
फोटो सौजन्य सोशल मीडिया
म्यानमारमध्ये दुर्मिळ खणिज्यांच्या उत्खननासाठी मोठ्या प्रमाणावर रासायनिक पदार्थांचा वापर केला जातो . या प्रक्रियेत निर्माण होणारे रासायनिक अवशेष आणि विषारी घटक सीमावर्ती भागातील नद्यांमध्ये मिसळत असल्याची चिंता आहे . खासकरून थायलंडमधील कोक आणि साई या नद्यांच्या पाण्यात अर्सेनिकचे प्रमाण वाढल्याचे तपासणीत समोर आले आहे .
काही नमुन्यांमध्ये आर्सेनिकचे प्रमाण निर्धारित मर्यादेपेक्षा ३० पट अधिक आढळल्याचे समोर आले आहे . या प्रदूषणाचा परिणाम स्थानिक नागरिकांच्या आरोग्यावर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे . पिण्याचे पाणी , शेती आणि जलाचारांवरही त्याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात .
थायलंडचे उपपंतप्रधान योडचनन वोंगसावत यांनी खाणकामासाठी वापरल्या जाणाऱ्या रसायनांच्या निर्यातीवर तसेच त्यांच्या ट्रान्झिन्ट वाहतुकीवर निर्बंध आणण्याची योजना असल्याचे स्पष्ट केले आहे . म्यानमारमधील खाणकामासाठी आवश्यक असलेल्या रसायनांचा पुरवठा नियंत्रित करणे हा निर्णयामागील प्रमुख उद्देश आहे .
यासाठी राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद आणि संबंधित मंत्रालयाकडून आवश्यक नियमांचा आढावा घेतला जात आहे . या निर्णयामुळे म्यानमारमधील खाण कंपन्यांना रसायनांचा पुरवठा मिळवताना अडचणी निर्माण होऊ शकतात . मात्र कोणत्या रसायनांवर बंदी लागू होणार आहे आणि त्याची अंमलबजावणी कधीपासून होणार याबाबत अंतिम घोषणा झालेली नाही .
या पर्यावरणीय समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी थायलंड , चीन आणि म्यानमार यांच्यात २४ ते २६ नोव्हेंबर दरम्यान चर्चा होणार आहे . सीमापार नद्यांचे प्रदूषण रोखणे , प्रदूषणाचे मूळ स्रोत शोधणे आणि पाण्याची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी संयुक्त प्रयत्न करणे यावर भर दिला जाणार आहे . उशिवाय थायलंडमधील कोक नदीच्या काही भागाला २ डिसेंबरपासून प्रदूषण नियंत्रण क्षेत्र म्हणून घोषित करण्याचे नियोजन आहे .
या भागात पाण्याची नियमित तपासणी आणि नागरिकांना स्वच्छ पाणी उपलब्ध करून देण्यावरही सरकार लक्ष ठेवून आहे . त्यामुळे म्यानमारमधील खाणकाम आणि त्याच्या पर्यावरणीय परिणामाचा मुद्दा आता आंतराष्ट्रीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे .