेतमध्ये कोणतेही मोठे नुकसान झाले नसल्याचे म्हटले असले आणि इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्रांचे आवाज ऐकू आले असले, तरी मंगळवारच्या केशम हल्ल्याच्या प्रत्युत्तरात बहरीनमधील अमेरिकेच्या ‘शेख ईसा’ हवाई तळावरील रडार प्रणालीला ड्रोनने लक्ष्य केल्याची पुष्टी झाली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Politics: डोनाल्ड ट्रम्प अडचणीत! अडीचशे वर्षांचा इतिहास बदलणार; अमेरिकन संसदेचे नेतृत्व करणार ‘ब्रुकलिनचा कृष्णवर्णीय सुपुत्र’
इराणने कुवेत आणि बहरीनवर आत्मघाती ड्रोन्स आणि क्रूझ क्षेपणास्त्रांचा मारा सुरूच ठेवला आहे. हवाई तळावरील संरक्षण यंत्रणा आणि रडार प्रणाली नष्ट करण्याचा प्रयत्न झाला, तरी अमेरिकेचा दावा आहे की त्यांच्या हवाई संरक्षणाने अनेक हल्ले हाणून पाडले. सद्यस्थितीत कुवेत आणि बहरीनमध्ये हाय अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. २४ तास रडारद्वारे पाळत ठेवली जात असून, पर्शियन आखातात गस्त वाढवण्यात आली आहे. संभाव्य पुढील हल्ल्यांच्या भीतीने अमेरिकन लढाऊ विमाने आकाशात सज्ज आहेत.
बहरीनमधील रडारला धक्का बसल्यानंतर, बुधवारी पहाटे इराणने पुन्हा एकदा अल ईसा हवाई तळाला लक्ष्य करण्याचा प्रयत्न केला. पर्शियन आखातावर लक्ष ठेवणाऱ्या आणि संभाव्य हल्ल्यांची पूर्वसूचना देणाऱ्या रडार प्रणालीला लक्ष्य करण्यात आले होते, परंतु हे प्रयत्न हाणून पाडण्यात आल्याचे सांगितले जाते. दरम्यान, होर्मुझच्या खाडीत आणि ओमानच्या किनाऱ्याजवळही स्फोट झाले असून, दोन जहाजांना लक्ष्य करण्यात आल्याची माहिती आहे. जळत्या जहाजांचे व्हिडिओ समोर आल्यानंतर खळबळ उडाली. आयआरजीसी (IRGC) नौदल कमांडोंनी वेगवान हल्ला करणाऱ्या बोट ड्रोन्सच्या मदतीने या जहाजांवर हल्ला केल्याचे एका अहवालात म्हटले आहे, तर इराणच्या लष्कराने मात्र ही आग सुरुंगामुळे लागल्याचा दावा केला आहे.
आता संपूर्ण जगाचे लक्ष अमेरिकेच्या पुढच्या पावलाकडे लागले आहे. कुवेत आणि बहरीनवरील हल्ल्यांचा अमेरिका नक्कीच बदला घेईल, असे लष्करी तज्ज्ञांचे मत आहे. अमेरिकन लष्कर इराणवर मोठ्या हवाई हल्ल्याची तयारी करत असल्याचे वृत्त असून, त्यासाठी लढाऊ विमाने सज्ज केली जात आहेत. इराणचे क्षेपणास्त्र तळ आणि ड्रोन हल्ल्यांची केंद्रे अमेरिकेच्या रडारवर असू शकतात.
विशेष म्हणजे, या घटना घडण्यापूर्वी केवळ एक दिवस आधीच अमेरिकेने या भागात आपली लष्करी ताकद लक्षणीयरीत्या वाढवली होती. अमेरिकेच्या ‘रूझवेल्ट’ (USS Theodore Roosevelt) या बलाढ्य विमानवाहू जहाजाच्या आगमनाने अमेरिकेचा ५ वा नौदल ताफा (5th Fleet) अधिकच शक्तिशाली झाला आहे. इराणविरुद्धची प्रतिशोधात्मक कारवाई याच विमानवाहू जहाजावरून सुरू होऊ शकते. दुसरीकडे, इराणही अमेरिकेच्या नौदलावर हल्ला करण्याची योजना आखत असल्याची माहिती समोर येत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मंगळवारी सुरू झालेली ही स्फोटांची साखळी सहज थांबणारी नाही; दोन्ही बाजूंनी होणाऱ्या दावे-प्रतिदाव्यांमुळे मध्य पूर्वेत कधीही भयानक वळण येऊ शकते.
Ans: इराणने कुवेत आणि बहरीन येथील अमेरिकन लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन्सच्या माध्यमातून हल्ले केले आहेत.
Ans: होर्मुझच्या खाडीजवळील इराणच्या केशम बेटावरील क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण तळावर अमेरिकेने हल्ला केल्यानंतर इराणने प्रत्युत्तरात्मक कारवाई सुरू केली.
Ans: अमेरिकेचा ५ वा नौदल ताफा आणि 'रूझवेल्ट' विमानवाहू जहाज सज्ज असून, अमेरिका इराणच्या क्षेपणास्त्र व ड्रोन तळांवर हवाई हल्ले करू शकते.






