US Iran Conflict : अमेरिका-इराण संघर्ष पुन्हा भडकणार? ‘फोन उचला…!’ आठवडाभरातच कोसळला पाकिस्तानच्या मध्यस्थीचा करार

US Iran conflict : पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने अमेरिका आणि इराण यांच्यात झालेला कथित समझोता अवघ्या एका आठवड्यातच कोलमडल्याची चर्चा रंगली आहे. दोन्ही देशांमधील वाढता तणाव, आरोप-प्रत्यारोप आणि आक्रमक भूमिका पाहता मध्यपूर्वेत पुन्हा संघर्ष भडकण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

• आठवडाभरातच कोसळला पाकिस्तानच्या मध्यस्थीचा करार
• अमेरिका-इराण संघर्ष पुन्हा भडकणार?
• पाकिस्तानने घडवलेला समझोता ठरला अल्पायुषी?

US Iran war News Marathi : पश्चिम आशियावर पुन्हा एकदा युद्धाचे सावट निर्माण झाले आहे. १८ जून रोजी झालेल्या शस्त्रसंधीनंतर अवघ्या काही दिवसांतच अमेरिका आणि इराण यांच्यातील हल्ले पुन्हा सुरू झाले आहेत. शुक्रवारी (26 जून 2026) रात्री आणि शनिवारी सकाळी दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या ठिकाणांना लक्ष्य केले. या ताज्या हल्ल्यांमुळे, दीर्घकाळापासूनच्या तणावाला आळा घालणाऱ्या शांतता कराराच्या अस्तित्वावरच प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

मालवाहू जहाजावरील हल्ल्यामुळे परिस्थिती अधिकच बिघडली

गुरुवारी म्हणजेच 25 जून 2026 रोजी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या एका मालवाहू जहाजावर ड्रोनद्वारे हल्ला करण्यात आला. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी याला शस्त्रसंधीचे थेट उल्लंघन म्हटले आणि प्रत्युत्तराचा इशारा देत पत्रकारांना सांगितले, “तुम्हाला लवकरच कळेल.” काही तासांनंतर, अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने इराणमधील क्षेपणास्त्रे, ड्रोन तळ आणि किनारी रडार सुविधांवर हवाई हल्ले केले. हल्ल्यांपूर्वी व्हाईट हाऊसमध्ये ट्रम्प म्हणाले, “त्यांनी काल हल्ला केला हे मला आवडले नाही, किंबहुना, त्यांनी चार हल्ले केले.”

US Iran Conflict: इराण-अमेरिका शांतता करार तुटला? तेहरानमध्ये US चा मोठा हल्ला, मिसाईल-ड्रोन साईट्चे टारगेट

इराणने प्रत्युत्तर दिले आणि शस्त्रसंधी उल्लंघनाचे आरोप नाकारल

अमेरिकेच्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून, इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) नौदलानेही अमेरिकेच्या लष्करी तळांवर प्रत्युत्तर दिल्याचे म्हटले आहे. इराणने शस्त्रसंधीचे उल्लंघन केल्याचे अमेरिकेचे आरोप तात्काळ फेटाळून लावले. इराणच्या संसदेच्या राष्ट्रीय सुरक्षा आयोगाचे प्रमुख इब्राहिम अझीझी यांनी स्पष्टपणे सांगितले, “होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणचे नियंत्रण आहे, त्यामुळे नियमांचा आदर करा.”

अझीझी यांनी स्पष्ट केले की, नियंत्रणाचा अर्थ तणाव वाढवणे असा घेऊ नये; हे शस्त्रसंधीचे उल्लंघन नसून, ते “शस्त्रसंधीचे व्यवस्थापन” आहे. यावर प्रतिक्रिया देताना, अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी इशारा दिला की, “हिंसेला हिंसेनेच उत्तर दिले जाईल.” त्यांनी इराणला राजनैतिक मार्गांचा अवलंब करण्याचा आणि शस्त्रसंधीबाबत कोणताही वाद निर्माण झाल्यास “फोन उचलण्याचा” सल्ला दिला.

संघर्ष टाळण्यासाठी ‘थेट संपर्क’ प्रस्थापित

वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, इराणची सरकारी वृत्तसंस्था, प्रेस टीव्हीनुसार, दोन्ही देशांनी लष्करी संघर्ष टाळण्यासाठी थेट संवाद माध्यम प्रस्थापित केले आहे. दोन्ही देशांमधील गैरसमज कमी करण्यासाठी आणि इस्लामाबाद कराराची योग्य अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी, गेल्या आठवड्यात झुरिच येथे झालेल्या चर्चेनंतर हा मसुदा तयार करण्यात आला.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सागरी वाहतुकीवर परिणाम

अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात १८ जून रोजी झालेल्या १४-कलमी अंतरिम करारानंतर जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गावरील व्यापार पूर्वपदावर येत होता. बुधवारी, ७८ जहाजे या मार्गावरून गेली, जी युद्ध सुरू झाल्यापासूनची सर्वाधिक संख्या आहे. तथापि, ही संख्या युद्धापूर्वीच्या १३० जहाजांच्या दैनंदिन सरासरीपेक्षा अजूनही कमी आहे.

इराणचे उप परराष्ट्र मंत्री काझेम गरीबाबादी यांनी शुक्रवारी पुनरुच्चार केला की, सर्व जहाजांनी तेहरानने निश्चित केलेल्या मार्गांचे पालन केलेच पाहिजे. त्यांनी इशारा दिला की, जर जहाजांनी इराणच्या निर्देशांचे पालन केले नाही, तर पर्यायी मार्ग निलंबित केले जाऊ शकतात. नौकानयन नियमांमधील या अनिश्चिततेमुळे, इराणने स्वतःचा निश्चित केलेला मार्ग वापरण्याचा आग्रह धरल्याने, ओमानजवळच्या संयुक्त राष्ट्र-समर्थित मार्गाचा वापर करणाऱ्या किमान दोन तेलवाहू जहाजांना माघारी फिरावे लागले. तथापि, गुरुवारी झालेल्या ड्रोन हल्ल्यानंतरही, शुक्रवारी दोन डझनांहून अधिक जहाजांनी दक्षिणेकडील मार्गाचा वापर सुरू ठेवला.

Pakistan Earthquake: व्हेनेझुएलाच्या भयानक भूकंपानंतर आता पाकिस्तानलाही हादरा, डेरा गाझी खानजवळ तीव्र झटका